Roelof (Roel) Kuiper (Mariënberg, 5 april 1962) is een Nederlandse historicus, filosoof, politiek theoreticus en politicus. Hij is lid van de ChristenUnie en was voor deze partij van 2007 tot 2019 lid van de Eerste Kamer.
Kuiper is hoogleraar ‘Christelijke identiteit’ aan de Theologische Universiteit in Kampen, waar hij ook rector en bestuursvoorzitter was.
Biografie Kuiper deed havo en vwo aan het Greijdanus in Zwolle. Hij studeerde de geschiedenis en filosofie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. In 1992 promoveerde hij daar op het proefschrift Zelfbeeld en wereldbeeld: antirevolutionairen en het buitenland 1848-1905. Hij was praeses van de Gereformeerde Studenten Vereniging te Amsterdam 'Petrus Plancius'.
Betrekkingen Kuiper was hij van 1987 tot 1990 docent en studieleider aan de MO-lerarenopleiding Geschiedenis van de Evangelische Hogeschool te Amersfoort, van 1991 tot 1995 directeur van Stichting voor Reformatorische Wijsbegeerte in Utrecht en in 1995 volgde hij André Rouvoet op als directeur van de Marnix van Sint Aldegonde Stichting, het Wetenschappelijk Instituut van de Reformatorische Politieke Federatie waar hij tot 2002 bleef. Van 2000 tot 2002 was hij de eerste directeur van het Wetenschappelijk bureau van de ChristenUnie, de Mr. G. Groen van Prinsterer Stichting. Kuiper was nauw betrokken bij de totstandkoming van de ChristenUnie in 2000. In 2006 gaf hij colleges in Kiev (Oekraïne) over de taak van de christen in de maatschappij.
Kuiper was lid van de Nationale Conventie, een groep van personen die zich bezighield met de vraag of er iets moet veranderen aan de inrichting van het nationale politieke bestel. Dat bestel wordt onder andere gevormd door de regering en de Tweede Kamer, de rechterlijke macht en de politieke partijen. Centraal staat de vraag of veranderingen in dat politieke bestel kunnen bijdragen aan herstel van vertrouwen tussen burgers en de overheid.
In september 2013 werd Kuiper benoemd buitengewoon hoogleraar Christelijke identiteit in maatschappelijke praktijken aan de Theologische Universiteit van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) te Kampen. Per 1 mei 2015 werd hij benoemd tot rectorVerbind theologie met samenleving, Nederlands Dagblad, 7 januari 2015, en tot voorzitter van het college van bestuur, van deze universiteit. In oktober 2023 is hij dit niet meer.
De historische, politieke en filosofische publicaties van Kuiper zijn vaak bezinnend en apologetisch van aard. Hij probeert het christelijk geloof in Nederland te verdedigen tegen de voortschrijdende secularisatie. Veel ideeën ontleent hij aan Guillaume Groen van Prinsterer, de intellectuele vader van de antirevolutionaire beweging, over wie Kuiper in 2001 een biografie schreef, en Herman Dooyeweerd, de grondlegger van de moderne christelijke filosofie in Nederland.Geen moraal zonder verhaal, Wapenveld, augustus 2009
Eerste Kamer Hij werd bij de verkiezingen van de Eerste Kamer op 29 mei 2007 als nummer vier op de kieslijst van de ChristenUnie in de Eerste Kamer verkozen. Op 12 juni 2007 werd hij beëdigd. Bij de Eerste Kamerverkiezingen van 2011 was hij lijsttrekker voor de ChristenUnie en werd hij herkozen. Ook voor de verkiezingen van 2015 was hij lijsttrekker. In september 2018 maakt hij bekend niet meer herkiesbaar te zijn voor een nieuwe termijn in de Eerste Kamer. Na de verkiezingen van 2019 verliet hij de senaat waar hij twaalf jaar deel van uitmaakte.Roel Kuiper verlaat Eerste Kamer ChristenUnie, 4 september 2018
Verkiezingsprogramma ChristenUnie 2023 In 2023 was hij voorzitter van de commissie die het programma van de ChristenUnie voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 opstelde.
Onderscheidingen In september 2015 kreeg Kuiper de Prinsjesprijs van de Stichting Prinsjesfestival toegewezen. De prijs wordt sinds 2013 jaarlijks uitgereikt aan een politicus die 'in optreden of handelen van bijzondere betekenis is of is geweest voor het gezag van het parlement en voor de vitaliteit van de parlementaire democratie van Nederland'.Prinsjesprijs 2015 voor senator Roel Kuiper, Stichting Prinsjesfestival, 10 september 2015 Vanaf 2016 is Kuiper erelid van de Utrechtse christelijke studentenvereniging S.S.R.-N.U. Bij zijn afscheid van de Eerste Kamer werd Kuiper koninklijk onderscheiden.
Persoonlijk Kuiper is getrouwd en heeft vier kinderen. Hij behoort tot de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt.Biografie Eerste Kamer.nl, Profiel Eerste Kamer
Publicaties (selectie) Zelfbeeld en wereldbeeld. Antirevolutionairen en het buitenland, 1848-1905 (Uitgeverij Kok: Kampen, 1992). Proefschrift. Herenmuiterij. Vernieuwing en sociaal conflict in de antirevolutionaire beweging, 1871-1894 (Leiden, 1994) Uitzien naar de zin. Inleiding tot een christelijke geschiedbeschouwing (Uitgeverij Groen: Leiden, 1996). ‘Das abschied eines Antirevolutionärs von Deutschland. Abraham Kuyper (1837-1920) und Adolf Stoecker (1835-1909)’, in: Jahrbuch Zentrum Für Niederlande-Studien (Verlag Regensberg: Münster, 1998). Op zoek naar de samenleving. Over anti-utopisch denken en politieke verantwoordelijkheid (Rotterdam, 1999). Inaugurele oratie. Op het breukvlak van twee millennia (Willem de Zwijgerstichting: Apeldoorn, 1999) Kunst van het leven. De cultuuruitdaging van de 21e eeuw (Rotterdam, 1999). Redactie met Leen la Rivière en Jan Peter Balkenende ‘Tot een voorbeeld zult Gij blijven’. Mr. G. Groen van Prinsterer. Biografie (Amsterdam, 2001). ‘Techniek en politiek: humaniteit, moraliteit en openbaar bestuur’, in: Kees Boersma, Jan van der Stoep, Maarten Verkerk, Ad Vlot, Aan Babels stromen. Een bevrijdend perspectief op ethiek en techniek (Amsterdam, 2002). ‘Human Identity and Reformational Social Philosophy’, in: Philosophia Reformata (jaargang 69, 2004, no. 1). ‘Dialoog en vervreemding als politieke werkelijkheid’, in: Govert Buijs, Peter Blokhuis, Sander Griffioen, Roel Kuiper (redactie), Homo Respondens. Verkenningen rond het mens-zijn (Buijten en Schipperheijn: Amsterdam, 2005). Over de schutting, Op weg naar nieuwe solidariteit, Redactie samen met Cors Visser (Buijten en Schipperheijn: Amsterdam, 2005). ‘Groen van Prinsterer’s Ongeloof en Revolutie (1847)’, in: F.G.M. Broeyer en D.Th. Kuiper, Is ’t waar of niet? Ophefmakende publicaties uit de ‘lange’ negentiende eeuw (Meinema: Zoetermeer, 2005). ‘Heimat und Fremde – Herausforderungen im Zeitalter von Migration und Globalisierung’, in: Erkenntnis und Glaube, band 36 (Evangelische Verlagsanstalt: Leipzig, 2006). ‘De praktijk van het sociaal werk’, in: Henk Jochemsen, Roel Kuiper, Bram de Muynck, Een theorie over praktijken. Normatief praktijkmodel voor zorg, sociaal werk en onderwijs (Buijten en Schipperheijn: Amsterdam, 2006). Moreel kapitaal. De verbindingskracht van de samenleving (Buijten en Schipperheijn: Amsterdam, 2009). De terugkeer van het algemeen belang – Privatiseringsverdriet en de toekomst van Nederland (Uitgeverij Van Gennep: Amsterdam, 2014). Identiteit en navolging. Over het contextualiseren van geloof (Buijten en Schipperheijn: Amsterdam, 2014). Mensen kunnen bloeien. Een basistheorie voor christelijk onderwijs (Kampen, 2017)
Externe links CV Roel Kuiper bij de ChristenUnie Profiel Roel Kuiper bij de Theologische Universiteit Kampen (Broederweg)
Categorie:20e-eeuws filosoof Categorie:Calvinistisch filosoof Categorie:Politicus voor de ChristenUnie Categorie:Directeur van een wetenschappelijk bureau Categorie:Eerste Kamerlid Categorie:Nederlands filosoof Categorie:Nederlands historicus Categorie:Hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam Categorie:Hoogleraar aan de Theologische Universiteit Kampen Categorie:Politicus voor de Reformatorische Politieke Federatie Categorie:Nederlands gereformeerd persoon