Hoplocercidae is een familie van hagedissen (Lacertilia).
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Darrel Richmond Frost en Richard Emmett Etheridge in 1989. Er is nog geen Nederlandse naam voor de familie, die soms als boom- en doornstaartleguanen wordt aangeduid.
De familie Hoplocercidae werd lange tijd gezien als onderfamilie (Hoplocercinae) van de leguanen (Iguanidae). Er zijn 22 soorten inclusief drie soorten die pas in 2015 wetenschappelijk zijn beschreven. De verschillende soorten zijn verdeeld in twee geslachten. Onderstaand is een lijst van geslachten weergegeven, zie voor een lijst van alle soorten de lijst van Hoplocercidae. De soorten uit het voormalige geslacht Morunasaurus worden sinds 2023 tot dit geslacht gerekend, omdat zowel Enyalioides als Morunasaurus anders parafyletisch waren.Torres-Carvajal, O., Werneck, F., Fernandes, I. Y., & De Queiroz, K. (2023). Spiny Tails and Clades: A Fully Sampled Phylogeny of Hoplocercine Lizards (Iguanidae/ Hoplocercinae) and its Taxonomic and Nomenclatural Implications. Bulletin of Phylogenetic Nomenclature, 1(1), 8–28.
Geslachten De familie omvat de volgende geslachten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Aantal soorten Verspreidingsgebied Enyalioides Boulenger, 1885 21 Bolivia, Brazilië, Colombia, Ecuador, Panama, Peru Hoplocercus Fitzinger, 1843 1 Brazilië, Bolivia
Verspreiding en habitat De soorten komen voor in delen van Midden- en Zuid-Amerika en leven in de landen Bolivia, Brazilië, Colombia, Ecuador, Panama en Peru. De habitat bestaat uit tropische en subtropische bossen.
Levenswijze De meeste soorten zijn bodembewonend en overdag actief. Van een aantal soorten is bekend dat ze bij gevaar in een hol schieten in plaats van in bomen te klimmen. De soorten worden ongeveer 30 centimeter lang inclusief staart en voeden zich met kleine insecten.
Bronvermelding