thumb|200px|right|Brusselse wafel thumb|right|200px|Luikse wafels thumb|right|200px|Stroopwafels thumb|right|200px|Antieke wafelijzers Een wafel is een plat, in een wafelijzer gemaakt, gebak. Er zitten meestal vierkante vakjes in wafels, maar de vorm van de wafel zelf is afhankelijk van het wafelijzer.
Oorsprong van het woord Vermoed wordt dat het woord van het begrip "weven" afstamt. Het woord werd voor het eerst in 1450 genoemd.Vermelding in het chronologische woordenboek op www.dbnl.org, opgeroepen op 10 september 2017 Aangezien de vergelijkbare vormen in andere talen (Duits: Waffel, Engels: waffle, Frans: gaufre, Pools: gofr) pas eeuwen later beschreven werden, is het woord oorspronkelijk afkomstig uit het Germaans taalgebied.
Vorm en vervaardiging Een wafel wordt gemaakt van een beslag van bloem, melk en eieren en eventueel een zoetstof (kristalsuiker wordt het meest gebruikt), dat in een wafelijzer wordt gebakken. Zo'n wafelijzer bestaat uit twee ijzeren vormen waartussen het beslag wordt samengeperst. Het wafelijzer wordt in een vuur verwarmd. De duur van het bakproces is afhankelijk van de temperatuur van het wafelijzer.
Deze vorm heeft een ruitjesvorm. Zo'n vergelijkbare vorm wordt, bijvoorbeeld in badstof, ook wel aangeduid met wafel.
Gebruik Wafels worden veel op kermissen gegeten, met name in Zuid-Nederland en in België, vooral de Luikse wafels; deze worden warm gegeten.
Populair in tearooms zijn de Brusselse wafels, met een flinke toef slagroom, of met confituur/jam of suiker (eventueel met boter). Ook de variant met een bolletje vanille-ijs staat er doorgaans op het menu, al dan niet vergezeld van (meestal rood) fruit.
Het is gebruikelijk om er een warme drank, met name chocolademelk of koffie, bij te drinken. Er bestaan ook zachtere wafels, die warm of koud gegeten kunnen worden.
Wafels zijn een onmisbaar onderdeel van de Brabantse en Bergse koffietafel.
De Noord-Nederlandse wafel is veel dunner (het kniepertie en het rolletje) dan die in de zuidelijke Nederlanden en wordt voornamelijk rond de jaarwisseling gegeten.
Daarnaast bestaan talloze varianten die voorverpakt te koop zijn, zoals suikerwafels, vanillewafels, chocoladewafels, enzovoort, en als tussendoortje of versnapering gegeten worden. Deze eet men dan meestal koud. miniatuur|wafels
Soorten wafels Krokante wafels Franse wafels Galetten Pennywafels Knieperties Rijstwafels Toastwafels (ook wel eierwafels genoemd)
Zachte wafels Brusselse wafels (krokant en luchtig) Gevulde wafeltjes van Rijsel Luikse wafels Stroopwafels Lackmans/Lacquemant Oubliewafel
Lectuur en literatuur In de Vlaamse stripreeks Nero (door Marc Sleen) hielden de personages sinds het album "Het Groene Vuur" (1965) traditiegetrouw aan het einde van elk verhaal een wafelenbak.
Zie ook Crêpe Suzette Wafelijzerpolitiek
Categorie:Gebak Categorie:Belgische snack