Lurf, met het meervoud lurven, is een in onbruik geraakt woord in het Nederlands. Het komt nu alleen nog voor in de versteende uitdrukking iemand bij de (zijn/haar...) lurven grijpen, wat "iemand te pakken krijgen" betekent. Deze uitdrukking wordt voornamelijk in een ietwat negatieve context gebruikt: het gaat dan bijvoorbeeld om iemand die tegen zijn zin wordt gepakt na een achtervolging.
Het woord 'lurven' is zodoende een plurale tantum geworden, aangezien het enkelvoud ervan geheel uit de standaardtaal is verdwenen.
Achtergrond Volgens de eerste editie van de Van Dale uit 1864: Lurf, v. (...ven), ingekeept hout (in eene vinkebaan); § (fig.) iem. bij de lurven krijgen, pakken, vatten, iem. ruw aantasten, iem. bij den kraag vatten.
De 14e editie omschrijft 'lurf' als "ingekeept hout (in een vinkenbaan) om de treklijn te spannen".
Het woordenboek zegt niks over wat lurven precies zijn en waar op het lichaam ze zich zouden bevinden. Volgens sommigen zijn de lurven het ergens bij de schouders/nek, volgens anderen moeten we ze zoeken bij het middel. We hebben te maken met een fictief lichaamsdeel.
In Scandinavische talen bestaan er vergelijkbare woorden. Het Zweedse woord lurvig, dat door Ikea werd gebruikt als de naam voor hun eerste lijn voor honden en katten, betekent iets als pluizig, harig of ruig. Dit impliceert dat "iemand bij de lurven grijpen" misschien wel verwijst naar "iemand bij de haren grijpen".
De lurven zijn volgens sommigen de twee aanhangsels op de hals van veel geiten.
Televisie 'Lurven' werd samen met 'kladden' gebruikt in de titelsong van de televisieserie De Grote Meneer Kaktus Show, onder andere in deze vraag van Meneer Kaktus (een typetje gespeeld door Peter Jan Rens): "Waar zitten de lurven en de kladden eigenlijk?"
Categorie:Uitdrukking in het Nederlands