De tijdlijn van de Lage Landen is een chronologische lijst van feiten en gebeurtenissen betreffende de Lage Landen, een gebied dat ongeveer de laagvlakte in Nederland, België en sommige aangrenzende streken beslaat, gelegen rond de grote rivieren van Noordwest-Europa die in de Noordzee en het Nauw van Calais uitmonden. Daarin vormden zich variërende eenheden onder respectievelijk Keltisch-Germaanse, en Romeinse invloeden. Vervolgens evolueerden zij onder impuls van de kerstening mee in grotere imperiums met een toenemend feodale structuur. De opkomst van de steden zorgde voor toename in rijkdom, maar ook verschuiving van de macht en versplintering. Pogingen tot centralisatie wisselden af met tendensen tot autonomie.

Klik op een jaartal hieronder om het scrollen te beperken →−2000→−1000→−500→0→250→500→750→1000→1100→1200→1300→1350→1400→1450→1500→1520→1550→→1575→1600→1625→1650→1675→1700→1725→1750→1775→1800→1825→1850→1900→1925→1950→1975→2000→ Voorafgaande perioden Tijdlijn van de Prehistorie (~500.000 v.C. - ~100 v.C.) Tijdlijn van de Romeinse tijd (~100 v.C.- 4e eeuw n.C.) Tijdlijn van de Frankische tijd (4e eeuw- 9e eeuw) Tijdlijn van de opkomst van steden en vorstendommen (925-1384) Tijdlijn van de Bourgondische tijd (1384 - 1482)

Tijdlijn van de Habsburgse tijd (1482 - 1581/1795) 1483 Maart - Maximiliaan gaat akkoord met de voorwaarden van de Vrede van Atrecht. Zijn tweejarige dochtertje Margaretha wordt in handen van de Franse koning overgegeven voor haar huwelijk met de kroonprins. Artesië en Bourgondië gaan als bruidsschat over naar Frankrijk en Filips zal leenhulde brengen aan de Franse koning voor Vlaanderen. 23 juni - Margaretha en de Dauphin verloven. Augustus - Lodewijk XI sterft en Maximiliaan neemt opnieuw de wapens op. Het graafschap Vlaanderen gaat hiermee niet akkoord. Hun gezant die naar koning Karel VIII van Frankrijk werd gezonden, wordt echter door Maximiliaan gevangengenomen. Dit leidt tot de eerste tweejarige Vlaamse Opstand tegen Maximiliaan. In Holland wordt de opstand tegen Maximiliaan van Habsburg na twee jaar neergeslagen door hertog Albrecht van Saksen. Op 31 augustus wordt het beleg van Utrecht beëindigd en daarmee ook de Tweede Utrechtse Burgeroorlog, die met een vredesverdrag op 2 september wordt afgesloten. Door tussenkomst van Maximiliaan kan David van Bourgondië, halfbroer van Karel de Stoute, zijn bisschopszetel in Utrecht opnieuw innemen.

1484 Institoris en Sprenger, auteurs van de Heksenhamer, wenden zich voor steun bij hun heksenvervolging tot Rome. Paus Innocentius VIII vaardigt voor hen de bul Summis desiderantes affectibus uit, waarin hij echter uitsluitend goedkeuring geeft tot opsporing, verbanning en andere straffen tegen personen die beschuldigd worden van magie en hekserij. De bul keurt verbranding en de doodstraf niet goed, maar bevestigt slechts de bevoegdheid van de inquisitoren inzake hekserij. thumb|De heilige maagschap, 1485 tot 1493, Geertgen tot Sint Jans.

1486 17 maart - De Heer van Arenberg, bondgenoot van Gelre, valt met een legertje Eindhoven binnen. De stad wordt geplunderd en in brand gestoken. er blijven niet meer dan zes huizen (op de Grote Berg) gespaard. Zonder kerkelijke goedkeuring wordt de Heksenhamer gedrukt als bekendste boek omtrent de hekserij. Hierin komt steeds meer de nadruk te liggen op vrouwelijke minderwaardigheid. De vrouw zou eerder voor de duivelse verleidingen bezwijken. Het verbond met de duivel wordt als vaststaand beschouwd. Vanaf die tijd worden in de Lage Landen steeds meer oude, armlastige vrouwen als heks opgepakt. Maximiliaan I van Oostenrijk wordt gekozen tot Rooms-koning. Hij is van plan om Frankrijk tussen twee legers te verpletteren en sluit daarvoor een overeenkomst met de hertog van Bretagne en vriendschapverdragen met Orléans en Navarra. In de zomer komen de legers in beweging. Picardië en Artesië worden onder de voet gelopen. In augustus slaan de Fransen terug en nemen St-Omaars en Theruanen waarna ze een grote overwinning voor Béthune behalen. De steden voelen de toenemende belastingdruk om de oorlog te financieren, en de ongemakken van kazernerende legers, en beginnen zich weer tegen Maximiliaan te keren. Vooral de Vlamingen, die de Vrede van Atrecht als hun verwezenlijking hebben beschouwd, vergeven de vorst niet, dat hij die geschonden heeft. Brugge verwijt hem dat het zijn handel aan die van Antwerpen heeft moeten prijsgegeven. Gent kan de verbeurdverklaring van de privileges nog steeds niet verkroppen en sluit opnieuw een alliantie met Frankrijk, waarna het een soort Gents Gemenebest uitroept, met herstel van de oude vrijheden terwijl de ambachten hun eerder overwicht hervatten. Brabant blijft de kant van de vorst kiezen, omdat het geen nieuw concurrentievoordeel voor Brugge tegenover het opkomende Antwerpen wenst.

1487 Na de recente nederlagen die Maximiliaan tegen koning Karel VIII van Frankrijk heeft geleden, barst er nu een tweede opstand los in het graafschap Vlaanderen tegen het Habsburgse gezag. Gent verwelkomt een Frans garnizoen.

1488 9 januari - de Gentse coalitie voert een geslaagde krijgstocht tegen Kortrijk. 31 januari - Maximiliaan van Oostenrijk komt naar Brugge 'om te onderhandelen' maar in werkelijkheid voor represailles en om de opstand de kop in te drukken. Alleen hemzelf wordt dan ook toegang verleend door de gewapende milities van de ambachten die de poorten bewaken, waarna hij door een verbitterd en achterdochtig geworden volk van ambachtslieden wordt vastgehouden om inderdaad te onderhandelen. 12 mei - De Staten-Generaal komen bijeen en er wordt een einde gemaakt aan Maximiliaans regentschap over Vlaanderen. Frankrijk stuurt bemiddelaars, en Karel VIII zet zelfs uiteindelijk zijn zegel op de bereikte overeenkomst nadat die ook door Brabant, Henegouwen, Zeeland en het Naamse is aanvaard, en waarin Maximiliaan de vredesbelofte herstelt en het Groot Privilege bevestigt. Maximiliaan belooft zich hieraan te houden en wordt vrijgelaten in ruil voor gijzelaars. Als borg wordt zijn raadsman Filips van Kleef gevangen gehouden. Drie dagen nadat de vrede in Henegouwen en Brabant plechtig is uitgeroepen, verbreekt Maximiliaan opnieuw de overeenkomst en komt met een groot leger "op bevel van de keizer" Gent belegeren. Intussen komen vanuit het zuiden Franse troepen Gent te hulp. Maximiliaan voert strafexpedities uit in het Brugse ommeland. Filips van Kleef, voelt zich verraden vanwege deze eedbreuk. Hij verwijt Maximiliaan de Nederlanden bij Oostenrijk te willen inlijven en sluit zich aan bij de opstandelingen. De onafhankelijkheidsgedachte wint veld in zijn persoon en hij wordt zelfs de leider. De opstand is ditmaal succesrijker, mede doordat ook buiten Vlaanderen het regentschap in vraag wordt gesteld. Nadat Antwerpen zich aan de zijde van Maximiliaan heeft geschaard, gevolgd door Henegouwen, terwijl Brussel en Leuven aan Gent trouw blijven, raakt het land in een tweestrijd tussen degenen die de vrijheden aanhangen en zij die de handels- en nijverheidsbelangen het hoogst aanschrijven. Ook in Holland ontstaat nu een opstand tegen Maximiliaan, geleid door Frans van Brederode, terwijl de Brusselaars een belegering van het kasteel van Beersel tegen Maximiliaan uitvoeren. Filips van Kleef kan het keizerlijk leger gemakkelijk weerstand bieden met de steun van de Vlaamse steden, en in september ook die van Brussel en Leuven, door de Hoeksen die weer de wapens opnemen, door de Luikenaars met Willem van der Marck, en ten slotte door Esquerdes' ruiterij en de door Karel VIII gezonden Franse huurlingen. Oktober - Frederik noch Maximiliaan bezitten de middelen om hun krijgstroepen lang onder de wapens te houden. Na een vergeefse veertiendaagse belegering van Gent, dat gewoontegetrouw als verdedigingsmiddel het ommeland onder water zet door zijn rivieren te doen overstromen, raken Maximiliaans troepen ontmoedigd. Hun terugtrekking, nadat Frederik zelf uittrok, levert op het platteland nog een aantal vernielende schermutselingen op. 18 november - In de Jonker Fransenoorlog, waarin jonkheer Frans van Brederode een opstandig legertje in Holland leidt, komt Rotterdam in Hoekse handen. Keizer Maximiliaan van Oostenrijk, regent van de Bourgondische gewesten voor zijn minderjarige zoon, vaardigt de Ordonnantie op de Admiraliteit uit, waarin de afzonderlijke oorlogsvloten van de zeegewesten onder één admiraal worden gesteld.

1489 Maximiliaan verlaat wegens andere politieke belangen de Nederlanden, en laat de herovering van de gebieden over aan de stadhouder, hertog Albrecht van Saksen. Onder aanvoering van Albrecht van Saksen wordt Maximiliaans leger uitgestuurd om de opstandige graafschappen Vlaanderen en Holland en het hertogdom Brabant te onderwerpen en te straffen. Onder andere de stad Tienen en omliggende dorpen worden geplunderd, de inwoners mishandeld en verdreven. Graaf Jan III van Egmont, Maximiliaans trouwe bondgenoot en stadhouder, weet de stad Rotterdam, die in Hoekse handen was, tot overgave te dwingen door uithongering. 30 oktober - Verdrag van Montil-lez-Tours: De Franse koning zegt, als opperleenheer van Vlaanderen, aan Maximiliaan toe dat de Nederlanden de Roomse koning als momboor zouden erkennen en hem 300.000 gouden kronen betalen, als boete en in ruil voor vrede. Filips van Kleef weigert dit verdrag te tekenen en trekt naar Sluis, dat de weerstand tegen Albrechts pogingen tot bezetting dan ook zal blijven volhouden. Maar zijn ambitie om de grote oppositie tegen de 'momboor' te leiden is mislukt.

1490 In de periode die volgt geraakt de burgeroorlog in de Nederlanden ondergeschikt aan de grotere internationale politiek, en besluiten de steden een na één hun poorten open te zetten voor Albrecht. In de Slag bij Brouwershaven wordt jonker Frans van Brederode zwaargewond gevangengenomen. Hiermee komt definitief een einde aan de Jonker Fransenoorlog en aan de Hoekse en Kabeljauwse Twisten.

1491 Tijdens de Opstand van het Kaas- en Broodvolk richten de inwoners van Kennemerland en West-Friesland zich tegen stadhouder Jan van Egmont vanwege de moeilijke positie van de boerenbevolking en belastingverhoging.

1492 Karel van Gelre wordt na vijf jaar vrijgekocht uit gevangenschap en gehuldigd als Hertog van Gelre. Hij komt met Franse steun succesvol in opstand waardoor Gelre weer onafhankelijk wordt van Habsburg. Opstand van het 'Kaas-en broodvolk' in West-Friesland en Kennemerland duurt voort. Plundering van het Slot Brederode. 19 juli - De stad Gent moet - na de onthoofding van Jan van Coppenolle, secretaris bij de schepenbank die tijdens de Opstand van Vlaanderen tegen Maximiliaan I van Oostenrijk het verzet leidde - de Vrede van Cadzand ondertekenen met Albrecht van Saksen, de vertegenwoordiger van de regent Maximiliaan van Oostenrijk, waardoor haar zelfstandigheid sterk besnoeid wordt. Gent doet afstand van haar militie (De Witte Kaproenen), van de jurisdictie buiten haar gebied en van het recht der gilden om zelf hun deken te benoemen. Na de onderwerping van de meest ontembare stad in de Nederlanden eindigt het tijdvak van de gemeenteoproeren. De strijd, die meer dan een eeuw tussen de staat en de gemeenten gevoerd werd, ging om het middeleeuws grondbeginsel van particularistische zelfstandigheid tegen het nieuwere van monarchale centralisatie, dat het haalt. Het geslacht Van Brederode neemt Huis ter Kleef in leen (tot 1568).

1493 12 juni - De jonge Margareta van Oostenrijk wordt overgedragen aan de gezanten van haar vader, om naar Mechelen te worden gebracht.

1494 Maximiliaan I van Oostenrijk wordt keizer van het Heilige Roomse Rijk. 22 juli - Filips de Schone wordt meerderjarig, waarmee het regentschap van Maximiliaan eindigt, en Filips nu de landheer van de Nederlanden wordt. Hij doet zijn Blijde Intrede te MechelenD. Eichberger (red.) Dames met Klasse. Margareta van York - Margareta van Oostenrijk. p. 37