Ehud Olmert (ook wel Ehoed Olmert) (Hebreeuws: אהוד אולמרט) (Binjamiena, Mandaatgebied Palestina, 30 september 1945) is een voormalig Israëlisch politicus van Likoed en Kadima en de 12e premier van Israël van 2006 tot 2009.
Olmert, jurist van beroep, werkte als advocaat en werd daarna politiek actief, in 1973. Hij was minister zonder portefeuille van 1988 tot 1990 en minister van Volksgezondheid van 1990 tot 1992. Olmert was burgemeester van Jeruzalem van 1993 tot 2003 en was vicepremier en minister van Economie van 2003 tot 2006. Op 4 januari 2006 kreeg premier Ariel Sharon een zware beroerte en belandde hij in een coma, Olmert werd op 14 april 2006 benoemd als zijn opvolger en was ook partijleider van Kadima van 2006 tot 2008. Na zijn premierschap zat hij een gevangenisstraf uit wegens smeergeld- en fraudezaken.
Achtergrond Olmerts geboorteplaats lag in het toenmalige Britse Mandaatgebied Palestina (tegenwoordig in Israël). Hij studeerde psychologie, filosofie en rechten aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Voordat hij de politiek inging had hij een eigen advocatenkantoor.
Olmert is getrouwd en heeft vijf kinderen.
Politieke carrière In 1973 werd Olmert voor het eerst op 28-jarige leeftijd gekozen als vertegenwoordiger in de Knesset. Hij werd in totaal zeven keer herkozen. Hiervoor was hij in dienst van het Israëlische leger. Hij was minister voor Minderheden (1988-1990). In de periode 1990-1992 was hij minister van Volksgezondheid.
Tussen 1993 en 2003 was hij gedurende twee termijnen burgemeester van Jeruzalem. Het was toen voor het eerst dat een lid van de Likoed burgemeester werd van de hoofdstad. Hij speelde hierbij een belangrijke rol in de verbetering en modernisering van de infrastructuur van de stad Jeruzalem en in de verbetering van het onderwijssysteem.
In januari 2003 keerde Olmert terug in de Knesset, als leider van het campagneteam voor de Likoed tijdens de verkiezingen van 2003. Na deze verkiezingen werd hij benoemd tot vicepremier en minister van Industrie, Handel en Werkgelegenheid. Tussen 2003 en 2004 was hij ook minister van Communicatie.
Minister van Financiën In augustus 2005 werd het plan van Ariel Sharon, om alle nederzettingen in de Gazastrook te ontruimen, uitgevoerd. De toenmalige minister van Financiën, Benjamin Netanyahu, was het hier niet mee eens en stapte op. Sharon benoemde op 7 augustus 2005 Olmert tot de nieuwe minister van Financiën.
Olmert vond de terugtrekking uit de Gazastrook een goed besluit van Sharon. Eerder had hij als Knesset-lid gestemd tegen de terugtrekking uit het gebied dat Israël had veroverd tijdens de Zesdaagse Oorlog en tegen de Camp David-akkoorden van 1978. Maar na zijn benoeming tot minister zei hij: "Ik stemde tegen Menachem Begin, ik zei dat het een historische fout was, hoe gevaarlijk het zou zijn, enz. Nu heb ik spijt, omdat hij niet meer in leven is, en omdat ik nu niet meer publiekelijk zijn wijsheid en mijn fout kan erkennen. Hij had gelijk, en ik had het fout. Dank God dat we de Sinaïwoestijn hebben verlaten."
Kadima Toen Ariel Sharon in 2005 bekendmaakte, dat hij de rechtse Likoed zou verlaten, en een nieuwe partij zou oprichten, genaamd Kadima, sloot Olmert zich als een van de eersten aan bij deze centrumrechtse partij.
Waarnemend premier Op 4 januari 2006 werd hij als vicepremier automatisch waarnemend premier, toen Ariel Sharon werd getroffen door een zware beroerte, en een zware hersenbloeding. Omdat bekend werd gemaakt dat Sharon waarschijnlijk nooit meer in de politiek kon gaan, werd Olmert aangewezen als de nieuwe lijsttrekker van Kadima. In de dagen na de opname van Sharon in het ziekenhuis, ontving Olmert verschillende Kadima-leden, zoals Shimon Peres, om hen ervan te overtuigen dat ze niet uit de partij moesten stappen. Peres vertelde dat hij Olmert zou steunen, en vele andere Kadima-leden volgden hem. Op 16 januari 2006 werd Olmert officieel de nummer 1 op de Kadima-verkiezingslijst, voor de verkiezingen van 2006, op 28 maart.
Op 24 januari 2006 zei Olmert tijdens de eerste ministerraad-bijeenkomst, dat hij voor een Palestijnse staat was. In aanloop naar de verkiezingen vertelde Olmert tegen de media wat zijn plannen zouden zijn.
Reactie op verkiezingswinst Hamas Op 25 januari werden verkiezingen gehouden voor de Palestijnse Wetgevende Raad (= Parlement). Hamas deed nu mee. Het waren faire en democratisch verlopen verkiezingen volgens de internationale waarnemers.Alleen in Oost-Jeruzalem had Israël de stembusgang danig bemoeilijkt.Een schreeuw om recht, Dries van Agt, DeBezigeBij 2009, 137vv. Hamas won 74 van de 132 zetels. Fatah, dat altijd als nummer één de lakens had uitgedeeld, won er slechts 43.
De (interim-)regering van Olmert reageerde verbolgen. Olmert kondigde voor de Gazastrook een beperking van de invoer van goederen af en een exportverbod. De toevoer van gas en elektriciteit zou worden beperkt. Dat gold ook voor het personenverkeer tussen de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.War against the people, Jeff Halper, Pluto Press, 2015, p.158
Ook stortte men het door Israël in te houden Palestijns belastinggeld (dienst aan de Palestijnse Autoriteit afgesproken met de Oslo-akkoorden (2006: $50 miljoen per maand)) niet meer op de rekening van deze PA. De gekozen Hamasleden van de Palestijnse Wetgevende Raad mochten niet meer vrij reizen.Don't Punish the Palestinians, Jimmy Carter, The Washington Post, 20 februari 2006
In samenspraak met Israël/ Olmert begonnen de VS en EU de Palestijnse Autoriteit te boycotten.Een schreeuw om recht, Van Agt, DeBezigeBij 2009, blz.140
Op 30 juli 2008 deelde hij mee geen herverkiezing als partijleider op 17 september 2008 te wensen en na de verkiezing van een nieuwe partijleider op te stappen als premier. Als reden gaf hij aan de verdachtmakingen van fraude en corruptie die hij sinds begin 2007 ondervond. Olmert werd in mei 2014 veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes jaar voor omkoping en het ontvangen van omgerekend meer dan 100.000 euro aan steekpenningen.Olmert veroordeeld voor omkoping NOS.nl, 31 maart 2014. Gearchiveerd op 18 februari 2019.6 jaar cel voor oud-premier Olmert, De Telegraaf, 13 mei 2014 Eind 2015 werd zijn straf verlaagd naar 18 maanden. Op zondag 2 juli 2017 werd hij vervroegd vrijgelaten.Israëlische premier vervroegd vrij na straf wegens corruptie, NOS, 2 juli 2017. Gearchiveerd op 26 mei 2022.
Verkiezingen 28 maart 2006 Kadima scoorde bij de verkiezingen slechter dan verwacht, ze scoorde 29 zetels. Maar alsnog werd Kadima de grootste partij in Israël. Likud werd weggevaagd, en het viel terug tot 11 zetels. Olmert zei nadat de uitslag bekend werd gemaakt dat hij een definitieve vrede wil met de Palestijnen, en dat hij Sharons plan verder zal uitvoeren. Maar hij zei dat de Hamas-regering wel de staat Israël moet erkennen, willen de vredesonderhandelingen echt beginnen.
Premierschap thumb|250px|Ehud Olmert in een ontmoeting met de Amerikaanse president George W. Bush Toen Ariel Sharon na honderd dagen nog steeds niet uit zijn coma was ontwaakt, werd Olmert op 14 april 2006 benoemd tot zijn opvolger als minister-president van Israël.
2006 Op 28 april 2006 vormde Olmerts partij Kadima een coalitie met de Arbeidspartij en Gil - Gimla'ey Yisrael LaKneset, de partij van Gepensioneerden van Israël in de Knesset. Op 4 mei 2006 werd het kabinet geïnstalleerd door president Katsav.
Op 24 mei 2006 bracht Olmert een bezoek aan het Amerikaans Congres, waar hij vertelde dat hij eenzijdig de grenzen van Israël vast wilde stellen, als de Palestijnen niet wilden meewerken. Olmert was de derde Israëlische premier die een toespraak hield in het Congres. Op 4 juni 2006 maakte Olmert bekend dat hij de Palestijnse president Mahmoud Abbas snel wilde ontmoeten, om verder te praten over het vredesproces.
In juli 2006 raakten Israël en Olmert verstrikt in een diepgaande crisis tussen Israël en Hezbollah en Operatie Zomerregens. Het leger vocht op twee fronten, in de Gazastrook tegen Hamas die Gilad Shalit had ontvoerd, en in Zuid-Libanon, tegen Hezbollah, die twee Israëlische soldaten had ontvoerd. Israël vuurde enkele weken raketten op Libanon af, om ervoor te zorgen dat de twee soldaten vrij zouden komen. In augustus 2006 werd er een bestand afgekondigd, waar Hezbollah en Israël zich aan hielden.
Sinds het einde van het conflict was premier Olmert heel erg impopulair geworden, en opiniepeilingen wezen uit dat Likud-leider Benjamin Netanyahu de meeste stemmen zou krijgen. Voormalig bevelhebber over het leger, Moshe Ya'alon, zei dat Olmert zo snel mogelijk moest opstappen.
Op 26 september 2006 meldde de BBC dat Olmert een ontmoeting had met een lid van het Koninklijk Huis van Saoedi-Arabië. Tijdens de ontmoeting hadden ze het over de erkenning van Israël door verschillende Arabische staten, als Israël zich uit de omringende gebieden zou trekken. Olmert zei later dat het gesprek door de Verenigde Staten werd gesteund.
Op 8 december 2006 bracht Olmert een bezoek aan de Russische president Vladimir Poetin. Ze bespraken het nucleair programma van Iran, en Olmert zei te hopen dat de VN-Veiligheidsraad sancties zou opleggen, mocht Iran doorgaan met het programma. Op 9 december zei hij dat een militaire aanval van Israël op Iran niet onmogelijk is. Hij riep tevens op de internationale gemeenschap actie te ondernemen tegen het land.
Op 11 december bevestigde Olmert tegenover een Duits tv-station, dat Israël in het bezit was van atoombommen. Dat het land deze wapens heeft is een publiek geheim. Officieel worden er echter nooit mededelingen over gedaan. Zijn onthulling leidde zodoende tot ophef, en volgens de oppositie moest Olmert opstappen. Olmert antwoordde op een vraag over het Iraanse atoomprogramma dat Israël in het rijtje past van beschaafde landen die andere landen niet met atoomwapens dreigen te vernietigen. "Dat is het verschil. Israël is een democratie."
2007 Op 17 januari trad hoogste militaire bevelhebber van Israël, Dan Halutz, af, omdat hij veel kritiek kreeg op zijn optreden tijdens de oorlog in Libanon, afgelopen zomer. Volgens de onderzoekscommissie Winograd, die door het parlement in het leven is geroepen, heeft de Israëlische legertop een slechte strategie gevolgd. Verder zou de oorlog slecht zijn gepland en slecht zijn uitgevoerd. Op 21 januari werd Gabi Ashkenazi benoemd tot de nieuwe bevelhebber, door de minister van Defensie Amir Peretz.
Op 30 april 2007 bracht de Commissie-Winograd een tussenrapport uit waarin premier Olmert, minister van Defensie Amir Peretz en voormalig stafchef van het leger Dan Halutz zware kritieken kregen te verduren en verantwoordelijk werden gehouden voor de als mislukt beschouwde oorlog van de zomer van 2006 tegen de in Libanon zetelende islamistische terreur- en guerrillabeweging Hezbollah.Zware kritiek op Olmert wegens Libanon-oorlog, Trouw, 30 april 2007Rapport vernietigend voor Olmert, Brabants Dagblad, 1 mei 2007The main findings of the Winograd partial report on the Second Lebanon War, Haaretz, 1 mei 2007
300px|thumb|Olmert, Bush en Abbas schudden elkaar de hand Op 27 november 2007 vond in de Verenigde Staten de Annapolis Conferentie plaats, georganiseerd door president George W. Bush. Tijdens deze conferentie maakte Olmert bekend dat hij bereid was "pijnlijke concessies" te doen aan de Palestijnen. "Er is geen moslimstaat waar Israël geen vrede mee wil sluiten", zei Olmert. Hij noemde Egypte als voorbeeld van een Arabisch land waarmee Israël goede contacten onderhield. De top was door Bush georganiseerd, niet om een doorbraak op te leveren, maar het moest het begin zijn van nieuwe onderhandelingen tussen Israëli"s en Palestijnen.