miniatuur|Mediametic aan de Dijksgracht in 2023
Stichting Mediamatic (kortweg aangeduid als Mediamatic) is een Nederlandse culturele instelling gevestigd in Amsterdam. De stichting begon in 1983 met de presentatie en productie van mediakunst en begon in 1985 het Mediamatic Magazine. In de jaren negentig werd een ontwerpbureau opgericht als zusterorganisatie. Mediamatic is een verzamelplaats voor seminars, workshops en exposities omtrent nieuwe media, technologie, kunst en de maatschappij.
Geschiedenis De stichting is naar eigen zeggen sinds 1983 actief.Dit is Mediamatic, “Mediamatic” Door de jaren heen heeft Mediamatic verschillende gedaantes aangenomen, zoals ontwerpbureau, uitgeverij en organisatie-adviesbureau. Later verzorgde ze vooral kunstprojecten en tentoonstellingen.
In 1985 werd het tijdschrift Mediamatic Magazine, een tijdschrift voor mediakunst en tv-toestellen, opgericht door Willem Velthoven en Jans Possel. Velthoven vernoemde zijn ontwerpbureau naar het tijdschrift toen dat internationale bekendheid genoot alsmede bekroond werd.Koffiedik roeien, “Volkskrant”, 26 juni 1999 Het bedrijf werd in de daaropvolgende jaren opgesplitst in verschillende onderdelen, elk met een afzonderlijke taak: Stichting Mediamatic, Mediamatic IP (Interactive Publishing) en Mediamatic NetLes. IP nam de taken over van het advies- en ontwikkelbureau. NetLes verzorgt trainingen over nieuwe media. De Stichting houdt zich bezig met kunst- en ontwerpprojecten over maatschappij en nieuwe technologie. Kenmerkend voor Mediamatic werd de wisselwerking tussen de verschillende afdelingen en culturele en commerciële projecten.Colofon Mediamatic & oro|oro Teacherslab, persoonlijke website van Caroline Nevejan
Mediamatic verwierf samen met het Nederlands Vormgevingsinstituut en de Maatschappij voor Oude en Nieuwe Media internationale en nationale bekendheid door het organiseren van de Doors of Perception-conferentie in 1993, waarbij tweehonderd specialisten op het gebied van nieuwe media en computernetwerken samen met ecologisch geïnteresseerden in de Amsterdam RAI oplossingen voor een duurzamere wereld zochten.Doors of Perception, “NRC Handelsblad”, 8 november 1995. Gearchiveerd op 23 september 2016. Oorspronkelijk zou de conferentie plaatsvinden in het Stedelijk Museum, maar door toenemende animo werd deze verplaatst.About Doors of Perception, “Doors of Perception”
De stichting opende in 2002 zijn eerste tentoonstelling getiteld “Is reading becoming as classical as listening to jazz?” in de nieuw betrokken tentoonstellingsruimte Mediamatic Supermarkt aan de Rapenburgerstraat in Amsterdam-Centrum. Bijdragen werden geleverd door onder meer Henk Boverhoff, Young-Hae Chang, Martin Butler, Joff, Maurice Nio en Vittorio Santoro.Is reading becoming as classical as listening to Jazz?, “Mediamatic”. Gearchiveerd op 6 maart 2016. Sinds deze tentoonstelling heeft Mediamatic verspreid over vier locaties meer dan veertig tentoonstellingen georganiseerd.Mediamatic Exhibitions, “Mediamatic”. Gearchiveerd op 25 maart 2016.
In 2004 vroeg sponsor en zusterorganisatie Mediamatic IP faillissement aan. In datzelfde jaar werd een nieuwe zusterorganisatie in het leven geroepen genaamd Mediamatic Lab. Deze organisatie vervult een soortgelijke taak als Mediamatic IP. Het Lab houdt zich bezig met het implementeren van projecten voor cliënten afkomstig uit de kunst- en cultuursector, onderwijsinstellingen, de overheid en commerciële bedrijven.Wie zijn wij?, “Mediamatic” Het Lab ondersteunt de Stichting in verschillende taken, zoals conceptontwikkeling en de website. Ook in 2004 verhuisden het kantoor van de stichting en de tentoonstellingsruimte naar het Post CS-gebouw.Hoogtepunten Post-CS, “Mediamatic”. Gearchiveerd op 20 juni 2013. Daarbij verliet de stichting de tentoonstellingsruimte aan de Rapenburgerstraat.Mediamatic Supermarkt, “Mediamatic”
In 2008 verliet Mediamatic het Post CS-gebouw en nam zijn intrek in een oud bankgebouw, de Vijzelbank of "Duintjer CS" genoemd, aan de Vijzelstraat. De projectruimte op de benedenverdieping van het gebouw kreeg van de stichting de benaming Mediamatic Bank. In 2013 heeft Mediamatic zich gevestigd in de Van Gendthallen op het Oostenburgereiland. Dit pand wordt de Mediamatic Fabriek genoemd.Mediamatic Fabriek, “Mediamatic” De Fabriek was al sinds 2012 in gebruik als tentoonstellingsruimte voordat het kantoor zich in voorjaar 2013 er eveneens vestigde. Eind 2013 werden de Van Gendthallen door Stadgenoot verkocht aan Bugaboo. Mediamatic moest in 2014 verhuizen naar de Dijksgracht in Amsterdam.
Vanaf december 2014 heeft mediamatic de voormalige gemeentewerf van de dienst IVV herontwikkeld tot de broedplaats Mediamatic Biotoop Dijkspark. In de Biotoop bevinden zich naast kantoor en presentatieruimten van de stichting ook een bio-clean lab, een restaurant, volkstuintjes, een haven, verschillende kunstprojecten in de publieke ruimte en een aquaponics voedselkwekerij.
In 2024 traden de beide oprichters Willem Velthoven en Jans Possel na veertig jaar terug uit de stichting. Sindsdien wordt Mediamatic geleid door een jong team dat een nieuwe koers uitzet. Daarbij werkt de organisatie samen met TestTafel, onderdeel van De Sering in Sloterdijk, dat als restaurantpartner een hyperlokaal en volledig plantaardig menu aanbiedt. Het concept draait om experimentele keukenpraktijken, met wekelijks wisselende gerechten, huisgemaakte dranken en fermentatieprojecten.
In deze nieuwe fase richt Mediamatic zich sterk op thema’s als water en de zintuigen, die in verschillende Labs door kunstenaars in residentie worden onderzocht. De Sluisdeurenloods fungeert als tentoonstellingsruimte, waar regelmatig exposities en maandelijks lezingen plaatsvinden. Daarnaast neemt de stichting deel aan landelijke evenementen zoals het Weekend van de Wetenschap, Open Monumentendag en de Museumnacht, en worden nieuwe samenwerkingen met diverse culturele en maatschappelijke partners aangegaan.thumb|Mediamatic Biotoop Dijkspark
Kunstprojecten Naast de ‘Doors of Perception’-conferentie heeft Mediamatic met sommige van haar kunstprojecten eveneens nationale en internationale bekendheid verworven. Enkele van deze projecten zijn losgekoppeld van de stichting en als opzichzelfstaande ondernemingen verdergegaan.
thumb|Onderdeel van het assortiment waren de El HEMA T-shirts met als opdruk het oude HEMA logo in het Arabisch
El HEMA In 2007 lanceerde Mediamatic een Arabische variant op de HEMA, genaamd “El HEMA”. Typische Nederlandse producten met een Arabische twist werden aangeboden, zoals Arabische chocoladeletters, Palestijnensjaals en halal rookworsten. De aanleiding voor het kunstproject was vijf nieuw ontworpen Arabische lettertypes.Hollandse Hema op z’n Arabisch, “Trouw”, 22 augustus 2007 Het doel was te laten zien hoe interessant en bijzonder de Arabische typografie is door die in een heel herkenbare Nederlandse setting te plaatsen.Echt Hema..., Geenstijl.nl, 26 augustus 2007. Gearchiveerd op 14 januari 2015.
Aanvankelijk was de HEMA weinig gecharmeerd van de Arabische kloon en vreesde concurrentie alsmede provocatie, maar is daar later op teruggekomen,NOVA, aflevering vrijdag 24 augustus 2007 en zag af van het aangekondigde proces.De politieke lading van een Arabisch lettertype, “Trouw”, 24 augustus 2007 In 2009 bracht de HEMA bij wijze van proef ook Arabische chocoladeletters in de schappen tijdens het Suikerfeest.Een experiment op de deurmat, “Volkskrant”, 15 oktober 2010 Het daaropvolgende jaar pakte het warenhuis het groter aan met dadels, Turks fruit, tafelkleden, servetten en serviesgoed. Door tegenvallende verkoopcijfers heeft de HEMA in 2012 besloten geen Suikerfeestcollectie meer aan te bieden.
thumb|Een poster uit de WatSpinoza?-campagne te Amsterdam Er was ook kritiek uit de hoek van de typografen, die verbolgen waren dat de aansluitende ontwerpwedstrijd slechts gebruik mocht maken van de nieuwe Smitshuijzen-letters en dat tevens de chocoladeletters slechts uit de nieuwe lettertypen bestonden. Deze zouden te gelatiniseerd en daardoor onleesbaar zijn. PVV-leider Geert Wilders noemde het project onderdeel van de islamisering van Nederland.Inbreng Wilders tijdens debat Islamitische activisme, transcriptie van Kamerdebat, gevonden op website PVV Daartegenover stonden lovende reacties uit de hoek van de Arabische gemeenschap alsmede de politiek.Nieuw T-Shirt, “Vrij Nederland”, 4 september 2007El HEMA, persoonlijke website van Harry van Bommel
De tentoonstelling werd verlengd en na zijn verblijf in het tijdelijke Stedelijk Museum ter Amsterdam opgepikt door Kosmopolis en reisde vervolgens naar de steden Den Haag,El HEMA komt naar Den Haag “Algemeen Dagblad”, 20 januari 2009 Rotterdam en Utrecht.El HEMA tentoonstelling reist naar andere steden, “Trouw”, 1 april 2008
WatSpinoza? Naar aanleiding van een initiatief van de Amsterdamse Spinoza Kring startte in 2009 Stichting Kunst en Openbare Ruimte de kunstmanifestatie “My Name is Spinoza”.Spinoza Manifestatie, website van Spinoza Manifestatie In samenwerking met filosoof Dirk van Weelden bedacht Mediamatic verschillende posters met prikkelende vragen die vervolgens in Amsterdam werden opgehangen.WatSpinoza?, persoonlijke website van Dirk van Weelden Men kon reageren op de vragen via sms, met krijt op grote schoolborden in de Mediamatic Bank of via de website watspinoza.nl.Iedereen houdt van Spinoza, “Volkskrant”, 6 juni 2009
In mei 2012 reisde WatSpinoza? naar de Kocaeli Universiteit in Izmir, Turkije.WatSpinoza?, website van WatSpinoza?. Gearchiveerd op 6 maart 2016.
Super Helal Super Helal is een multimediaal kunstproject van Tunç Topçuoglu, gepresenteerd in 2010 in Mediamatic. Het project herbouwde een Super Helal Döner Shop in de tentoonstellingsruimte en combineerde eten, video en performance om multiculturele identiteit en het stadsleven in Amsterdam te verkennen. Bezoekers konden döner eten terwijl ze kennismaakten met de documentatie van de kunstenaar over lokale dönerzaken en sociale interacties.thumb|De twee varkens Wim en Max worden onder toeziend oog van buurtbewoners en de lokale media naar het slachthuis gebracht
The Sina Khani Show In 2011 presenteerde Mediamatic The Sina Khani Show, een performance‑project van de Duits‑Iraanse kunstenaar en comedian Sina Khani in Mediamatic Bank in Amsterdam. De voorstelling volgde het format van de Amerikaanse late‑night talkshow. Gasten in het programma waren onder anderen Peter Klashorst en Harry Merry.
De Over Datum Eetclub Om de in hun ogen te strikte naleving van de houdbaarheidsdatum door zowel consumenten als supermarkten aan de kaak te stellen begon Mediamatic in 2011 een eetclub waarbij mensen voedsel konden meenemen waarvan de uiterste houdbaarheidsdatum was verstreken. Een chef-kok bereidde daar vervolgens een maaltijd mee.We gooien te veel goed eten weg, “NOS”, 20 juli 2011. Gearchiveerd op 1 december 2022.
Tostifabriek In februari 2013 faciliteerde Mediamatic De Tostifabriek, een stadsboerderij met alle bestandsdelen voor een uiteindelijk te maken tosti: twee varkens voor de ham, twee koeien voor de kaas en een veld met tarwe voor het brood. Het doel van de Tostifabriek is om in acht maanden te onderzoeken dan wel niet een statement te maken over hoe stadsmensen zich verhouden tot hun eten.In De Stad, “AT5”, aflevering 15 februari 2013 Het project is medegefinancierd door crowdfunding.
Het project is bekritiseerd in verband met dierenwelzijn. In reactie op het slachten van de twee varkens kreeg Mediamatic e-mails van verontwaardigde mensen.Hoe erg is het om een varken met een naam te slachten? “AT5”, 16 augustus 2013. Gearchiveerd op 11 augustus 2024. Daarnaast klaagden buurtbewoners over het loeien van de koeien.Klachten over loeiende koeien, “Het Parool”, 22 april 2013Sippe koe loeit buurt wakker, “AT5”, dinsdag 23 april. Gearchiveerd op 16 juni 2024.
Prijzen