De Canon van Gelderland is een lijst van vijftig thema's ("vensters" genoemd) die chronologisch een samenvatting geeft van de geschiedenis van Gelderland. De canon werd in opdracht van Stichting Gelders Erfgoed (nu Erfgoed Gelderland) samengesteld in 2010 door vijfendertig auteurs en verschillende medewerkers van het Gelders Archief. De Provincie Gelderland was medefinancier van het project.Canon van het Gelders verleden, op website: geldersarchief.nl
Onderwerp Omschrijving Tijdvak Afbeelding 1 Grafheuvels Sporen van vroege bewoners circa 3000 voor Christus90px|Nol in 't Bos 2 De Limes Romeinse Grens 19 voor Christus - circa 400 na Christus90px|Ligging van de grens 3 Werenfried en Liudger De kerstening van Gelderland circa 750 - 85090px|Christelijk symbool 4 Karel de Grote Een Frankische keizer aan de macht 768-81490px|Munt uit 812 5 Scholtengoederen Grondbeheer in Oost-Gelderland circa 1000-180090px|Boeijink Winterswijk 6 De eerste graven Ontstaansverhalen over Gelre en Zutphen circa 1000-120090px|Gelre en Zutphen vormen een unie 7 Gelderse steden Knooppunten van de middeleeuwse samenleving circa 1200- 150090px|Graf van Otto II, stedenstichter 8 Van graafschap tot hertogdom De territoriale eenwording van Gelre 1250-140090px|Wapen van Reinald II 9 Bloei van de kunsten Cultuur in opdracht van hof en kerk circa 140090px|Prent door Gebroeders Van Limburg 10 De Gelderse Oorlogen Karel van Gelre en de Bourgondisch-Habsburgse macht 1502-154390px|Maarten van Rossum 11 De nieuwe bouwstijl De Renaissance in Gelderland circa 1515-155090px|Karel van Gelre 12 De Tachtigjarige Oorlog Gelderland wordt deel van de Republiek 1565-164890px|Bloedbad van Zutphen 13 Protestanten en katholieken Ontstaan van de religieuze kaart van Gelderland circa 1570-167090px|Missieposten langs de grens 14 Stadhouders van Gelre De rol van de Oranjes 1578-179590px|Jan VI van Nassau-Dillenburg 15 Arnhem als drukkerscentrum De drukkersgeslachten Jansz-Van Biesen en Van Goor circa 1600-180090px|Geldersse Geschiedenissen, gedrukt door Van Biesen 16 Jan van Riebeeck en Kiliaen van Rensselaer Gelderland en de overzeese handel en koloniën circa 1600-170090px|Jan van Riebeeck 17 Veluwse papiermolens Een bijzondere vorm van plattelandsnijverheid 1600-190090px|Papierproductie 18 Kronieken en historiën Gelderland krijgt zijn eigen geschiedschrijvers.
(Paulus Merula, Johannes Pontanus, Arend van Slichtenhorst) circa 1600-170090px|Paulus Merula werd in 1597 als eerste geschiedschrijver van Gelderland aangesteld. 19 De Universiteit van Harderwijk Opkomst en ondergang van een Gelderse universiteit 1648-181190px|Linnaeustorentje 20 Gelders Arcadië Landgoederenzone van de Veluwezoom, circa 1650-190090px|Warnsborn 21 Het Pannerdensch kanaal Beheersing van de Rijndelta 1671-177190px 22 De vrede van Nijmegen Een keerpunt in de Gelderse geschiedenis 1672-167890px|De ondertekening van de Vrede tussen Frankrijk en Spanje door Henri Gascard 23 Sociëteiten en genootschappen Cultuur en Verlichting voor de burgerij circa 1750-1850 24 Patriotten De revolutionaire beweging in Gelderland 1786-179490px|Executie Freule van Dorth 25 De Bataafs-Franse tijd (Herman Willem Daendels) Vorst verdrijft vorst 1794-181390px|Herman Willem Daendels 26 De Gelderse adel Leden van een bevoorrechte stand circa 1795-190090px|Gelderse adel 27 Ontginningen (Landgoed Schovenhorst) Wildernis wordt landbouwgebied circa 1800-1900 28 De Cleefse enclaves De Liemers komt bij Gelderland 1816-181790px|Scholtambt Liemers 29 De Bijbelgordel De Afscheiding en het ontstaan van de Bijbelgordel vanaf 181690px|Bijbelgordel 30 Het Apeldoorns Kanaal De Veluwe gaat mee in de vaart der volkeren 1829-186890px|Nabij Vaassen 31 Steenfabrieken Stoommachines zorgen voor schaalvergroting circa 1830-190090px|Tolkamer 32 Klein Zwitserland Opkomend toerisme in Gelderland, Park Sonsbeek, landgoed de Oorsprong, Kasteel Rosendael 1830-193090px|Kunstmatige waterval in Sonsbeek 33 De Oosterbeekse School Schilders van het Gelderse landschap 1840-1870 34 Katholieke herleving De Gelderlander als spreekbuis van strijdbare katholieken vanaf 184890px|De Gelderlander 35 Natuurbescherming en natuurbeleving Ontwakende aandacht voor groen in Gelderland, Het Geldersch Landschap 1900-194090px|Wekeromse Zand 36 De vierdaagse Een internationaal Gelders wandelevenement vanaf 190990px 37 Vluchtelingen op de hei Veluwse vluchtoorden voor Belgische burgers en militairen 1914-191890px|Anonieme kindergraven van Belgische vluchtelingen 38 Gelderse universiteiten Wageningen en Nijmegen worden universiteitssteden vanaf 191890px 39 Noord en zuid verbonden Bruggen en autowegen ontsluiten het rivierengebied 1930-198090px|Waalbrug bij Nijmegen 40 Afsluiting Zuiderzee Gevolgen voor de visserij in Harderwijk en Elburg vanaf 193290px 41 Onderduiken in de Achterhoek Onderdrukking en verzet in Gelderland 1940-194590px|Tante Riek 42 Ruilverkaveling Transformatie van het landschap in het rivierengebied 1941-197190px|Lappendeken 43 Market Garden Gelderland in de vuurlinie 1944-194590px|Droppings 44 Molukkers Nieuwkomers in Gelderland vanaf 195190px|Molukse woonbarak 45 De IJssellinie Een ongebruikte Gelderse waterlinie 1951-196390px|Inlaatwerk 46 Open het Dorp Liefdadigheid in een luciferdoosje vanaf 196290px|Opening door Mies Bouwman 47 Kerncentrale Dodewaard Een omstreden vorm van energieopwekking 1969-199790px 48 Normaal Popmuziek in de streektaal vanaf 197490px|Normaal in actie 49 Grenzen van Gelderland De uitvinding van een provinciale identiteit, EUREGIO en Euregio Rijn-Waal vanaf 198690px|Euregio Rijn en Waal 50 Doorbraak in de dijkverbetering Hoog water leidt tot dijkverzwaringen 1993-200890px|Watersnood van 1855
Categorie:Geschiedenis van Gelderland Gelderland