Thiomersal (INN), ook wel thimerosal of natriumethylkwikthiosalicylaat genoemd, is een organokwikverbinding die als antisepticum en antimycoticum werd ingezet in onder meer vaccins, immunoglobulinen en preparaten voor oculaire of nasale toediening.Thiomersal als bewaarmiddel in farmaceutische specialiteiten Anno 2025 is deze stof niet meer aanwezig in de vaccins aangeboden in Nederland, en niet meer aanwezig in kindervaccins in België.Vragen en antwoorden over vaccins tegen COVID-19, FAGG
Thiomersal valt in het lichaam uiteen in ethylkwik en thiosalicylaat.Thimerosal and Vaccines, Rapport Food & Drug Administration
In sommige vaccins, waaronder het vaccin dat tegen de Mexicaanse griep werd gebruikt tijdens de pandemie in 2009,Antwoorden op kamervragen van Agema over de griepvaccins: Vraag 12, 13 & 14. Kamerstuk PG-K-U-2968839 26 november 2009. wordt thiomersal als conserveermiddel verwerkt. Het gebruik van thiomersal in vaccins was in de 20e eeuw omstreden omdat er onvoldoende informatie beschikbaar was over de veiligheid en het een gelijkaardige structuur heeft als het neurotoxische methylkwik.Archief van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen Omwille van misleidende beweringen, dat het de oorzaak was van het stijgend aantal gevallen van autisme, werd in 1999 aan de producenten van vaccins gevraagd om het niet langer in de vaccins voor kinderen te gebruiken. Verder onderzoek wijst erop dat er geen verband is tussen ethylkwik en neurologische ontwikkelingsstoornissen. Er is niet aangetoond dat gevaccineerde kinderen vaker autisme hebben dan niet-gevaccineerde kinderen. Ook blijken mensen die een huidallergie hebben voor ethylkwik een vaccin met thiomersal net zo goed te verdragen als anderen., Thiomersal in vaccins. RIVM: Veiligheidsbewaking en Consultatie vaccins 16 december 2009.
Ethylkwik heeft een halveringstijd van 7 dagen, door uitscheiding via de ontlasting., Thiomersal in vaccins. RIVM: Veiligheidsbewaking en Consultatie vaccins 16 december 2009. Uit een empirische blinde test op 15 vrouwen met een even grote controlegroep bleek de halveringstijd zelfs rond de 5,6 te liggen. (2011). Toxicokinetics of mercury after long-term repeated exposure to thimerosal-containing vaccine. Toxicological Sciences, 120(2), 499-506. Door deze snelle uitscheiding en het metabolisme dat het ethylkwik omzet naar anorganisch kwik is opstapeling in het lichaam niet waarschijnlijk, doch altijd aanwezig. Uit onderzoek bij dieren blijkt dat ethylkwik, als het zich opstapelt, zich kan nestelen in de hersenen, wat vragen doet rijzen over de neurotoxiciteit als gevolg van vaccins met thiomersal.Dórea JG. Integrating experimental (in vitro and in vivo) neurotoxicity studies of low-dose thimerosal relevant to vaccines. Neurochem. Res. 2011Jun.;36(6):927–38. Resultaten uit onderzoek hiernaar wijzen op geen verband tussen ethylkwik en neurologische ontwikkelingsstoornissen.
Binnen het Nederlandse Rijksvaccinatieprogramma worden geen vaccins met thiomersal gebruikt. Thiomersal was nooit deel van de vaccins uit het standaard Rijksvaccinatieprogramma.Thiomersal in vaccins, RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 20 februari 2023
Categorie:Organokwikverbinding Categorie:Benzoaatester