Nikolaus Lenau, eigenlijk Nikolaus Franz Niembsch Edler von Strehlenau (Schadat 13 augustus 1802 – Oberdöbling, tegenwoordig deel uitmakend van Wenen, 22 augustus 1850) was een Oostenrijks dichter uit de Biedermeier-tijd.
Leven en werk Lenau groeide op in een familie van verarmde adel. Hij studeerde rechten, filosofie en medicijnen in Wenen en Heidelberg, en raakte daar bevriend met Franz Grillparzer en Gustav Schwab. In 1831 liet hij zich neer in Stuttgart, waar hij meewerkte aan Johann Friedrich Cotta’s bekende tijdschrift Morgenblatt für gebildete Stände. Hij maakte naam met zijn bundels Gedichte en Schilflieder (beide 1832), en werd wel de 'Duitse Byron' genoemd. In lijn met het oeuvre van Byron omvatten zijn gedichten het hele arsenaal van romantische beelden en 'Weltschmerz'-stemmingen. Zijn poëzie is melancholisch, sterk in landschapsschilderingen en opvallend muzikaal.Lenau's Don Juan (1851) werd door Richard Strauss verwerkt in een symfonische compositie. Ook andere componisten als Othmar Schoeck en Anton Rubinstein zetten gedichten van Lenau op muziek.
Een ongelukkige liefde voor Freifrau Sophie von Löwenthal dreef de gespleten en gepassioneerde Lenau in 1832 naar de Verenigde Staten, waar hij op een farm rust hoopte te vinden. In 1833 keerde hij echter ontgoocheld weer naar Duitsland terug en zou enige jaren afwisselend verblijven in Württemberg en Wenen. In deze periode schreef hij zijn onvolprezen bundels Savonarola (1837) en Neuere Gedichte (1838). Zijn filosofische en historische geschriften zijn minder geslaagd.
Vanaf 1840 verergerden de psychische problemen van Lenau en vanaf 1844 verbleef hij in een tehuis. Hij overleed in 1850 in een gesticht te Oberdöbling, nabij Wenen, 48 jaar oud.
Bibliografie Die Heideschenke Der Unbeständige, 1822 Abschied. Lied eines Auswanderers, 1823 Die drei Indianer, 1832 Gedichte, 1832 Schilflieder, 1832 Bitte, 1832 Polenlieder, 1835 Der Postillion, 1835 Faust. Ein Gedicht, 1836 Savonarola, 1837 Stimme des Kindes, 1838 Neuere Gedichte, 1938 In der Neujahrsnacht, 1840 Die Drei, 1842 Die Albigenser, 1842 Waldlieder, 1843 Blick in den Strom, 1844 Eitel nichts!, 1844 Don Juan (Fragment), 1844 Winternacht, 1848
Literatuur A. Bachrach e.a.: Encyclopedie van de wereldliteratuur. Bussum, 1980-1984. Florian Gassner: Nikolaus Lenau, Hannover : Wehrhahn-Verl., 2012,
Externe links Biografie van Lenau op Austriaforum.org Lenau: 'Die Poesie und ihre Störer' Linkverzameling op website Universiteit Berlijn
Noot
Categorie:Duits dichter Categorie:Duits schrijver Categorie:Oostenrijks schrijver Categorie:19e-eeuws schrijver