De Varkenmarkt van Gorinchem, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, ligt in het oude centrum van de stad, net als de Grote Markt en de Groenmarkt, waar de Grote Kerk uit 1851 staat. De Vismarkt is aan de andere kant van de Linge. De Varkenmarkt is als deel van de binnenstad onderdeel van het Rijksbeschermd gezicht Gorinchem. Het plein is verkeersvrij en aan het plein zijn verschillende horecazaken. Op een verhoogd deel staan monumentale bomen.

Geschiedenis De Varkenmarkt is ontstaan toen aan het einde van de zestiende eeuw de gronden van het het voormalige franciscanenklooster werden verkaveld. Dit klooster was gesticht in het midden van de vijftiende eeuw als termijnhuis van het franciscanenklooster van Utrecht en droeg de naam Onze Lieve Vrouwe te Bethlehem. Het was gelegen aan de Arkelstraat maar strekte zich uit over een groot gebied begrensd door de huidige Bloempotsteeg, Vijfzinnenstraat, Haarstraat en Arkelstraat. In 1512 telde het klooster 17 paters en vier broeders. Na de inname van de stad in 1572 werd het klooster gesloten op last van de protestantse geuzen. Kapelaan Nicolaas Pieck, Nicasius van Heeze, pastoor Hieronymus van Weert, Antonius van Weert en nog enkele paters en broeders van dit klooster behoorden tot de negentien Martelaren van Gorcum die op 9 juli 1572 op bevel van geuzenleider Willem II van der Marck Lumey werden opgehangen. In 1579 werd het klooster afgebroken en het bouwmateriaal werd gebruikt voor de aanleg van de verdedigingswerken van Gorinchem. Het vrijgekomen gebied werd bebouwd, met uitzondering van een plein dat bestemd werd als beestenmarkt, de latere Varkenmarkt.

Bij het planten van kastanjebomen en bij de aanleg van een schuilkelder tijdens de Tweede Wereldoorlog werden menselijke resten onder de Varkenmarkt opgegraven. Bij bouwwerkzaamheden aan de achterzijde van enkele panden aan de Varkenmarkt werden in 1996 meer dan dertig graven gevonden. De houten kisten lagen dicht bij elkaar en hadden geen zerken. Zij waren in de vroegere kloostertuin begraven.

Tot 1978 werd een wekelijkse biggenmarkt gehouden op de Varkenmarkt. Sinds 1983 is de Varkenmarkt een lokatie voor het zomerfeest dat een week lang in augustus wordt gehouden. In 2025 werd de bestrating van het plein vernieuwd.

Categorie:Gorinchem Categorie:Plein in Zuid-Holland