miniatuur|Tijdens de finale van de KNSB Cup in 1985 op De Meent in Alkmaar, met v.l.n.r. Pronk, Emiel Hopman, Piet Manden, Anne Postmus en Henri Ruitenberg. Jos Pronk ( 't Zand, 26 juni 1948) is een Nederlands voormalig langebaan- en marathonschaatser. Hij won tweemaal de Jaap Eden Trofee in 1981 en 1983 en zegevierde in de natuurijsklassieker USA Marathon, in 1987. Hij was winnnaar van twee klassementen: de Heineken Zesdaagse in 1983 en de Klassieker Cup in 1991. Daarnaast behaalde hij achtmaal een podiumplaats in de KNSB-Cup.
Loopbaan Beginjaren Pronk kwam uit een gezin van zeven kinderen (vijf broers, een zus). Zijn vader was grondwerker. Hij groeide op in het Noord-Hollandse dorp ’t Zand en verhuisde na zijn twintigste naar Oost-Graftdijk waar hij campingbeheerder werd.Jos Pronk in de greep van het vorstvirus door Harry ten Asbroek. "Het Parool". Amsterdam, 11-02-1991. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010833401:mpeg21:p016 Hij begon in 1968 als langebaanrijder. Hij behoorde tot de jeugdselectie van coach Egbert van 't Oever.Jos Pronk de outsider. "Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad". Rotterdam, 25-02-1986, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010949091:mpeg21:p009 Hij nam drie keer deel aan het NK allround. Zijn beste prestatie was de negende plaats bij zijn laatste deelname in 1979. Hij vestigde toen drie persoonlijke records.Marathonschaatser lonkt naar strijd om wereldbeker Pronk kan weer bijten. "De Telegraaf". Amsterdam, 31-01-1979, p. 19. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011200505:mpeg21:p021 Hij stapte midden jaren zeventig over naar het marathonschaatsen. Hij noemde zich een typische rondjesrijder.Jos Pronk, typische marathonrijder: 'Nederlands kampioenschap wordt een uitputtingsslag;. "Nieuwsblad van het Noorden". Groningen, 13-01-1984, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011010916:mpeg21:p011 De alternatieve Elfstedentochten in het buitenland waren niet aan hem besteed. Wel nam hij in 1985 deel aan de Elfstedentocht waarin hij als 56e over de finish kwam. Gouden schaats Hij won tweemaal de Jaap Eden Trofee, traditioneel de openingswedstrijd van het marathonseizoen. De eerste zege op de Jaap Edenbaan in Amsterdam behaalde hij op 7 november 1981. Het was zijn eerste grote overwinning als marathonschaatser. Na de derde plaats in 1982 ging hij op 5 november 1983 opnieuw met de hoofdprijs aan de haal.Noordhollander wint openingsrit in Amsterdam Goede marathonstart Pronk. "Trouw". Meppel, 07-11-1983. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010820275:mpeg21:p010 Een maand later veroverde hij de Gouden schaats in Thialf in Heerenveen door de Heineken Zesdaagse winnend af te sluiten.Pronk maakt klasse waar. "Algemeen Dagblad". Rotterdam, 03-12-1983. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003013003:mpeg21:p00015 miniatuur|De kopgroep tijdens de USA Marathon in 1987. Pronk aan kop voor Wagemaker en Edward Hagen. miniatuur|Pronk na zijn overwinning op de USA Marathon in 1987.
Marathons Pronk reed vijftien seizoenen mee in het marathoncircuit voor de KNSB Cup. Hij behaalde acht keer een podiumplek maar nooit de hoogste trede (vier keer tweede, viermaal derde). In 1977, 1978 en 1980 werd hij telkens tweede in het eindklassement achter zijn zwager Co Giling. Bij het NK op kunstijs behaalde hij vier keer de bronzen medaille: in 1980, 1987, 1989 en 1990. Pronk behaalde zijn grootste succes op natuurijs op 15 januari 1987 met een overwinning in de klassieker de USA Marathon. Ook won hij de Klassieker Cup van het winterseizoen 1990/1991. Pronk scoorde toen de meeste punten in de serie marathons op natuurijs.Jos Pronk sterkste op natuurijs. "De Telegraaf". Amsterdam, 18-02-1991, p. 15. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010646482:mpeg21:p015 Dopingrel
Pronk werd positief bevonden na afloop van het NK marathonschaatsen op kunstijs 1989 op 14 januari 1989 in IJsstadion Drenthe in Assen. Bij de dopingcontrole werden sporen van efedrine aangetroffen. Pronk erkende een hoestdrankje te hebben genomen voor zijn verkoudheid. Hij won het brons maar zijn naam werd uit de uitslag geschrapt. Bovendien schorste schaatsbond KNSB hem begin februari 1989 voor vijftien maanden.Marathonschaatser Jos Pronk op doping betrapt. "Leeuwarder courant : hoofdblad van Friesland". Leeuwarden, 06-02-1989, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010566878:mpeg21:p001 Vier maanden later sprak de commissie van beroep hem vrij. Omdat het KNSB-bestuur onbevoegd was hem een straf op te leggen.'Gedrogeerde' Jos Pronk snuift en rochelt weer Door Harm van der Pal. "Leeuwarder courant : hoofdblad van Friesland". Leeuwarden, 20-10-1989, p. 21. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010567092:mpeg21:p021 Deze zaak viel niet onder het dopingreglement van de ISU omdat de internationale bond het marathonschaatsen niet erkende. De bronzen medaille werd die hij die dag won werd teruggedraaid. Tijdens het volgende NK op kunstijs in 1990, wist Pronk weer de bronzen plak te winnen en hij noemde dit "van de hel in de hemel" terecht was gekomen. Dit was omdat het afgelopen jaar zwaar was geweest. Voor hem was dit een opsteker na een moeilijke periode.
Jos Pronk beëindigde in het voorjaar van 1992 zijn loopbaan op 43-jarige leeftijd. Hij was met 28 zeges bij zijn afscheid de vijfde meest succesvolle Nederlandse marathonrijder, na Richard van Kempen, Dries van Wijhe, Co Giling en Jan Kooiman.Nuchtere rekenaar Van Kempen verdringt avonturier Van Wijhe. "Trouw". Meppel, 08-11-1993. Geraadpleegd op Delpher op 01-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010826262:mpeg21:p013
Persoonlijke records Pronk bereikte de volgende persoonlijke records: Schaatsfeitjes
Resultaten langebaanschaatsen JaarNKAfstandenNKAllround197125e(22e, 20e, 26e, –)197312e(16e, 13e, 16e, 19e)19799e(15e, 6e, 8e, 7e)1987 5e 10.000m1989 DQ 10.000m1990 10e 10.000m (#, #, #, #) = afstandspositie op allroundtoernooi (500m, 5000m, 1500m, 10.000m).
Resultaten marathonschaatsen Resultaten in voornaamste wedstrijden JaarNKkunstijsNKnatuurijsOpen NKnatuurijsJaap EdenTrofeeKNSB CupklassementHeinekenDriedaagseHeinekenZesdaagseElfstedentocht19764e12e4e19777e6e1978opgave9e19794e13e198019814e5e19826e4e19835e19848e7e19858e11e5e56e198611e8e10e198717e10e198817e18e12e198910e10e19906e20e10e1991val15e10e199211e
Resultaten in natuurijsklassiekers JaarAmstelmeerMarathonRonde vanLoosdrechtWestlandMarathonDriedaagsevan AnkeveenRottemeren-tochtUSAMarathonKlassiekerCup19857e198715e5e19914e5e5e
Medaillespiegel KampioenschapNK kunstijs004NK natuurijs001Natuurijsklassiekers112KNSB Cup klassement044Klassieker Cup100Meerdaagse103Wedstrijden op kunstijs283341
Categorie:Nederlands marathonschaatser Categorie:Nederlands langebaanschaatser