Het Proces der 72, ook wel het eerste OD-proces genoemd, was een proces, gevoerd door de Duitse Sicherheitsdienst, waarbij 72 van de 86 gevangenen ter dood veroordeeld werden.
De gevangenen waren leden van de Ordedienst, de Delftse Mekel-groep, de Schoemaker-groep en dertien beroepsofficieren, die ondanks het ondertekenen van de erewoordverklaring aan het verzet hadden deelgenomen. Allen wachtten een zware straf.
Het proces begon eind maart27 maart 1942, Het Process der 72, Anna Maria de Bussy, September 194531 maart 1942, Dagboeken kamp Amersfoort 20 maart 1942- 29 mei 1942], Folmer, Dirk Willem, Walburg Pers, 2005 in het BerghotelBerghotel, Utrechtseweg 225, 3818 EG Amersfoort, Onze Historie op de Amersfoortse Berg,https://web.archive.org/web/20160304122416/http://data.politicalmashup.nl/vk/orig-pages/nl.vk.d.5-2/pg_0358.pdf Hotel op de Amersfoortse Berg], Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. Deel 5. Tweede helft. Maart '41 - juli '42 vlak bij Kamp Amersfoort. Het proces begon met het verhoor van 86 mensen.
Op 11 april werd het vonnis gewezen tegen 72 mensen in het Berghotel. OD'ers en 10 mannen van BOLT (opgericht door Herman Bolt) waren ter dood veroordeeld. De uitspraak van de leden van de Mekel-groep volgde op 18 april.
In Utrecht werden 63 vonnissen bekrachtigd, de overige 9 vonnissen werden omgezet in levenslang tuchthuisstraf. Daarna gingen de 63 veroordeelden per trein naar concentratiekamp Sachsenhausen, waar ze op zondag 3 mei 1942 met enkele andere gevangenen werden geëxecuteerd.
Executie op 3 mei 1942
Naam Achternaam Tussenvoegsel Stad Geboortejaar Groep Izaäk van Amstel Amstel van Alkmaar 1903 Huibert van As As van Haarlem 1910 Antonie Barnhard Barnhard Den Haag 1918 Evert Blijsie Blijsie Appelscha 1896 Jacob Blokhuis Blokhuis Alkmaar 1891 Johannes Blom Blom Beekbergen 1923 Hendrik Boer Boer Bergambacht 1895 Christiaan Fredericus Johannes Boers Boers Den Haag 1882 Jacobus Christiaan Boogaard Boogaard Haarlem 1904 Jasper Hendrik Boon Boon Zaandam 1907 Kornelis Brandes Brandes Meliskerke 1902 Nelis van den Brink Brink van den Rhenen 1899 Jacobus Alexander Willem Busé Busé Hardinxveen 1891 Florentius Jacobus Abraham Calkoen Calkoen Utrecht 1883 Abraham Isidore Cohen Cohen Amsterdam 1914 Rokus van Dalen Dalen Loosduinen 1912 Johan Lambertus Gebben Gebben Neuenhaus 1913 Karel George Hendrik Gerritsma Gerritsma Rotterdam) 1919 Cornelis Marius Hamaker Hamaker Soekaboemi 1901 Johan Hendrik Heijer Heijer Den Haag 1900 Joan Taco Hajo van den Honert Honert van den Langsa, Sumatra 1915 Cornelis Huiszoon Huiszoon Veere 1898 Jan Willem Kempff Kempff Den Haag 1902 Henricus Franciscus Kilsdonk Kilsdonk Raamsdonk 1920 Herman Hendrik Kleinhout Kleinhout Arnhem 1916 Hendricus Nicolaas Marinus Koot Koot Den Haag 1912 André Gerard Christoph Locher Locher Den Haag 1912 Jan van Meel Meel Rotterdam 1915 Henri Gerrit Pieter Molt Molt Den Haag 1906 Johannes Clasinus Mulder Mulder Utrecht 1907 Paul Nanninga Nanninga Den Haag 1918 Johan Carel Arie Nout Nout Semarang 1910 Hermannus Johannes Offerhaus Offerhaus Den Haag 1907 Cornelis van Otterlo(o) Otterlo(o) van Loosduinen 1906 Arend Pronk Pronk Scheveningen 1913 John E.W.T. Twiss Quarles van Ufford Quarles van Ufford Utrecht 1889 Jan Herman Ronhaar Ronhaar Meppel 1888 Stephanus Jacobus van Royen Royen van Den Haag 1899 Johannes Gerhardus Scharp Scharp Amersfoort 1913 Thom van Slooten Slooten van Leeuwarden 1908 Dirk Smit Smit Leiden 1910 Jan Dirk Smit Smit Leiden 1910 Nikolaas Anthonius Gerardus van Spanje Spanje van Utrecht 1888 Martinus Hendricus Staamer Staamer Schiedam 1915 Theodorus Antonius Maria van der Stap Stap van der Hengelo 1914 Johannes Pieter Steenbergen Steenbergen Breda 1900 Gijsbertus Johannes Suman Suman Haarlem 1905 Charles Gustave Ernst Ubbens Ubbens Nijmegen 1888 Heino Martinus Uhl Uhl Groningen 1905 Philippus Uijthoven Uijthoven Spaarndam 1896 Pierre Marie Robert Versteegh Versteegh Kedoengbanteng 1888 Willem Louis Voncken Voncken Maastricht 1889 Antoni de Vries Vries Kampen 1885 Robert Adolf de Vries Vries de Buitenzorg 1918 Johannes Marinus van Wageningen Wageningen van Den Haag 1920 Johan Hendrik Westerveld Westerveld Haarlem 1880 Arnoldus Daniël Johannes Wiegand Wiegand ? 1922 Jacob Reinder Wiersum Wiersum Uithuizen 1916 Jan Woltjer Woltjer Oegstgeest 1918 Herman Bolt Bolt Groningen 1913 Schoemaker Eddy van Groningen Groningen van Deventer 1921 Schoemaker Richard Leonard Arnold Schoemaker Schoemaker Roermond 1886 Schoemaker Jan van Slooten Slooten van Rotterdam 1917 Schoemaker B. Cohen Cohen Mekel P. Frank Frank Mekel Jacob Gerardus Hogetoorn Hogetoorn Den Haag 1913 Mekel Emile Louis Katan Katan Den Haag 1919 Mekel Boelo Koens Koens Vlissingen 1914 Mekel Jan A.A .Mekel Mekel Bedum 1891 Mekel, oprichter Jacobus Cornelis Antonius Metzer Metzer Doesburg 1887 Mekel Sietze Jan van der Velde Velde van der Doorn 1919 Mekel Hendrik Johan van Zadelhoff Zadelhoff van Pakan Baroe 1920 Mekel
Abgetrennt
De "72" kregen een deelvonis. Op 18 april werden enkelen van de andere gevangenen "abgetrennt".[Dagboeken kamp Amersfoort 20 maart 1942- 29 mei 1942], Folmer, Dirk Willem, Walburg Pers, 2005 Zij kregen een apart vervolgproces. Op 18 augustus werd in Amsterdam ook tegen hen een doodvonnis uitgesproken. Zij werden 25 september 1942 gefusilleerd in de duinen bij Overveen. In 1954 werd hun as bijgezet in het ereveld in Loenen.https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=&coll=ddd&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=1%7C20e_eeuw%7C1950-1959%7C&identifier=KBNRC01:000042423:mpeg21:a0141&resultsidentifier=KBNRC01:000042423:mpeg21:a0141&rowid=2 familiebericht], Algemeen Handelsblad, 20-04-1954 Het waren:
Peter Cornelis 'Pier' Groenewege Rudolf Abraham 'Rud' Hueting Goris 'Goos' Mante Josephus Dionisus Gerardus Thijssen Antonius Johannes Wagner
Categorie:Gebeurtenis in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog Categorie:Nederlands verzet in de Tweede Wereldoorlog Categorie:Strafzaak in Nederland Categorie:Kamp Amersfoort Categorie:1942