Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG of UMC Groningen) is een ziekenhuis in de stad Groningen. De drie kerntaken zijn gezondheidszorg, onderwijs en onderzoek. Het ziekenhuis staat in de Groningse wijk Centrum. Het UMCG is het samenwerkingsverband dat op 13 januari 2005 is ontstaan tussen het voormalige Academisch Ziekenhuis Groningen (AZG) en de faculteit der Medische Wetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen. In Nederland zijn de universiteiten verantwoordelijk voor het onderzoek- en onderwijsbeleid en de academische ziekenhuizen zijn verantwoordelijk voor patiëntenzorg, werkplaatsfunctie en opleiding tot medisch specialist. Deze taken zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Het ziekenhuis had in 2017 1339 bedden en 12.871 medewerkers. Het ziekenhuis is een van de elf traumacentra in Nederland en beschikt over een Mobiel medisch team. Het is het grootste universitaire ziekenhuis in Nederland wat betreft het aantal bedden, en de grootste werkgever in de noordelijke drie provincies.
Het UMCG maakt deel uit van Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra.
Geschiedenis 1600-1700 Vanaf 1614 werd het mogelijk om in Groningen medisch onderwijs te volgen op de voorloper van de Rijksuniversiteit Groningen. Er was toen echter wel een duidelijk verschil tussen de academici en de chirurgen. De academici wilden zich niet verlagen tot de bloederige dingen in de praktijk. En als een behandeling zou falen zou hun reputatie ook nog eens onderuitgaan. De academici werden daarom ook meer gezien als filosofen.
1700-1800 In 1797 werd door hoogleraar Evert Jan Thomassen à Theusink een academisch ziekenhuis gesticht, gevestigd in het Groene weeshuis. Dit stond een stukje achter de voormalige Vroom & Dreesmann. Het ziekenhuis bleek snel te klein met zijn acht bedden, daarom werd in 1803 in het West-Indisch huis aan de Munnekeholm (op de plek waar in 1909 het hoofdpostkantoor werd gebouwd) een nieuw ziekenhuis geopend met veertig bedden. In het oude ziekenhuis was alles ook simpeler dan in het nieuwe ziekenhuis. En door het succes van de behandelingen meldden er zich steeds meer mensen bij het ziekenhuis. Ook de afdelingen waren in de loop van enkele jaren toe aan uitbreiding. In het begin was er alleen interne geneeskunde. In 1808 werden de afdelingen verloskunde en heelkunde geopend. 1800-1900 In 1817 dreigde in Groningen een tyfusepidemie, er werd een noodhospitaal geopend. Dit bood ruimte aan maximaal dertig patiënten. Twee jaar later werd er besloten om er een permanent ziekenhuis van te maken. Het Nosocomium Academicum, de eerste naam van het UMCG, en het Stads Armen-Ziekenhuis (noodhospitaal) gingen in 1852 samen in het Algemeen Provinciaal Stads- en Academisch Ziekenhuis (APSAZ). Het West-Indisch gebouw werd hiervoor verbouwd, en had bij voltooiing 124 bedden. Maar het geheel was alweer snel te klein, er was ook tekort aan faciliteiten zoals instrumenten en kleding. De medische wetenschap had ondertussen niet stilgestaan en er konden minder behandelingen thuis gebeuren. Dus moest men daarvoor steeds vaker naar het ziekenhuis, waar al ruimtegebrek was. In 1889 werd er uiteindelijk besloten tot de bouw van een nieuw ziekenhuis, wat veertien jaar later klaar was. Het is gebouwd op de plaats waar eerder de vestingwallen van de stad stonden. Het nieuwe complex kwam op een groot terrein van verschillende paviljoenen, deze hadden allemaal hun eigen specialismen: Heelkunde, Interne Geneeskunde, Verloskunde en Psychiatrie. Tussen de paviljoenen waren groot aangelegde tuinen, het complex voldeed in die tijd al aan allerlei eisen zoals ruimte en hygiëne. De ingang van dit complex bestaat nog steeds. Deze is gelegen aan de Oostersingel, de westzijde van het huidige complex.
1900-2000 thumb|Academisch Ziekenhuis op een plattegrond uit 1916. Het Verbindingskanaal Boterdiep-Damsterdiep (voormalige vestinggracht) werd in 1926 gedempt om uitbreiding van het ziekenhuis mogelijk te maken. thumb|Luchtfoto uit de periode 1920-1940 van het terrein van het huidige Universitair Medisch Centrum. Het ziekenhuis aan de Oostersingel werd op 29 mei 1903 officieel geopend door minister van Binnenlandse Zaken Abraham Kuyper.Academisch Ziekenhuis Groningen, Beno’s Stad 152 (13-11-2003), YouTube Het maakte in de twintigste eeuw een bloeiperiode door. Door medewerkers van het ziekenhuis is de hart-longmachine ontwikkeld. In 1957 werd de eerste openhartoperatie in Nederland uitgevoerd. Door het ruim opgezette complex kon het meegroeien met de zorgvraag en de ontwikkelingen in de medische wetenschap. Er kwamen ook nieuwe afdelingen bij zoals oogheelkunde en de kinderafdeling. Doordat er steeds meer auto's kwamen, maar mede door nieuwbouw bleef er vrijwel niets over van de tuinen op het terrein.
Op 1 juli 1971 trad er een nieuwe wet in werking. Hierin staat beschreven wat de taken van de universiteit en wat de taken van het ziekenhuis zijn in de organisatie. Hierdoor werd het ziekenhuis een los rechtspersoon en kreeg het de naam Academisch Ziekenhuis Groningen. In de jaren zeventig werd er ook gepraat over een nieuw ziekenhuis. In andere steden kwamen de ziekenhuizen allemaal aan de rand van de stad, maar het gemeentebestuur van Groningen besloot dat het ziekenhuis op hetzelfde terrein zou blijven. Dit was immers groot genoeg. Er werd besloten dat het uit verschillende gebouwen, recepties en ingangen moest bestaan. Maar in loop der jaren werden de plannen gewijzigd. In 1997 werd het Medisch Centrum geopend. Dit had uiteindelijk één receptie, één centrale ingang en overdekte binnenstraten.
2000 tot nu Door de steeds nauwere samenwerking tussen de Universiteit en het ziekenhuis werd het AZG en de Faculteit der Medische Wetenschappen uiteindelijk samengevoegd op 13 januari 2005. Het kreeg toen ook de huidige naam: Universitair Medisch Centrum Groningen of kortweg UMCG. De afgelopen jaren hebben de meeste academische ziekenhuizen in Nederland een samenvoeging ondergaan met de medische faculteit van een universiteit. In 2004 én 2005 werd de voorloper, het AZG, uitgeroepen tot 'beste werkgever van Nederland non profit'. Het UMCG is de grootste werkgever van het Noorden. Sinds 2006 mag het als derde ziekenhuis na Erasmus MC en UMC Utrecht harttransplantaties uitvoeren. Het ziekenhuis is verder het enige ziekenhuis van Nederland waar alle orgaantransplantaties mogen worden uitgevoerd die er bestaan, het is zelfs een van de weinige ter wereld die dit mogen.Het UMCG als transplantatiecentrum
Organisatie Raad van Bestuur De raad van bestuur is benoemd door de raad van toezicht, de decaan door het college van bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen. De samenstelling van de raad van bestuur van het UMCG:
prof. dr. A.G.J. van der Zee, voorzitter prof. dr. S.C.E. Klein Nagelvoort-Schuit, vicevoorzitter, portefeuille patiëntenzorg, kwaliteit & veiligheid en medische vervolgopleidingen prof. dr. W.J. Niessen, decaan P.F.I.M. Snijders MSc, CFO
Raad van Toezicht De samenstelling van de raad van toezicht:
mevr. dr. T.M. Ten Dam, voorzitter drs. H.J.M. Brouwer, vicevoorzitter drs. K.T.V. Bergstein prof. dr. J.A. Romijn R. Van Zanten MSc
UMCG Groep Naast het UMCG, bestaat er ook de UMCG groep. Dit bestaat uit verschillende groepsmaatschappijen en deelnemingen. De gelieerde rechtspersonen waarin het UMCG rechtstreeks in deelneemt, zijn de volgende vennootschappen:
OZG B.V. (ziekenhuis Noordoost-Groningen), 100% deelneming. De ACM heeft op 2 april 2015 goedkeuring gegeven aan de overname van de Ommelander Ziekenhuis Groep (OZG) door het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Daarbij wordt de OZG als zelfstandige BV ondergebracht bij het UMCG. De ACM heeft onderzocht of er na de overname nog voldoende concurrentie in de regio blijft. SteriNoord B.V. (sterilisatie van medische instrumenten), 16% deelneming UMCG Ambulancezorg B.V. (ambulancezorg),100% deelneming MAI B.V. (huisartsenvervoer en medische repatriëring), 100% deelneming Ambulancezorg Friesland B.V. (ambulancezorg), 67% deelneming, per 30 juni 2017 100% deelneming, per 28 december 2017 gefuseerd met UMCG Ambulancezorg B.V. UMCG Research B.V. (fondsbeheer voor stimulering wetenschappelijk onderzoek) UMCG Zorg B.V. (patiëntenzorg aansluitend op ziekenhuiszorg), 100% deelneming Verloskundige stadspraktijk B.V. (eerstelijns verloskundigenpraktijk), 100% deelneming B.V. Beatrixoord (ergotherapiepraktijk),100% deelneming UCEC B.V. (esthetische chirurgische zorg), 100% deelneming SteriNoord B.V. (sterilisatie van medische instrumenten), 51% deelneming SteriNoord UMCG BV, 100% deelneming UMCG Groningen Thuis B.V. (thuiszorg), 50% deelneming, per 29 december 2017 geen deelneming meer. De organisatie fuseert daarna met Stichting Icare. Vanaf 1 januari 2019 zijn alle werkzaamheden van Groningen Thuis verdergegaan onder de vlag van Icare. Apotheek A15 Holding B.V. (apotheek), 50% deelneming Lifelines Databeheer B.V. (verzamelen, opslag en beheer van biomaterialen en data voor studies), 50% deelneming Medische Biobank Noord-Nederland B.V., 100% deelneming UMCG Services B.V. (schoonmaakdiensten), 51% deelneming
Personeel Samenstelling +Verdeling man/vrouw 2020CategorieTotaalManVrouw% VrouwAfdelingshoofden3932718%Hoogleraar2371746327%Opleider40211948%Medisch Specialist (UMS- excl.hoogleraren)68435932548%UHD ( incl. Tenure track)102673534%UD136865037%Strategisch en tactisch management62382439%Overige management functies incl. HV's49524225351% +Ontwikkeling percentage vrouw per functiecategorieCategorieTotaal 2019% vrouw 2019Totaal 2020% vrouw 2020Basis (t/m schaal 11)11.10074%11.25674%Subtop (schaal 12 - 16)62949%62650%Top (vanaf schaal 16)92742%94643% +Ontwikkeling percentage vrouw per functiecategorie - 2010, 2017, 2018Categorie201020172018Medisch wetenschappelijke carrièrelijnAfdelingshoofden14%12%13%Hoogleraar13%21%22%Opleider9%22%24%Medisch Specialist (UMS- excl.hoogleraren)45%46%AIOS62%62%Wetenschappelijke carrièrelijnAfdelingshoofden0%22%25%Hoogleraar23%25%26%UHD ( incl. Tenure track)21%31%31%UD40%40%Onderzoeker61%64%MD-PhD66%66%Management carrièrelijnStrategisch en tactisch management28%32%31%Overige management functies incl. HV's48%53%54% Contracten ContractvormTotaalVast 9.260 Tijdelijk 2.189 Bepaald werk 448 Opleiding 1.277 Eindtotaal 13.174
Diversiteit Het UMCG streeft naar diversiteit in de samenstelling van personeel, zowel qua nationaliteit als de verdeling man/vrouw. In 2018 waren 97 nationaliteiten werkzaam in het UMCG.
Veiligheid 20142015201620172018Aantal arbeidsongevallen124113145166135Aantal agressie/geweldsincidenten646487120136Aantal incidenten met patiëntmateriaal (prik-, snij- en spatincidenten)162193184193152Totaal350370416479479
Milieu Hoeveelheid en aard van het afval (in kilogrammen)20182019Specifiek ziekenhuis afval (SZA)370.182370.343Restafval1.639.3201.648.656Gevaarlijke afvalstoffen laboratoria (chemie)32.90036.672Papier en karton (incl. vertrouwelijk papier)443.429396.027Swill (voedselresten)169.000180.194Glas20.53517.723Bouw- en sloopafval11.2004.790Oud ijzer63.08033.470Goud goed container61.64069.311Piepschuim -4.483Totaal2.811.2862.761.669
Personeelstekort