Vitalski, of voluit Don Vitalski, is de artiestennaam van Vital Baeken (Turnhout, 26 januari 1971), een Belgische schrijver en performer. Op het podium brengt hij vooral stand-upcomedy, maar ook literaire lezingen en muzikale optredens. Als schrijver publiceert hij columns, romans, liedjes, toneelstukken, stripverhalen en poëzie. Daarnaast maakt Vitalski letterkundige radioprogramma's, organiseert hij surrealistische tentoonstellingen en regisseert hij toneel. Sinds 2011 draagt Vitalski de titel ‘Antwerpse Nachtburgemeester’.Nachtburgemeester gehuldigd, cobra.be, geraadpleegd 4 maart 2018.
Biografie
Jeugdjaren Vitalski wordt geboren in Turnhout als Vital Baeken en groeit op in het naburige dorp Vosselaar.Vitalski keert weer terug, Gazet van Antwerpen, 27 oktober 2006. Hij begint verhalen te schrijven vanaf zijn negende levensjaar, daartoe geïnspireerd door zijn vader, de romancier Robertus Baeken.Bekende Personen, toerismevosselaar.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Tijdens zijn middelbareschooltijd brengt Vitalski diverse boekjes en gedichten uit bij de clandestiene uitgeverij van Erik Vloeberghs uit Heist-op-den-Berg. Officieel debuteert Vitalski op zijn veertiende, met gedichten in het tijdschrift Diogenes. Het jaar daarna volgen kortverhalen in De Brakke Hond.Vital Baeken, dbnl.org, geraadpleegd 4 maart 2018. Ook op zijn veertiende doet Vitalski, samen met onder anderen muzikant Charles Jarvis, diverse optredens met een punkgroepje, onder meer in De Warande.
Tijdens zijn studie als germanist (1988–1993) aan de Universiteit Antwerpen, wint Vitalski tweemaal op rij de ‘Interuniversitaire literaire wedstrijd’, in 1990 met proza, in 1991 met poëzie. Vitalski haalt zijn licentie met een werkstuk over de Nederlandse auteur Jan Arends.
Jaren 1990 Nog op de universiteit richt Vitalski samen met zijn medestudenten Geert Beullens en Manu Bruynseraede, maar ook met cultschrijver JMH BerckmansBeroering over grafzerk voor J.M.H. Berckmans, depapierenman.be, geraadpleegd 4 maart 2018., een theatergroep op, vanaf 1994 Circus Bulderdrang genoemd. De groep wil een tegenwicht bieden tegen het literaire establishment en ontpopt zich als een absurdistische rockgroep met een krachtige literaire oriëntatie, muzikaal geruggensteund door Philip Osier, Dominique Osier en Guy Van Nueten.Guy Van Nueten: Nobele Onbekende?, damusic.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Naast talloze optredens in Nederlandse en Vlaamse clubs, cafés en jeugdhuizen, speelt Circus Bulderdrang vier jaar op rij een reeks theatervoorstellingen in De Zwarte Komedie, in het Antwerpse Schipperskwartier.De Zwarte Komedie stopt ermee, standaard.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Het afscheidsconcert van Circus Bulderdrang in 1997 grijpt plaats in de Bourlaschouwburg.De extase van Circus Bulderdrang, ansiel.cinebelblogs.be, geraadpleegd 4 maart 2018.
Na het uiteenvallen van Circus Bulderdrang richt Vitalski verscheidene muziekgroepjes op: eerst het cabareteske De Oranje Houtzagerij, onder leiding van klassiek pianist Martinus WolfBiografie van Martinus Wolf, martinuswolf.com, geraadpleegd 4 maart 2018., met aan de drums een piepjonge Bent Van Looy, daarna de punkformatie De Living Tornado’sDiscografie van Charlie De Keersmaecker, www.discogs.com, geraadpleegd 4 maart 2018., met onder meer Geert Vanbever en Charlie De Keersmaecker. Als gastacteur speelt Vitalski diverse stukken bij De Zwarte Komedie, geregisseerd door Bert Verhoye.Afscheid van de Zwarte Komedie, www.cobra.be, geraadpleegd 4 maart 2018. In 1996 richt Vitalski De Ysfabrik op, een dadaïstisch figurentheater met een heus roddelmagazine.Creatieve broers, www.standaard.be, geraadpleegd 4 maart 2018. De Ysfabrik is tevens het kader voor een reeks stunts; levende vrouwententoonstellingenVitalski stelt zondag 70 vrouwen tentoon, www.hln.be, geraadpleegd 4 maart 2018., een huwelijk met een tachtigjarige operazangeresVitalski geeft hommage aan overleden Irène Vervliet , www.gva.be, geraadpleegd 4 maart 2018., een marathoninterview (waarbij Vitalski twintig uur lang non-stop wordt geïnterviewd door veertig journalisten).Uniek Marathon interview met Vitalski, www.indymedia.be, geraadpleegd 4 maart 2018.
Jaren 2000 Vanaf 1999 ontplooit Vitalski zich voornamelijk als een vertolker van onemanshows. Deze voorstellingen houden het midden tussen comedy en meer vertellende conference. De meeste voorstellingen toeren door Vlaanderen en sporadisch door Nederland. In 2005 speelt Vitalski ook Engelstalige voorstellingen in LondenOok in Londen wordt er met mijn grappen gelachen, www.demorgen.be, geraadpleegd 4 maart 2018. en New York, aan de zijde van zanger Luc De Vos.Platzak na een paar dagen New York, www.destandaard.be, geraadpleegd 4 maart 2018.. Vitalski’s bekendheid groeit ondertussen. Hij schrijft een wekelijkse column in het radioprogramma Collage op Studio Brussel in 2001 en 2002. Rond diezelfde tijd begint Vitalski romans te publiceren, waarvan de meest opvallende De Geur van nat haar (2001) en Ik slaap als een croissant (2011) zijn. Hij schrijft columns voor De MorgenBrusselmans in Camping Cosmos, www.demorgen.com, geraadpleegd 4 maart 2018. en voor Gazet van Antwerpen en maakt theatervoorstellingen als schrijver en/of regisseur in opdracht van Theater FroefroeKLOON, www.froefroe.com, geraadpleegd 4 maart 2018. en Het MartHa!Tentatief.Den Open Haard, www.marthatentatief.be, geraadpleegd 4 maart 2018.
In de jaren 2004, 2005 en 2006 komt Vitalski geregeld op televisie, in programma’s als De Grootste Belg, De tabel van MendeljevDe Tabel Van Mendeljev, www.demensen.be, geraadpleegd 4 maart 2018., Stanleys RouteVitalski is het buitenbeentje in Stanley's Route, www.nieuwsblad.com, geraadpleegd 4 maart 2018. en Morgen Beter. Op Vitaya voert hij twee jaar lang een eigen boekenprogramma aan, Vreemdgaan met boeken.Producer Chris van Camp over boekenprogramma met Vitalski op Vitaya , www.demorgen.be, geraadpleegd 4 maart 2018. In 2005 is hij het officiële gezicht van de Antwerpse Boekenbeurs.Vitalski ceremoniemeester van 69ste Boekenbeurs, www.nieuwsblad.be, geraadpleegd 4 maart 2018. In 2006 loopt Vitalski gekleed als Salvador Dalí door een raam van het Antwerpse Museum voor Schone Kunsten, en laat hij de koksschool PIVA een stokbrood bakken van een lengte van 250 meter.PIVA heeft de langste, www.gva.be, geraadpleegd 4 maart 2018.
In 2006 start Vitalski met een weblog, een geïllustreerd dagboek, waaraan hij tot heden iedere dag voort arbeidt.
Vitalski’s deelname aan het realityprogramma Stanley’s Route op VT4, in 2007, verloopt in een schandaalsfeer. In het blad TV-Familie beschuldigt model Joyce van Nimmen Vitalski van ongewenste intimiteiten; later blijkt de onwaarheid van deze betichtingen. Net zo lief wordt Vitalski voor lange tijd uit de media verbannen.
In 2008 wordt Vitalski’s nieuwste comedy-voorstelling, Mijn Leven Met Leterme, in de culturele centra van Temse en Zemst op de valreep van het affiche geschrapt, bij wijze van politieke censuur.Schepen verbiedt film en schrapt zaalshow, www.gva.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Van weeromstuit begint Vitalski, vanaf 2008, zijn comedyshows te spelen bij de mensen thuis, in hun woonkamer, ongeveer zeventig woonkamer-voorstellingen per jaar. Intussen werkt Vitalski twee uitgebreide tournees af met Guido Belcanto en een Decaporgel. In 2009 speelt het weer samengekomen Circus Bulderdrang een gloednieuwe voorstellingenreeks, in originele bezetting; in de Arenbergschouwburg en op het Lowlandsfestival in Nederland.
Jaren 2010 In 2010 publiceert Vitalski een stripverhaal van 400 bladzijden, Het vrouweneiland in samenwerking met de tekenaarsgroep Studio Vitalski, met onder anderen zijn broer Serge Baeken en Bert Lezy.Recensie: Het vrouweneiland, petermoerenhout.be, geraadpleegd 4 maart 2018.
Op 26 januari 2011, zijn 40ste verjaardag, wordt Vitalski op het Schoon Verdiep door schepen van cultuur Philip Heylen, met een zwaard op zijn schouders geslagen tot officieel Antwerps Nachtburgemeester.Jarige Vitalski gehuldigd op stadhuis, www.gva.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Tegelijk wordt zijn autobiografie Ik slaap als een croissant voorgesteld aan het publiek.
In 2011 stagneert Vitalski's romanproductie. Zijn theaterproducties blijven elkaar opvolgen, solo maar ook in diverse samenwerkingsverbanden (onder anderen met Gert JochemsIk ben blij als het regent want als ik niet blij ben regent het ook, www.marthatentatief.be, geraadpleegd 4 maart 2018., Veerle MalschaertZo overleef je je partner niet, www.demorgen.be, geraadpleegd 4 maart 2018., Johan PetitTheater: Toneelstuk over alles, Vitalski en Johan Petit, focus.knack.be, geraadpleegd 4 maart 2018., Bart Van LooOot Kwisien Literair, www.bartvanloo.info, geraadpleegd 4 maart 2018., Ann Tuts en Nele BauwensTheaterthriller Constance en Mathilde, www.gva.be, geraadpleegd 4 maart 2018.). In 2014 neemt Vitalski deel aan de Kamerverkiezingen, als Antwerps lijsttrekker voor de partij ROSSEM.Vitalski trekt Antwerpse Kamerlijst ROSSEM, www.gva.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Rond diezelfde tijd wordt Vitalski gevraagd om voor Klara diverse radio-reeksen te maken, respectievelijk rond de literaire fenomenen Georges Simenon, Sherlock Holmes, Alice In Wonderland, Shakespeare en Frankenstein.Vitalski op Klara, klara.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Het programma rond Sherlock Holmes leidt daarna tot een lezingenreeks in Vlaamse theaters, in samenwerking met Johan Braeckman en Jean-Paul Van Bendegem.Zestig nieuwe fans voor Sherlock Holmes, www.gva.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Na het overlijden van Prince in april 2016 geeft Vitalski lezingen over deze Amerikaanse superster.Vitalski beleeft eerste jaar zonder Prince, www.gva.be, geraadpleegd 4 maart 2018. In 2017 kruipt Vitalski voor een serie comedy-shows in de huid van de tachtigjarige charmezanger Victor Glorieux.Vitalski speelt try-out in zaal Cecilia, www.gva.be, geraadpleegd 4 maart 2018. In 2018 geeft hij lezingen over de Antwerpse miljardair Louis CoetermansColumn: Coen Peppelenbos – Louis Coetermans, www.tzum.info, geraadpleegd 4 maart 2018. en komt hij voor het eerst met een voorstelling die quasivolledig uit poëzie bestaat, Gedichten en Gedachten.Operaplein 1 op Facebook, www.facebook.com, geraadpleegd 4 maart 2018.
De komische theatervoorstellingen van Don Vitalski worden anno 2018 verkocht door GarifunaVitalski als stand-upcomedian te boeken bij Garifuna, www.garifuna.be, geraadpleegd 4 maart 2018., sporadisch ook door 123 Comedy Club.Vitalski als stand-upcomedian te boeken bij 123ComedyClub, www.123comedyclub.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Vitalski's lezingen worden aangeboden door Koortzz.Vitalski met Jean-PaulVan Bendegem en Johan Brackman, www.koortzz.be, geraadpleegd 4 maart 2018. Zijn boeken verschenen bij verschillende uitgeverijen; vanaf 2005 bij The house of booksDe geur van nat haar: Behekst, www.bol.com, geraadpleegd 4 maart 2018. en sinds 2010 ook bij uitgeverij Xtra, uit Amsterdam.Het Vrouweneiland, www.uitgeverijxtra.nl, geraadpleegd 4 maart 2018.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 komt hij op voor de satirische Antwerpse lijst Burger Democratisch Welzijn (BDW), de lijst van Geert Beullens, imitator van Antwerps burgemeester Bart De Wever (eveneens bekend als "BDW"). Hij raakt niet verkozen.
Jaren 2020 Door het nationale huisarrest dat alle Belgen wordt opgelegd bij aanvang van de Covid-19 pandemie, worden alle optredens geschorst. Vitalski maakt van de gelegenheid gebruik om iedere maand een nieuw boek te publiceren, resulterend in 19 titels in maart 2023.
Tevens neemt hij in 2020 en 2021 drie reeksen podcasts op: Studio Vitalski op Radio Rix, Antwerpen in de jaren Negentig en De Grote Don Vitalski Radioshow, alsook de Kerstspecial De Naam van het Rendier.