Hendrik Jacob Koorevaar (Schoonhoven, 12 december 1946) is een Nederlandse hoogleraar in de oudtestamentische wetenschap. Vanaf 1977-1985 was hij theologisch docent aan het Bijbelinstituut België. Vanaf 1985-2020 doceerde hij aan de Evangelische Theologische Faculteit (ETF) in Leuven, België, waaraan hij vanaf 1997 als hoogleraar en vakgroepvoorzitter Oude Testament verbonden was. Internationale bekendheid verkreeg Koorevaar door zijn (macro)structureel-literaire benadering van het Oude Testament en zijn veelvuldige publicaties op dit gebied. Deze benadering speelde ook een belangrijke rol in de veel verkochte Theologie van het Oude Testament (2013), die Koorevaar samen redigeerde met de oudtestamenticus Mart-Jan Paul.
Biografie Maatschappelijke en geestelijke achtergrond in Nederland Hendrik J. Koorevaar groeide op in Schoonhoven. Hij werd reformatorisch (Hervormde Kerk, Gereformeerde Bond) opgevoed. Na de dood van zijn ouders op twaalf- en dertienjarige leeftijd, werd hij voor meer dan drie jaar in huis opgenomen door Job Heikoop, de oudste broer van moeders zijde. Hun oudste zoon, drs. Henk Heikoop (Nederlandsche Economische Hoogeschool) was voogd over hem. Na zijn studie verhuisden hij en zijn Engelse vrouw Nen in 1963 naar Terneuzen en namen Koorevaar mee. Ze stimuleerden hem maatschappelijk en daagden hem geregeld cultureel en intellectueel uit. Hij studeerde nadien bedrijfskunde aan het Nederlandse Opleidingsinstituut voor het Buitenland (Universiteit Nyenrode) in Breukelen (1965-1967). In het tweede studiejaar kwam hij onverwachts tot persoonlijk geloof in Jezus Christus tijdens een evangelisatiebijeenkomst van een pinkstergemeente in Gouda.
Israël Na zijn legerdienst studeerde Koorevaar voor een jaar Hebreeuws (Kitta Alef en Kitta Gimel) aan de oelpan van kibboets Bet Alfa in Israël (1969-1970), bij Israel Zamir, Israëlisch schrijver en zoon van de bekende Jiddische schrijver Isaak Bashevis Singer. Een hoogtepunt van de studie vormde een openbare gefingeerde rechtszaak tegen een gefingeerde Franse Jood, die deel uitmaakte van een Palestijnse terroristeneenheid, die een aanval uitvoerde vanuit Jordanië op de grenskibboets Maoz Chaiim. Hij werd door het Israëlische leger gevangengenomen. Zamir gaf Koorevaar de taak als openbare aanklager te functioneren. Dit gefingeerd proces door de leden van de Oelpan had grote belangstelling van de Israëlische pers.Al HaMishmar, 24 juni 1970, p. 2. Maariv, 26 juni 1970, p. 26. Maariv schreef in zijn commentaar, dat Koorevaar, een toekomstige priester, zijn openbare beschuldiging in heel mooi Hebreeuws uitsprak.
Zwitserland Vervolgens studeerde hij theologie aan de Freie Evangelisch-Theologische Akademie in Basel, Zwitserland (1970-1975, nu: Staatsunabhängige Theologische Hochschule Basel), waar prof. dr. Samuel Külling als stichter en oudtestamenticus de grondslag legde voor Koorevaars latere historisch canonieke benadering.Samuel R. Külling, Zur Datierung der "Genesis-P-Stücke", namentlich des Kapitels Genesis XVII (Kampen: Kok, 1985). De colleges van de cultuurfilosoof Francis Schaeffer (L’Abri) en de ethicus Georg Huntemann maakten een onuitwisbare indruk. In Zwitserland ontmoette hij in die tijd ook zijn latere vrouw Ursula Kammermann, met wie hij op 21 december 1973 huwde. Tijdens zijn studie in Basel was hij van 1972-1975 oudste in de Freie Evangelische Gemeinde en Chrischonagemeinde te Münchenstein nabij Basel.
Zijn studie bracht ook een theologische worsteling over de Wet met zich mee, met name rond de sabbat en de feestdagen in het Oude Testament.
Predikant in België Meteen na zijn studie in Basel, 1975 trok Koorevaar samen met zijn vrouw naar België om onder leiding van Johan Lukasse als (kerkstichtend) predikant te werken voor de Belgische Evangelische Zending (BEZ) in Herentals (1975-1979) en in Aarschot (1980-1986). In 1983-1984 ontwierp Koorevaar het concept van De Vijf Avonden, een onderwijzende evangelisatiebenadering.Koorevaar, Hendrik en Adri van den Berk, Evangeliseren? De Vijf Avonden! Een onderwijzende benadering van blijvende waarde, Soest: Boekscout, 2023. Lukasse, directeur van de BEZ, schreef in 1999:Johan Lukasse, Brussels Perspectief: Nieuwsbrief van Johan en Lili Lukasse 36/6 (1999),5. "De uitleg van het evangelie door middel van de 5 avonden is de meest gezegende en effectieve wijze, waarop we dit proces van bekering en wedergeboorte zien gebeuren." Het werk is later in meerdere talen vertaald.
In 1982 benoemde Lukasse hem als gemandateerd afgevaardigde van de BEZ in het bestuur van de Evangelische Alliantie Vlaanderen (EAV). Koorevaar stelde het bestuur voor om zich representatief voor de evangelische denominaties te organiseren om daarna contact op te nemen met de Verenigde Protestantse Kerk in België (VPKB). De EAV deed begin 1987 aan de VPKB het voorstel om het protestants godsdienstonderwijs in Vlaanderen gezamenlijk te besturen. Koorevaar legde in 1990 zijn bestuursmandaat in de EAV neer. Het bestuur ging volop door met deze zaak. De Raad van State deed beslissende uitspraken hierover in 1997 en 1999. Mede daardoor is voor de evangelische christenheid van heel België de Federale Synode van Protestantse en Evangelische kerken in België (FS) in 1998 ontstaan. In 2002 werd de Administratieve Raad voor de Protestants-Evangelische Eredienst (ARPEE, nu: Protestants-Evangelisch Godsdienstonderwijs) opgericht en functioneerde vanaf 2003.
Promovendus In 1983 begon Koorevaar met zijn studie aan de Universitaire Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid in Brussel. Hij had als hoofdvak Oude Testament, en als bijvakken Hebreeuws en Aramees. In 1986 schreef hij een doctoraal werk over De Post-Mosaica in Genesis en op 19 september 1990 promoveerde hij bij prof. dr. Hendrik Jagersma met het proefschrift De opbouw van het boek Jozua. De twee andere hoogleraren, die als lezers bij het proefschrift betrokken waren, waren prof. dr. Jacques Chopineau en prof. dr. Marc Vervenne, de latere rector van de Katholieke Universiteit Leuven.
Docent en hoogleraar Oude Testament in Leuven In 1977 werd Koorevaar docent aan het toenmalige Bijbelinstituut België (BIB) onder het verdraagzaam leiderschap van George Winston. Gedurende zijn doctorale studie bleef hij daar als oudtestamenticus actief tot 1985, en daarna aan de Evangelische Theologische Faculteit (ETF) in Leuven. Deze was in 1983 erkend als universitaire instelling door de Belgische overheid. In 1997 werd Koorevaar benoemd tot professor Oude Testament. Onder het leiderschapstrio van Patrick Nullens (rector), Andreas Beck (academisch decaan) en Pim Boven (administratief directeur) vond er academische verdieping en maatschappelijke verbreding plaats. Daarnaast was hij als gastdocent actief aan de Staatsunabhängige Theologische Hochschule in Basel (Zwitserland, 1996), de Teologiese Fakulteit en de Fakulteit van Lettere en Wysbegeerte, van de universiteit van Pretoria (1997). Op 5 juli 2012 ging hij met emeritaatAfscheid Hendrik J. Koorevaar geen abrupte breuk met Leuven, Reformatorisch Dagblad, 9 maart 2012. Gearchiveerd op 24 september 2015. Aan deze faculteit was hij tot zijn afscheidstoespraak in 7 september 2021 betrokken als oudtestamenticus.Prof. Dr. Hendrik Koorevaar, website ETF, gearchiveerd op 12 mei 2014
Wetenschappelijke verdiensten Vanaf 1979 begon Koorevaar te publiceren, eerst in Nederland voor een iets breder theologisch publiek. Daarna verschenen steeds meer artikels van hem in het Duits en vervolgens vooral in het Engels, ook in topwetenschappelijke tijdschriften en reeksen.
Structureel-literaire onderzoeken Internationale bekendheid en waardering ontving Koorevaar voor zijn verdiepend onderzoek naar de verschillende structureel-literaire benaderingen van het Oude Testament. Het doel is om de eindgestalte van de tekst te ontdekken en zo te verstaan, zoals die door de schrijver is vastgelegd. Hierin heeft hij klemtonen gelegd, waardoor zijn theologische boodschap zichtbaar kan worden. De uniciteit van Koorevaar hierin vond vooral plaats op het macrogebied.
Een eerste aanzet tot een structureel-literaire bijdrage aan de oudtestamentische wetenschap ontstond vanuit de dissertatie die Koorevaar schreef over de opbouw van het Bijbelboek Jozua. De resultaten van dit proefschrift werden al vrij snel integraal als correct opgenomen in de bespreking van Jozua binnen de internationale Engelse standaardboeken The New International Dictionary of Old Testament Theology & ExegesisVannoy, J. R., 'Joshua: Theology of'. In: VanGemeren, W. A. (ed.), New International Dictionary of Old Testament Theology & Exegesis 4. Carlisle: Paternoster, 1997, 810-819 (811-814)., An Introduction to the Old TestamentTremper Longman III en Raymond B. Dillard. An Introduction to the Old Testament. Grand Rapids: Zondervan, 2006, 105-114. en diverse andere wetenschappelijke publicaties.Pekka Pitkänen, Central Sanctuary and Centralization of Worship in Ancient Israel: From the Settlement to the Building of Solomon's Temple. Gorgias Dissertations. Near East Series 5. Piscataway: Gorgias, 2003, 218-222; Iain W. Provan, V. Philips Long en Tremper Longman. A Biblical History of Israel. Louisville: Westminster John Knox, 2003, 151; Jacobus C. de Vos, Das Los Judas: Über Entstehung und Ziele der Landbeschreibung in Josua 15. Supplements to Vetus Testamentum 95. Leiden/Boston: Brill, 2003, 97, 175; Philips Long, Israel's Past in Present Research Essays on Ancient Israelite Historiography. Sources for Biblical and Theological Study 7. Winona Lake: Eisenbrauns, 1999, 455-458; Herbert H. Klement, "Josua und das Deuteronomistische Geschichtswerk: Zur Bedeutung von Hendrik J. Koorevaar De Opbouw van het Boek Jozua." Jahrbuch für evangelikale Theologie 5 (1991), 37–46.
Later kwam hierbij Koorevaars wetenschappelijk beargumenteerde structureel-literaire voorstel om het Bijbelboek Kronieken te erkennen als bewuste afsluiting van het Oude Testament.Hendrik J. Koorevaar, "Die Chronik als intendierter Abschluß des alttestamentlichen Kanons." Jahrbuch für Evangelikale Theologie 11, 1997: 42-76; "De afsluiting van de canon van het Oude Testament." In: Nullens, P. (red.), Dicht bij de Bijbel. Heverlee: BIB, 1997, 63-90. Ook dit vond erkenning in de oudtestamentische wetenschap.John Sailhamer, The Meaning of the Pentateuch: Revelation, Composition, and Interpretation. Downers Grove: IVP Academic, 2009, 50-51, 203; Craig C. Bartholomew en David J.H. Beldman. Hearing the Old Testament: Listening for God's Address. Grand Rapids: Eerdmans, 2012, 191-196; Stephen B. Chapman. The Law and the Prophets: A Study in Old Testament Canon Formation. Forschungen zum Alten Testament 27. Tübingen: Mohr Siebeck, 2000, 231.