Karanis (Oudgrieks Καρανίς) is een oud-Egyptische stad in het Fajoembekken. Tegenwoordig wordt het gebied Kom Aushim genoemd.
Bezienswaardigheden De stad Karanis werd gebouwd tijdens de Grieks-Romeinse tijd. De plaats bevat twee tempels uit de Ptolemaeische periode gewijd aan Pnepheros en Petesuchos. De tempels zijn gebouwd volgens de traditionele manier. De kleinere tempel is gedateerd op de 1e eeuw na Christus. Het werd verlaten in de 3e eeuw.
Geschiedenis Karanis is gesticht in de 3e eeuw voor Chr. en werd geromaniseerd na de verovering van Egypte in 31 voor Chr. In de loop van de 4e eeuw raakte de stad langzaam in verval. Tegen de 5e eeuw hadden de laatste bewoners Karanis verlaten.
Tussen 200 en 100 voor Christus had Karanis een bevolking van ca. 4.000 inwoners. Zij woonde vooral in meerdere verdieping hoge insulae van gedroogde kleisteen en met trappen van natuursteen. De ramen en deurkozijnen waren van hout en voorzien van stevinghang- en sluitwerk. Kleden hingen aan de wanden en meubels waren vooral van hout. Ook waren er nissen voor de opslag van vaat- en glaswerk, en rieten manden/houten kisten werden gebruikt als bergruimte, naast de typische amforen.
De stad was vooral zelfvoorzienend door de bebouwing van graan voor brood en olijven, dadels en druiven voor olie en wijn.
Waarschijnlijk had het dorp goede handel met Alexandirë dat 175 km ten noorden lag.
Papyri thumb|Papyrus uit Karanis De stad Karanis is ook bekend om de papyrus die er gevonden werd. De papyrussen die zijn gevonden komen allemaal uit dezelfde tijd rond 370 v. Chr. Ze tonen hoe gewone mensen met elkaar omgingen onder de Grieks en Romeinse heerschappij. De papyri zijn meestal belastingpapieren. Archeologen leidden hieruit af dat de bevolking arme boeren waren die geen contact hadden met andere steden.
De hoeveelheid papyri die in Karanis gevonden werd viel echter tegen vergeleken met het overvloedende Oxyrhynchus.
Speelgoed Iets minder dan half van al het ontdekte speelgoed van het Romeinse Rijk is gevonden in Karanis. Dit zijn 338 objecten waarvan vermoedelijk ca. 290 door kinderen gebruikt werden. Deze objecten zijn te vinden in de online collectie van het Kelsey Museum of Archeology.
De hoeveelheid achtergelaten speelgoed in dit kleine dorp bewijs dat kinderen in het hele Romeinse Rijk waarschijnlijk van veel en divers speelgoed genoten. De concussie dat kinderen maar één of twee poppen in hun bezit hadden en verder geen speelgoed, vooral afkomstig door het analyseren van grafresten, lijkt dus niet te kloppen.
De omstandigheden van Karanis en haar uiteindelijke opgraving in 1924 liet toe dat veel vergankelijke resten alsnog bewaard bleven. Poppen van wol en textiel evenals speelgoed (tollen, loopwagens en ratels) en miniatuursetjes van hout komen veel voor. Annemarieke Willemsen concludeert hieruit, samen met de vondst van deze zelfde soort speelgoed in andere regio's, dat speelgoed vooral gemaakt werd door lokaal materiaal maar wel algemene vormen en thema's volgde.
De resten in Karanis laten ons ook zien dat speelgoed zowel door professionele speelgoedmakers als door familieleden van de kinderen gemaakt werd.
Opgravingen In de 19e en begin 20e eeuw hadden boeren het recht om de bodem van de tempels te gebruiken als meststoffen (sebbakh) voor hun land. Barnard Pyne Grendfell en Arthur Surridge Hunt verrichten de eerste opgravingen in 1895. Zij merkten dat de archeologische site te veel was geplunderd om iets op te graven. Rond deze tijd had men geen oog voor de Griek-Romeinse tijd, de oude stad bleef dus een bron van meststoffen voor boeren.
In 1924 kreeg Francis W. Kelsey, professor Latijnse taal en literatuur aan de Universiteit van Michigan, toestemming om te zoeken naar een plek om te graven. In 1925 startte hij in Karanis. De papyri die zijn opgegraven maken nu deel uit van de Papyrus collectie van de universiteit van Michigan. Het speelgoed dat hij heeft opgegraven maakt nu deel uit van de online collectie van het Kelsey Museum of Archeology in Ann Harbor.
Recente opgravingen zijn gedaan door de Universiteit van Caïro, een Frans instituut en een team bestaande uit de Universiteit van Californië - Los Angeles, de Universiteit van Groningen uit Nederland en de Vrije Universiteit Brussel.
Bronnen
Categorie:Archeologische vindplaats in Egypte Categorie:Oud-Egyptische stad