thumb|Schematische voorstelling van de conventionele bioreactorprocessen (boven) en de membraanbioreactor (onder) De membraanbioreactor (MBR) is een type waterzuiveringsinstallatie waarbij een membraanfilter onder druk slib en water scheidt. Het membraan bestaat uit een polymeervel waarin poriën van 0,01-0,5 micrometer zijn gemaakt. Het membraanvel heeft meestal de vorm van een vlakke plaat, maar soms ook in de vorm van een holle vezel. De membranen vervangen hierbij de nabezinktanks die bij klassieke biologische zuivering worden gebruikt voor de scheiding van slib en effluent. Een membraanbioreactor bestaat uit: een biologische waterzuiveringsinstallatieOptimalisatie van de MBR techniek in Nederland een membraanfiltratie-eenheid en (eventueel) een recirculatieleidingRijksdienst voor Ondernemend Nederland De membraaneenheden kunnen zowel ondergedompeld in de actiefslibtank als buiten de actiefslibtank opgesteld staan. Vaak worden er nog zeeftechnieken toegepast om steentjes en andere scherpe deeltjes uit het influent te halen zodat deze de membranen niet kunnen beschadigen.
Toepassingen Vanwege de hogere kosten wordt dit zuiveringsproces in Nederland en België nauwelijks gebruikt in rioolwaterzuiveringsinstallaties van waterschappen. Bij industriële waterzuiveringen in bijvoorbeeld de voedingsmiddelenindustrie, glastuinbouw of mestverwerking wordt de MBR-techniek wel toegepast. Dikwijls wordt ze dan gevolgd door zuiveringstechnieken als UV-desinfectie en omgekeerde osmose. Een voorbeeld is de MBR-installatie op de rioolwaterzuivering Terneuzen. Deze installatie levert water dat door het nabijgelegen Dow Chemical wordt hergebruikt bij de bereiding van proceswater.Membraanbioreactor Terneuzen Vanwege de ligging aan zee is de beschikbaarheid van zoet water hier beperkt.
Door de mogelijkheid van het hanteren van veel hogere actief slibconcentraties (5-20 g/l) en het ontbreken van een nabezinktank neemt een MBR-installatie relatief weinig ruimte in.Ontwerp- en beheersaspecten van een MBR voor de behandeling van huishoudelijk afvalwater Industrieel afvalwater is vaak veel sterker vervuild dan huishoudelijk afvalwater. De relatief hoge actiefslibconcentraties maken dat sterker vervuild en van samenstelling wisselend afvalwater gezuiverd kan worden. Door het wisselen van productieprocessen en door schoonmaakrondes zullen er ook grote wisselingen in vuilvracht ontstaan. Ook dat is een reden dat de MBR-techniek in Nederland en België vaker bij specifieke industriële afvalwaterzuiveringen wordt toegepast. Het biologische zuiveringsproces is vaak aeroob (met zuurstof), maar er worden ook Anaerobe membraanbioreactoren ontwikkeld waarbij het biologische zuiveringsproces is gebaseerd op anaerobe waterzuiveringMore Energy from wastewater by an anaerobic MBR
voordelen hoge effluentkwaliteitOnderzoeker UT verbetert waterzuivering zwevende deeltjes worden bijna niet uitgespoeld geen nabezinktank nodig hogere actiefslibconcentratie nadelen kosten en reiniging van de membraanplaten hoger elektriciteitsgebruik van de pompen door hogere weerstand van de membranen
Categorie:Waterzuivering Categorie:Watertechniek Categorie:Milieuwetenschappen