Henri Marot, ook geschreven als Henri Marrot (1916 – Saint-Gaudens, 23 november 1944), was een Franse verzetsstrijder en passeur tijdens de Tweede Wereldoorlog. Onder de schuilnaam Mireille begeleidde hij vluchtelingen, Engelandvaarders en geallieerde militairen door de Pyreneeën naar Spanje.
Marot werkte nauw samen met Pierre Treillet op de zuidelijke ontsnappingsroutes. Zij waren actief voor het Réseau Françoise van Marie-Louise Dissard en hielpen onder meer vluchtelingen die door Dutch-Paris naar Toulouse waren gebracht.
Biografie Marot was voor de oorlog deurwaarder-griffier in Sainte-Croix-Volvestre, in het departement Ariège.
Tijdens de oorlog verbleef hij als krijgsgevangene in Duitsland. Hij kwam vrij in het kader van de Relève, een regeling van het Vichyregime waarbij Franse krijgsgevangenen werden vrijgelaten in ruil voor arbeidskrachten die naar Duitsland werden gestuurd. Na zijn terugkeer raakte hij betrokken bij het verzet.
Ontsnappingshulp Marot en Treillet begeleidden groepen vanuit de omgeving van Toulouse naar de Frans-Spaanse grens. Vluchtelingen die via onder meer Dutch-Paris in Toulouse aankwamen, konden daar door het Réseau Françoise worden overgenomen voor het laatste deel van hun reis.
Een van de gebruikte routes liep vanuit Toulouse per trein naar Cazères, vervolgens naar Mane en vandaar te voet via Arbas, de Col de Portet-d'Aspet, Couledoux en de vallei van Melles naar Canejan in Spanje. Zelfs onder gunstige omstandigheden duurde de tocht ongeveer drie dagen en twee nachten. Een groot deel werd 's nachts afgelegd om Duitse patrouilles te vermijden.
Op 26 januari 1944 brachten Marot en Treillet een groep van zes geallieerde militairen veilig over de grens bij Canejan. Tot de groep behoorden vier Amerikanen en de Nederlandse Engelandvaarders Robert van Exter en Rudy Zeeman. De tocht vond plaats onder zware winterse omstandigheden.
Hinderlaag bij de Col de Portet-d'Aspet Op 6 februari 1944 begeleidden Marot en Treillet opnieuw een grote groep Engelandvaarders en geallieerde vliegers richting Spanje. Na ongeveer twintig uur lopen door zware sneeuw hield de groep rust in een berghut bij de Col de Portet-d'Aspet. De vluchtelingen waren al vóór hun vertrek door de Duitsers opgemerkt en bij het hervatten van de tocht wachtte een Duitse bergpatrouille hen op.
Treillet, die vooruit was gegaan om de route te verkennen, ontdekte de patrouille en waarschuwde de groep. Een deel van de vluchtelingen wist de beboste helling op te vluchten. Anderen keerden terug naar de hut en werden daar gevangengenomen.
Marot probeerde de Duitsers van de vluchtelingen weg te leiden en werd daarbij zelf gevangengenomen. De soldaten namen zijn papieren en het Spaanse geld dat hij voor de grensovergang bij zich had in beslag. Hij veinsde vervolgens een ernstige aanval van onwel worden. Toen een van de twee bewakers een draagbaar ging halen, overmeesterde Marot de andere bewaker en wist hij te ontsnappen.
Hij bereikte later Cazères, waar hij Treillet en enkele ontsnapte leden van de groep terugvond. De route via de Col de Portet-d'Aspet werd daarna als te gevaarlijk beschouwd omdat de Duitsers haar hadden ontdekt.
Onder degenen die aan de hinderlaag wisten te ontkomen bevond zich de Nederlandse Engelandvaarder Chris van Oosterzee. De gevangengenomen Nederlanders werden via de gevangenis Saint-Michel in Toulouse naar Duitse concentratiekampen gedeporteerd.
Maquis Nadat de ontsnappingsroutes steeds gevaarlijker waren geworden, sloten Marot en Treillet zich in de zomer van 1944 aan bij de maquisgroep Bidon V in het gebied rond Arbas en La Baderque.
Een verslag van verzetsman Aimé Castex noemt hen als twee passeurs van het Réseau Françoise van wie de clandestiene werkzaamheden bekend waren geworden. De groep Bidon V bestond uit verzetsmensen met uiteenlopende achtergronden en hielp onder meer bij de verdere ontsnapping van geallieerde vliegers naar Spanje.
Dood en affaire Mireille Op 23 november 1944, enkele maanden na de bevrijding van de streek, werd Marot in Saint-Gaudens doodgeschoten door Cyprien Izar en Michel Zakheim, twee voormalige officieren van de Forces françaises de l'intérieur. De schietpartij vond plaats bij de woning van hun voormalige commandant, die bekendstond als kolonel Victor.
Zijn dood leidde tot de zogenoemde affaire Mireille. De zaak kwam in februari 1948 voor het hof van assisen van de Haute-Garonne. Tijdens het proces bleek dat er na de bevrijding ernstige spanningen bestonden tussen verschillende voormalige verzetsgroepen.
Marie-Louise Dissard verklaarde dat zij Marot opdracht had gegeven onderzoek te doen naar routes die na de bevrijding door voormalige collaborateurs en Duitsers zouden zijn gebruikt. Hij zou haar de dag na zijn dood zijn eerste bevindingen overhandigen. Pierre Treillet verklaarde dat Marot volgens hem was gedood omdat hij over belastende informatie beschikte.
De verdediging gaf een andere verklaring voor de schietpartij. Het precieze motief werd tijdens het proces niet opgehelderd. Izar en Zakheim werden schuldig bevonden aan de dood van Marot. Het hof achtte voorbedachte raad niet bewezen; Izar werd veroordeeld tot levenslange dwangarbeid en Zakheim tot vijftien jaar.
Herdenking De berghut bij de Col de Portet-d'Aspet waar de vluchtelingen in februari 1944 rustten, is later bekend geworden als de Cabane des Évadés. Bij de hut staat een gedenkteken voor de passeurs en de vluchtelingen die tijdens de oorlog van deze route gebruikmaakten.
Rudy Zeeman, een van de Nederlanders die Marot en Treillet in januari 1944 naar Spanje begeleidden, maakte later een schilderij van die overtocht. Daarop is Marot afgebeeld terwijl hij in de sneeuw voor de groep uit loopt. Het schilderij werd in 2011 geschonken aan het Musée du Chemin de la Liberté in Saint-Girons.
Literatuur , Aussi hautes soient les montagnes: Filières d'évasion contre Gestapo, Metvox Publications, . , Gewone helden: De Dutch-Paris ontsnappingslijn 1942-1945, Boom, Amsterdam, 2016, . , The Escape Line: How the Ordinary Heroes of Dutch-Paris Resisted the Nazi Occupation of Western Europe, Oxford University Press, New York, 2018, .
Externe links Henri Marrot – Musée de la Résistance en ligne Pierre Treillet en Henri Marot op de ontsnappingsroutes – Association Le Chemin de la Liberté
Categorie:Berggids Categorie:Frans verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog