De Houtbriel is een plein in de Belgische stad Sint-Niklaas. Het is een langwerpige oppervlakte ten noordoosten van de Grote Markt.
Ligging Het plein wordt omringd door de Ankerstraat, de Kalkstraat, de Sacramentstraat, de Grote Markt en de Stationsstraat. De Sint-Nicolaaskerk is vlakbij.
Geschiedenis De naam Houtbriel bestaat sinds 1540. Het plein kreeg zijn naam omdat het plein werd gebruikt om hout te verhandelen, zowel brandhout als timmerhout. Deze functie vervulde het plein zeker tot in de tweede helft van de 17e eeuw. Andere namen die gebruikt werden in de 17e en 18e eeuw voor delen van het plein waren respectievelijk Beestenmarkt, en Varkensmarkt en Groentenmarkt. In 1772 werden huizen gebouwd aan de zuidwestelijke zijde, waar daarvoor een deel het eerste kerkhof van Sint-Niklaas gelegen was.https://inventaris.onroerenderfgoed.be/dibe/geheel/10293Laevaert, L. (1966). Stad Sint-Niklaas. Bijdrage tot de geschiedenis van de wijken, straten, pleinen, huizen en markt. Antwerpen: De Fraula
In 1900 kreeg het gehele plein terug de naam Houtbriel. In 1926 werd het plein Kardinaal Mercierplein genoemd ter ere van de toen pas overleden Désiré-Joseph Mercier, aartsbisschop van Mechelen van 1906 tot 1926. In de volksmond werd het plein weleens aangeduid met Vogelmarkt of Fruitmarkt. Sinds 1991 wordt de oorspronkelijke naam terug gebruikt.
Op het plein staat een arduinen oorlogsmonument uit 1926 voor de gesneuvelden in de Eerste Wereldoorlog.
In 2000 werd het plein heraangelegd. Eenentwintig jaar later, kreeg het plein een opnieuw nieuw uitzicht. Het werd vergroend en er kwam slimme verlichting.https://www.hln.be/sint-niklaas/opwaardering-in-zes-weken-tijd-houtbriel-krijgt-vergroening-en-nieuwe-verlichting~aeede1d1/ “Opwaardering in zes weken tijd”: Houtbriel krijgt vergroening en nieuwe verlichting, hln.be, 9 maart 2021https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20210309_94618773 Boomwortels krijgen ademruimte: pak meer groen in straat vol terrassen, nieuwsblad.be, 9 maart 2021
Categorie:Plein in Vlaanderen Categorie:Straat in Sint-Niklaas Categorie:Onroerend erfgoed in Sint-Niklaas