Na de verkiezingen voor het federale parlement in België op 24 november 1991 ging de formatie van een nieuwe federale regering van start. De regeringspartijen van Martens IX (CVP, PSC, SP en PS) verloren zwaar en ook vroegere coalitiepartner Volksunie van Martens VIII verloor eveneens. Winnaar was vooral het extreemrechtse Vlaams Blok, waardoor deze verkiezingsdag ook wel bekendstaat als Zwarte Zondag. Na een informatieopdracht van Frans Grootjans (PVV), mislukte Guy Verhofstadt (PVV) in het vormen van een paarse regering. Daarna faalde Melchior Wathelet eveneens in het vormen van een tripartite of het vinden van een tweederdemeerderheid voor een staatshervorming. Jean-Luc Dehaene (CVP) werd op 1 februari benoemd tot informateur en zag in dat een tripartite vormen onmogelijk was. Hij vormde als onderhandelaar een roomsrood kabinet en legde op 7 maart 1992 met zijn regering de eed af, 104 dagen na de verkiezingen.
Verloop van de formatie Tijdlijn
Informateur Frans Grootjans (29 november - 9 december) Na de verkiezingen begon koning Boudewijn zijn raadplegingen met verschillende afgevaardigden van de partijen.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Politici_likken_hun_pijnlijke_wonden.5079221-534.art?highlight=frans%20grootjans Op 29 november belastte de koning Frans Grootjans (PVV), minister van Staat en voormalig vicepremier, met een informatieopdracht. Hij moest nagaan welke coalities mogelijk maken. De PVV was zelf voorstander van een paarse, dan niet paarsgroene coalitie.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Frans_Grootjans_wordt_informateur.5079387-534.art?highlight=frans%20grootjans Op 2 december begon de informateur aan zijn raadplegingen. Hij ontving, zoals gebruikelijk, eerst de voorzitters van Kamer en Senaat. Het werd ook duidelijk dat een alternatieve coalitie een aartsmoeilijke en gevaarlijke zaak zou worden.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Alternatieve_koalitie_wordt_een_aartsmoeilijke_zaak.5062556-534.art?highlight=frans%20grootjans Na nog een week raadplegen en consulteren, werd hij op eigen verzoek door de koning op 9 december van zijn opdracht ontheven
Formateur Guy Verhofstadt (9 december - 18 december) right|thumb|Formateur Guy Verhofstadt Nog diezelfde dag nog werd partijvoorzitter Guy Verhofstadt (PVV), tevens voormalig vicepremier, benoemd tot formateur. Hij zou een jonge, paarse coalitie willen smeden voor een regering met een beperkt programma voor een beperkte periode. De laatste paarse regering, Van Acker IV, dateerde van 1958. Op 10 december ontving formateur Verhofstadt enkel de voorzitters van de liberale en socialistische partijen, en liet daarmee dus daadwerkelijk blijken dat hij aan een paarse coalitie werkte.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Veel_gissingen_rond_experiment_Verhofstadt.5063382-534.art?highlight=verhofstadt Op 12 december was Verhofstadt klaar met zijn raadplegingen. Hij werkte vanaf dan aan een nota die voor alle gesprekspartners een basis zou vormen.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Formateur_schrijft_basisteksten_voor_rood_blauw_groen_en_geel.5063191-534.art?highlight=verhofstadt Op 13 december lieten de twee socialistische partijen (PS, en SP) weten dat ze ingingen op volgende gesprekken met de formateur. Echter, het verdere verloop van de onderhandelingen voor paarsgroen zal afhangen van de voorstellen van Verhofstadt. Agalev had al laten verstaan verder te willen onderhandelen, onder voorwaarden.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Socialisten_willen_praten_maar_wachten_op_voorstellen.5063172-534.art?highlight=verhofstadt Op 16 december liet Verhofstadt zijn nota bezorgen aan de liberalen en aan de socialisten. De groenen waren ontstemd omdat zij er niet bij werden betrokken.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Verhofstadt_doet_rood_blauw_programma_voorstel.5062216-534.art?highlight=verhofstadt Op 17 december lieten de partijbureaus van PS en SP weten dat een "louter" paarse coalitie niet werkbaar is en eisten de toetreding van de groenen tot de onderhandelingen.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/SP_en_PS_eisen_gezelschap_van_Groenen_aan_rood_blauwe_onderhandelingstafel.5063725-534.art?highlight=verhofstadt Eén dag later lieten Ecolo en Agalev weten dat ze niet ingingen op de vraag om te onderhandelen over een coalitie. Hierop trok formateur Guy Verhofstadt naar de koning, die hem van zijn taak ontlastte. Paarsgroen was echter al gedoemd te mislukken, omdat SP op 15 december had gevraagd of zij de premier mochten leveren. Verhofstadt kon hier echter niet mee instemmen.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/SP_eis_voor_premierschap_keldert_experiment_Verhofstadt.5062928-534.art?highlight=verhofstadt
Formateur Melchior Wathelet (19 december - 31 januari) Eén dag later, op 19 december, benoemde de koning Melchior Wathelet (PSC), ontslagnemende vicepremier en minister van Justitie en Middenstand, tot formateur. Zo kwam de bal weer terecht in het christendemocratische kamp. PS-voorzitter Guy Spitaels legde de lat voor hem echter hoog op communautair vlak. Op 20 december hield Wathelet zijn eerste raadplegingen. Zijn kansen werden echter laag ingeschat. Hij moest immers PS en CVP rond de tafel krijgen en ze laten toegeven.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Verzoener_Wathelet_moet_Spitaels_en_Van_Rompuy_doen_toegeven.5062789-534.art?highlight=wathelet Nadat de voorzitters van CVP, PSC, PS en SP bij hem waren langs geweest, kondigde formateur Wathelet aan dat hij een roomsrode regering probeerde te vormen.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Wathelet_gaat_rooms_rood.5063464-534.art?highlight=wathelet Wathelet sprak eind december en begin januari niet alleen met politici, maar ook met veldwerkers in allerlei welzijns- en milieuorganisaties.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Wathelet_wil_ook_veldwerkers_en_kultussen.5063027-534.art?highlight=wathelet Intussen werd duidelijk dat PS vragende partij was naar meer fiscale autonomie voor de deelgebieden, om de Franstalige leerkrachten meer te betalen. Op 7 januari ketste CVP de bal terug door te zeggen dat daar een tweederdemeerderheid voor nodig is en de klassieke tripartite daar de meest aangewezen formule voor zou zijn.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/CVP_kaatst_Spitaels_de_bal_terug_door_opening_naar_nationale_tripartite.5102996-534.art?highlight=wathelet Op 9 januari spraken de voorzitters van de vier partijen met elkaar.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Wathelet_begint_rooms_rood_gesprek_midden_communautaire_stroomversnelling.5101895-534.art?highlight=wathelet Ook de CVP zette de weg open naar een tripartite. CVP en PVV gaan immers met elkaar praten om een Vlaamse executieve te vormen, aldus voorzitter Herman Van Rompuy (CVP) op 9 januari.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Vorming_Vlaamse_executieve_brengt_CVP_en_PVV_bijeen.5102564-534.art?highlight=wathelet Ook werd duidelijk dat de SP de wringende partij was in de roomsrode formule. Wathelet zou daarom wachten tot de vorming van een Vlaamse executieve zonder de socialisten. Roomsrood werd alsmaar onwaarschijnlijker.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Afkeer_van_SP_maakt_vorming_rooms_rood_kabinet_moeilijk.5102341-534.art?highlight=wathelet Voor het eerst werd de vorming van de nationale regering beïnvloed door de regionale coalities, in plaats van vice versa.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Nationale_regeringsvorming_wordt_bepaald_door_vorming_regionale_koalities.5102127-534.art?highlight=wathelet
Op 13 januari ontmoette formateur Wathelet opnieuw samen de vier voorzitters. Vraag was of CVP SP liet vallen en met de PVV een tweederdemeerderheid bekomen zou worden of dat de PVV en de SP allebei aan tafel zouden komen.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Laat_CVP_SP_vallen_of_stapt_PVV_in_tripartite.5102152-534.art?highlight=wathelet Na enige onderhandelingen kwamen de vier voorzitters opnieuw samen op 27 januari. CVP wilde eindelijk duidelijkheid hebben over de manier waarop Wathelet een tweederdemeerderheid zou realiseren. Deze waren gering geworden omdat de PVV en de PRL hun lot eerder op de dag aan elkaar verbonden hadden.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/PVV_en_PRL_samen_in_meerderheid_of_oppositie.5101805-534.art?highlight=wathelet Op 29 januari ontmoette Wathelet de voorzitter van het FDF en politici van Agalev en Ecolo. Wathelet zou enkel nog een kans maken op een tweederdemeerderheid als de groenen mee zouden doen. De PVV had een gesprek met Wathelet immers afgewezen.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Wathelet_I_wordt_hoogst_onwaarschijnlijk.5102631-534.art?highlight=wathelet Later op de dag lieten de groenen weten geen garanties te geven voor een tweederdemeerderheid.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Wathelet_krijgt_van_Groenen_geen_garanties.5100994-534.art?highlight=wathelet Ook de liberalen en de Volksunie kwamen langs bij Wathelet op 30 januari en gaven niet hun steun voor een tweederdemeerderheid.http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Voorlopig_geen_nieuwe_afspraak_met_rooms_rode_voorzitters.5102741-534.art?highlight=wathelet Op 31 januari ging Wathelet naar de koning om zijn ontslag aan te bieden. Dit werd aanvankelijk geweigerd, waarop Boudewijn de voorzitters van de traditionele partijen probeerde te overtuigen toch met Wathelet mee te werken. De koning wilde dat ofwel CVP haar eis op een tweederdemeerderheid zou opgeven of dat Verhofstadt zijn verzet tegen een tripartite zou opgeven. Het mocht niet baten en formateur Melchior Wathelet werd ontheven van zijn opdracht. http://www.tijd.be/algemeen/algemeen/Koning_wil_dat_CVP_of_PVV_inbindt_om_Wathelet_te_redden.5097748-534.art?highlight=wathelet
Informateur Jean-Luc Dehaene (1 februari - 22 februari) thumb|left|Jean-Luc Dehaene