Diploglossidae vormen een familie van hagedissen (Lacertilia).
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Marie Firmin Bocourt in 1873. De groep werd lange tijd als een onderfamilie (Diploglossinae) van de familie hazelwormen (Anguidae) gezien. Er zijn 90 verschillende soorten die worden verdeeld in twaalf geslachten.
Uiterlijke kenmerken De verschillende soorten lijken veel op zowel op skinken als op de hazelwormen, aan deze laatste groep zijn ze het meest verwant. Net als veel skinken en de meeste hazelwormen zijn de schubben erg glad en hebben de hagedissen meestal vier kleine pootjes. Een aantal soorten heeft helemaal geen bruikbare poten meer, zoals de vertegenwoordigers uit het geslacht Zuid-Amerikaanse hazelwormen (Ophiodes). De pootdragende soorten uit de geslachten Celestes en Diploglossus zijn te onderscheiden aan de klauwtjes van de poten. Bij Celestes- soorten zijn de klauwen volledig zichtbaar terwijl ze bij Diploglossus- soorten deels in een huidplooi geborgen zijn. Een belangrijk verschil met de gelijkende hazelwormen is dat de Diploglossidae nooit een huidplooi hebben aan de onderzijde van de flanken.
Verspreiding en habitat Alle soorten komen voor in delen van Midden- en Zuid-Amerika. Alle soorten zijn bodembewoners die leven in de strooisellaag of onder stenen, tussen boomwortels of in holen. Er komen binnen de familie zowel levendbarende als eierleggende soorten voor.
Veel soorten worden bedreigd doordat hun leefomgeving wordt aangetast door de mens. Een voorbeeld is Diploglossus montisserrati, die zowel onder agrarische activiteiten als door door de mens geïntroduceerde dieren te lijden heeft. Er zijn echter ook soorten die zich hebben aangepast op door de mens ingerichte gebieden, zoals cacaoplantages. Een voorbeeld is de Hispaniola-galliwasp (Panolopus costatus).
Geslachten De familie omvat de volgende geslachten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Onderfamilie Naam Auteur VerspreidingsgebiedCelestinaeAdvenus Schools & Hedges, 2021 PanamaCaribicus Schools & Hedges, 2021 Dominicaanse Republiek, Haïti Celestus Gray, 1838 Dominicaanse Republiek, Haïti, Jamaica, KaaimaneilandenComptus Schools & Hedges, 2021 Dominicaanse Republiek, Haïti, Kaaimaneilanden, NavassaGuarocuyus Landestoy, Schools & Hedges, 2022 Dominicaanse RepubliekPanolopus Cope, 1862 Dominicaanse Republiek, HaïtiSauresia Gray, 1852 Dominicaanse Republiek, HaïtiWetmorena Cochran, 1927 Dominicaanse Republiek, HaïtiDiploglossinae Galliwasps(Diploglossus) Wiegmann, 1834 Bolivia, Brazilië, Colombia, Costa Rica, Cuba, Ecuador, Montserrat, Nicaragua, Panama, Peru, Puerto RicoMesoamericus Schools & Hedges, 2021Costa Rica, Nicaragua, Panama Zuid - Amerikaanse hazelwormen(Ophiodes) Wagler, 1828 Argentinië, Bolivia, Brazilië, Paraguay, UruguaySiderolamprinaeSiderolamprus Cope, 1861 Belize, Costa Rica, El Salvador, Honduras, Mexico, Nicaragua, Panama
Bronvermelding