450px|thumb| thumb|Koning Charles III in 2021
Een Commonwealth realm is een Engelse term voor een onafhankelijk land binnen het Gemenebest van Naties (Engels: Commonwealth of Nations) waarvan de Britse monarch het staatshoofd is. Er zijn sinds 30 november 2021, inclusief het Verenigd Koninkrijk zelf, nog vijftien landen die dit zijn. Het huidige staatshoofd is koning Charles III. Merk op dat alle Commonwealth realms lid zijn van het Gemenebest van Naties, maar dat niet alle leden van het Gemenebest ook Commonwealth realms zijn. Diverse landen van het Gemenebest zijn republieken (bijvoorbeeld Nigeria, Zuid-Afrika en India) of hebben een eigen monarch als staatshoofd (bijvoorbeeld Brunei).
Geschiedenis De Commonwealth realms zijn ontstaan uit het Britse Rijk. In 1931 kregen, via het Statuut van Westminster, de toenmalige Britse dominions (Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, de Unie van Zuid-Afrika, Newfoundland en de Ierse Vrijstaat) een onafhankelijke status. Het werden gelijkwaardige leden van het Britse Gemenebest die hun monarch deelden met die van het Verenigd Koninkrijk. Newfoundland gaf in 1934 de onafhankelijke status vrijwillig op en sloot zich in 1949 aan bij Canada. De Ierse Vrijstaat en de Unie van Zuid-Afrika werden als Ierland (in 1949) en Zuid-Afrika (in 1961) republieken. Na de deling van Brits-Indië werden de onafhankelijke staten Pakistan en India ook Commonwealth realms, zij het voor slechts een korte periode. In de daaropvolgende jaren werden veel voormalige kolonies van het Britse Rijk onafhankelijk. De meeste hiervan werden aanvankelijk Commonwealth realms, al riepen veel landen, met name in Afrika, na enkele jaren de republiek uit. Sedert 2021 zijn er nog veertien soevereine staten die hun monarch delen met die van het Verenigd Koninkrijk.
Huidige Commonwealth realms De onderstaande landen zijn nog Commonwealth realms en hebben dus allemaal Charles III als staatshoofd.
Naam van het landEen Commonwealth realm sindsStatus voordat het een Commonwealth realm werd1981Kolonie1931Dominion1973Kolonie1981Kolonie Brits-Honduras1931Dominion1962Kolonie1962Kolonie Jamaica1931Dominion1975Territorium Papoea en Nieuw-Guinea1983Afhankelijk gebied, daarvoor kolonie1979Kolonie1979Kolonie1978Protectoraat Britse Salomonseilanden1978Kolonie1931Onafhankelijk land
Voormalige Commonwealth realms De onderstaande landen zijn Commonwealth realms geweest, maar zijn dat niet meer. Rhodesië is niet in onderstaande lijst opgenomen. De Britse kolonie Zuid-Rhodesië verklaarde zich in 1965 onafhankelijk onder de naam Rhodesië als een Commonwealth realm met de Britse koningin als staatshoofd, maar dit werd internationaal niet erkend, ook niet door het Verenigd Koninkrijk. In 1970 riep Rhodesië de republiek uit. Het land is sinds 1980 onafhankelijk met internationale erkenning als de Republiek Zimbabwe.
Naam van het landPeriode met een Commonwealth realm statusStatus voordat het een Commonwealth realm werdHuidige status1966-2021Kolonie BarbadosRepubliek Barbados20px|border Ceylon1948-1972Kolonie Brits-CeylonRepubliek Sri Lanka20px|border Fiji1970-1987Kolonie FijiRepubliek Fiji20px|border Gambia1965-1970Kolonie en Protectoraat GambiaRepubliek Gambia20px|border Ghana1957-1960Kolonie Britse GoudkustRepubliek Ghana20px|border Guyana1966-1970Kolonie Brits-GuianaRepubliek Guyana20px|border India1947-1950Onderdeel van de kolonie Brits-IndiëRepubliek India20px|border Ierse Vrijstaat sinds 1937 Ierland1931-1949Dominion, daarvoor tot 1922 onderdeel van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en IerlandRepubliek Ierland20px|border Kenia1963-1964Kolonie en Protectoraat KeniaRepubliek Kenia20px|border Malawi1964-1966Protectoraat NyasalandRepubliek Malawi20px|border Malta1964-1974Kolonie MaltaRepubliek Malta20px|border Mauritius1968-1992Kolonie MauritiusRepubliek Mauritius20px|border Newfoundland1931-1949Kolonie NewfoundlandProvincie van Canada20px|border Nigeria1960-1963Kolonie en Protectoraat NigeriaRepubliek Nigeria20px|border Oeganda1962-1963Protectoraat OegandaRepubliek Oeganda20px|border Pakistan1947-1956Onderdeel van de kolonie Brits-IndiëIn 1971 opgesplitst in de Islamitische Republiek Pakistan en de Volksrepubliek Bangladesh20px|border Sierra Leone1961-1971Kolonie en Protectoraat Sierra LeoneRepubliek Sierra Leone20px|border Tanganyika1961-1962Trustschap en daarvoor mandaatgebied TanganyikaTot 1964 de Republiek Tanganyika daarna verenigd met de Volksrepubliek Zanzibar en Pemba tot de Verenigde Republiek Tanzania20px|border Trinidad en Tobago1962-1976Kolonie Trinidad en TobagoRepubliek Trinidad en Tobago20px|border Zuid-Afrika1931-1961Dominion, daarvoor tot 1910 de Britse Kaapkolonie, de kolonie Natal, de Oranjerivierkolonie en de TransvaalkolonieRepubliek Zuid-Afrika
Realm