thumb|Mock-up van de 15G in de remise Lekstraat; augustus 2017. thumb|Tramlijn 25 met 15G tram op de eerste dag in bedrijf aan de halte Amstelveen Westwijk; 13 december 2020. thumb|Tramlijn 25 met 15G tram op de eerste dag in bedrijf bij de voormalige halte Amstelveen Spinnerij; 13 december 2020. thumb|Tramlijn 25 met 15G tram op de eerste dag in bedrijf bij de halte Amstelveen Poortwachter; 13 december 2020. thumb|Tramlijn 25 met 15G tram op de eerste dag in bedrijf bij de halte Amstelveen Sportlaan; 13 december 2020. thumb|GVB 3063 + 3053 in uitvoering 'Uithoornlijn' te Amstelveen-Middenhoven; 15 mei 2024. thumb|GVB 3063 in uitvoering 'Uithoornlijn' bij het eindpunt te Uithoorn. Op de achtergrond het oude Station Uithoorn; 20 juni 2024.
De tramserie 15G is een serie van 72 trammotorwagens van het type Urbos 100, van de Amsterdamse tram.Persbericht op de webpagina van GVB, 30 september 2016Eerste beelden nieuwe 15G trams GVB, www.amstelveenlijn.nl, 30 september 2016 De trams zijn in dienst op tramlijnen 5, 6, 19, 25 en de tijdelijke 29. De andere Amsterdamse tramlijnen rijden met Combinomaterieel.
Achtergrond Op 12 september 2016 maakte het vervoerbedrijf GVB bekend dat, na een aanbestedingsprocedure die in 2015 startte, de Spaanse spoorwegfabrikant CAF geselecteerd was als leverancier van de nieuwe trams.Persbericht op de webpagina van GVB, 12 september 2016 Op 11 november 2016 tekende het GVB een contract met CAF over de levering van in eerste instantie 63 15G-trams. Aflevering begon vanaf de tweede helft van 2019.GVB tekent contract met CAF voor nieuw 15G-trams, www.gvb.nl. Gearchiveerd op 1 december 2016. Het GVB nam een optie op 60 wagens extra. In mei 2020 werden van deze optie 9 trams besteld, zodat er uiteindelijk 72 trams werden geleverd.
Om alvast een indruk te kunnen krijgen van hoe de nieuwe trams er uit zouden zien, werd vanaf 18 juli 2017 in de remise Lekstraat een houten mock-up gepresenteerd in de kleurencombinatie van R-net: grijs en zwart met rode deuren.Nieuwe trams getoond aan publiek: 'Enthousiast, enige nadeel is de kleur', www.at5.nl; 18 juli 2017. Gearchiveerd op 9 november 2020.Zo ziet de nieuwe Amsterdamse tram eruit, www.parool.nl; 18 juli 2017. Gearchiveerd op 25 december 2018.
CAF levert ook varianten van de Urbos aan de vervoerbedrijven van onder meer Antwerpen / De Lijn, Belgrado, Boedapest, Freiburg im Breisgau, Nantes, Sydney en Zaragoza. Ook voor de in 2019 geopende Uithoflijn en de tramlijn Utrecht - Nieuwegein/IJsselstein is in 2016-2020 een variant van dit type geleverd. Amsterdam heeft ervaring met producten van CAF: dit bedrijf leverde in 1996-1997 de 37 treinstellen van het metro-/sneltrammaterieel M4/S3.
Redenen van aanschaf Diverse redenen maakten de aanschaf van nieuw trammaterieel voor het Amsterdamse trambedrijf op korte termijn noodzakelijk: de verbouwing van de Amstelveenlijn (metro/sneltramlijn 51) tot de Amsteltram (lijn 25) tussen station Zuid en Amstelveen Westwijk waarbij 25 uit 1990-1994 daterende sneltrams van de series S1 en S2 geheel aan het metronet werden toegewezen (ingebruikname op 13 december 2020);Projectwebsite Amstelveenlijn. Gearchiveerd op 5 december 2021. de vervanging van de 45 uit 1989-1991 daterende trams van de series 11G en 12G in 2021; de verwachte reizigersgroei, met name op IJtram lijn 26, maar ook op andere tramlijnen; herziening van het tramnetwerk bij de opening van de Noord/Zuidlijn in de zomer van 2018; verdere wijzigingen van het tramnetwerk na realisatie van diverse projecten uit de Investeringsagenda OV (december 2013).Investeringsagenda OV, opgesteld door Stadsregio Amsterdam. Gearchiveerd op 24 september 2015.
Daarnaast was het wagenpark te krap sinds de buitendienststelling en afvoer van de laatste trams van de serie 9G en 10G in 2015 en 2016.
In 2016 besloot het GVB de series 11G en 12G voorlopig nog niet te vervangen, het deel van de serie voor het stadsvervoer zou daarmee puur ter uitbreiding zijn. Deze series zouden pas bij een vervolgserie van de 15G vervangen worden, maar eind 2020 is besloten deze trams toch in 2021 buiten dienst te stellen.
Beschrijving In november 2014 stelden de Stadsregio Amsterdam en GVB het Programma van Eisen op waaraan deze trams moeten voldoen.GVB Activa BV, Strategische uitgangspunten trammaterieel 15G, 10 november 2014. Gearchiveerd op 24 september 2015.
Men ging uit van een tweerichtingsvoertuig, maximaal 30 meter lang en 2,40 meter breed, met een lage vloer op een hoogte van 300 mm, geschikt voor de in Amsterdam voorkomende perronhoogtes van tussen de 200 mm en 240 mm over minimaal 70% van de wagenlengte. De trams, die aan circa 180 mensen plaats bieden, moeten ook koppelbaar zijn, want op zowel de Amsteltram als de IJtram wordt gekoppeld rijden voorzien.Beschrijving van het nieuwe materieel op projectwebsite Amstelveenlijn
De uiteindelijk geselecteerde tram van het type Urbos 100 heeft een lage vloer over de volledige lengte van de tram en bestaat uit vijf modules, net als de Combino. Met een lengte van 30 meter is de Urbos zo'n 70 centimeter langer dan de Amsterdamse Combino's. Hoewel de precieze indeling toen nog niet bekend was ging men uit van 50 zit- en 125 staanplaatsen.
Voor de verbouwing van de Amstelveenlijn, vanaf 13 december 2020 de Amsteltram (lijn 25), lijn 5 en lijn 26 en tevens als vervanging van de series 11G en 12G is het aantal aan te schaffen trams vastgesteld op 63 stuks.Notitie bestelomvang 15G trams, opgesteld door de Stadsregio Amsterdam. Gearchiveerd op 24 september 2015. Dit materieel vergt een investering van € 209.100.000.Raadsvoordracht Trammaterieel 15G: Budgetreservering basisbestelling, opgesteld door Stadsregio Amsterdam. Gearchiveerd op 24 september 2015.Zo gaan de nieuwe trams van GVB er uitzien, www.parool.nl; 30 september 2016. Gearchiveerd op 24 juni 2018.
Vanwege de keuze voor tweerichtingmaterieel zijn deze trams, net als destijds de serie 11G/12G en de drie nog aanwezige tweerichting-Combino's niet uitgerust met een vaste conducteurszitplaats. Op lijn 25 maakt de aanwezige conducteur op de tweede wagen gebruik van een niet gebruikte bestuurderscabine.
Aflevering en in dienst De eerste, nog nummerloze, wagen werd op 26 april 2019 per speciale oplegger afgeleverd bij de Hoofdwerkplaats in Diemen.Beelden aankomst eerste 15G tram voor Amsterdam, www.youtube.com; 26 april 2019. Gearchiveerd op 11 september 2019. De 'kleuren' van de tram zijn zilvergrijs met zwarte deuren en raampartijen. De wagen werd eerst uitvoerig getest alvorens in gebruik te worden genomen. De eerste testrit in de stad van de 3001 vond plaats in de nacht van 29 mei 2019.GVB start vannacht met testritten van nieuwe 15G-tram, www.at5.nl; 28 mei 2019. Gearchiveerd op 28 mei 2019. Vanaf 19 september 2019 werden ook overdag proefritten gemaakt over het gehele tramnet.Nieuwe 15G tram nu ook overdag te zien op tramnetwerk, www.gvb.nl; 19 september 2019. Gearchiveerd op 5 december 2020.Nieuwe 15G tram nu ook overdag te zien op tramnetwerk, www.wijnemenjemee.nl; 19 september 2019. Gearchiveerd op 28 november 2020. Vanaf 13 december 2020 kwamen de trams in dienst op de toen geopende tramlijn 25. Op deze lijn werd aanvankelijk zowel met losse wagens als met gekoppelde tramstellen in treinschakeling gereden.
Van de serie van 72 trams zijn er 28 (3001-3025 en 3070-3072) in R-net-uitvoering geleverd (grijs/zwart). De rest is in GVB-uitvoering (wit/blauw) geleverd.
De reeks van de eerste 25 grijs/zwarte trams was compleet op 4 maart 2021, toen de 3021 werd afgeleverd. Van de blauw/witte trams waren er in februari 2022 44 afgeleverd: 3026-3069. Daarna kwamen er tot april 2022 nog drie grijs/zwarte trams: 3070-3072, waarmee de serie compleet is.Nieuwe 15G trams, over.gvb.nl; stand 21 maart 2022. Gearchiveerd op 22 november 2021.Traminfo.nl
Op 23 maart 2021 kwam de 3034 als eerste tram uit deze serie in dienst op lijn 5. Vanaf 7 juni 2021 verschenen deze trams ook op lijn 19, vanaf 7 maart 2022 op lijn 24 en vanaf 11 juli 2022 ook op lijn 2. Na enkele maanden verdwenen zij weer van lijn 2. Eerst reden zij met zwarte deuren en zonder blauwe streep langs de dakrand, maar vanaf juni 2021 kregen de trams blauwe deuren en een blauwe streep langs de dakrand, zoals bij de oudere trams.
Vanaf maart 2022 tot maart 2026 reden de 15G trams ook op lijn 24. In maart 2026 verschenen zij op spitstramlijn 6.
Op 21 juli 2025 verschenen de trams ook tijdelijk als losse wagens op lijn 26 die gedurende drie weken was ingekort tot Steigereiland. Hier werd kopgemaakt op een overloopwissel, inzet van tweerichtingwagens was hierbij nodig. Ook op de tijdelijke lijn 29 zijn deze trams ingezet vanwege een kopeindpunt met oplegwissels.
Bij een zware aanrijding op lijn 25 met een auto op de overweg Randweg bij Uithoorn op 15 november 2025 raakte de 3023 na ontsporing zo zwaar beschadigd dat deze onherstelbaar is vernield.Ravage in Uithoorn na botsing tram en auto, Amsterdammer (22) opgepakt, www.nos.nl; 15 november 2025.Amsterdammer (22) opgepakt na aanrijding met tram in Uithoorn, www.at5.nl; 15 november 2025.
Toekomst Behalve een concrete bestelling van 72 trams was er met het oog op toekomstige ontwikkelingen ook een optie genomen op 51 extra trams.
Van een tweetal projecten uit de Investeringsagenda OV is de materieelbehoefte door GVB uitgerekend: voor verlenging van lijn 26 naar IJburg Fase II (de eilanden Centrumeiland en Strandeiland) zullen 13 extra trams nodig zijn; een eventuele nieuwe tramlijn Station Sloterdijk – Station Zuid (grotendeels volgens de route van buslijn 15) zou nog eens 11 extra trams vergen; De behoefte als gevolg van andere mogelijke projecten uit de Investeringsagenda OV is nog niet volledig onderzocht en berekend. Dit betreft: een nieuwe lijn van Centraal Station naar Slotermeer en Geuzenveld, via Haarlemmer Houttuinen en Haarlemmerweg (grotendeels volgens de route van buslijn 21); de verlenging van de Amsteltram naar Uithoorn (geopend in 2024); een tramlijn tussen Amstelstation en Science Park; de algemene extra behoefte aan trammaterieel bij verdere reizigersgroei. Aanvankelijk werd binnen deze opties ook de mogelijkheid opengehouden voor aanschaf van een eenrichtingtram en/of een langere variant met een lengte van 45 meter.
Uiteindelijk is 2022 besloten geen vervolgserie van 15G meer te bestellen. De voorbereiding voor een volgende generatie (17G) volgens een nieuw ontwerp is gestart.
Amsterdamse gelede wagens 15G Categorie:Tram van CAF Categorie:Trammodel in de Benelux