Gustave Pierre Trouvé (Descartes, 2 januari 1839 – Parijs, 27 juli 1902) was een Franse elektrotechnicus en uitvinder. Hij werd om zijn brede wetenschappelijk werk alom geprezen, met name op het vlak van uitvinden en miniaturisering.
Biografie Trouvé groeide op in een eenvoudig gezin, zijn vader Jacques Trouvé was veehandelaar.George Barral, "L’histoire d’un inventeur: Exposé des découvertes et des travaux de M. Gustave Trouve dans le domaine de l’électricité" (Paris: Georges Carré, 1891) In 1850, dus op 11-jarige leeftijd, ging hij naar het Chinoncollege om een opleiding tot slotenmaker te volgen, in de jaren 1854-55 ging hij in Angers naar de École des Arts et Métiers.ETP 812, Departmental Archives of Maine-et-Loire Vanwege een slechte gezondheid brak hij zijn studie af en reisde naar Parijs om daar een baantje bij een klokkenmaker te krijgen.Archives de la Ville de Paris
Parijs In 1865 richtte Trouvé een werkplaats in het hartje van Parijs in waar hij een variëteit aan elektriciteit gerelateerde uitvindingen deed, waar hij zowel patenten op verwierf als waarvoor aandacht in de wetenschapsbladen van die tijd kreeg, waaronder La Nature.La télégraphie militaire (military telegraphy), La Nature, 1876 Zo ontwikkelde hij de zink-koolstofbatterij om er zijn kleine elektrische apparaatjes mee te voeden. Zo'n soortgelijke batterij werd overigens ook door Georges Leclanché gemaakt en door hem breed op de markt gebracht.
Jaren 1870 thumb|400x400px|Militaire telegraaf Trouvé hielp bij de ontwikkeling van communicatiesystemen. In 1872 ontwikkelde hij een draagbaar telegraaftoestel voor defensiedoeleinden, waarmee communicatie tot over één kilometer mogelijk was. Dit bood een snelle manier van communiceren met troepen aan het front.http://cnum.cnam.fr/CGI/fpage.cgi?4KY28.10/308/100/432/0/ In 1874 ontwikkelde hij een apparaat dat stalen objecten, zoals kogels, in iemands lichaam kon lokaliseren om ze daarna te kunnen verwijderen, de voorloper van onze metaaldetector.Le XIXe Siècle 12 August 1874 In 1878 wist hij door toepassing van een dubbel membraan de geluidsintensiteit van Alexander Graham Bells telefoon te verbeteren. In datzelfde jaar ontwikkelde hij een draagbare microfoon, met een voor die dagen grote gevoeligheid.
Trouvé maakte faam met zijn vaardigheid zaken te verkleinen. Ook nog in 1878 vond hij de "polyscope" uit, een batterijgevoed gloeilampje in een buis, de voorloper van onze endoscoop. De daarbij gebruikte batterij was ontwikkeld door Gaston Planté,Ségal,Alain, « Place de l’Ingénieur Gustave Trouve dans l’histoire de l’endoscopie », TOME XXIX, Histoire des Sciences Médicales, Organe Officiel de la Société Française d’Histoire de la Médecine, n° 2, https://www.biusante.parisdescartes.fr/sfhm/hsm/HSMx1995x029x002/HSMx1995x029x002x0123.pdf 1995. Gearchiveerd op 31 december 2022. thumb|400x400px|Polyscope
Jaren 1880 In 1880 verbeterde Trouvé de doelmatigheid van een kleine door Siemens ontwikkelde elektromotor, die hij samen met de toen ook net beschikbaar gekomen oplaadbare batterij toepaste op een Engelse driewieler van James Starley. Daarmee ontstond ’s werelds eerste elektrische fiets.Ernest Henry Wakefield, History of the Electric Automobile, 540 pp, Society of Automobile Engineers, USA, 1993. Alhoewel de proefritten hiermee op de Rue Valois in hartje Parijs op 19 april 1881 succesvol verliepen, lukte het hem niet hierop een patent te krijgen.La Nature, 16 April 1881 Trouvé paste daarom met batterij gevoede elektrische aandrijving snel toe bij het aandrijven van boten. Om een en ander vanuit zijn dicht bij de Seine liggende werkplaats naar de boot te kunnen brengen, zorgde hij ervoor dat de aandrijving draagbaar was en gemakkelijk aan en van boord boot te brengen was. Daarmee maakte hij feitelijk de eerste buitenboordmotor.Desmond, “A Century of Outboard Racing” ,Van de Velde Maritime. 2000. Bij de proefvaart op 26 mei haalde zijn 5 meter lange boot Le Téléphone stroomopwaarts een snelheid van 1 m/s (3,6 km/u) stroomafwaarts was dat 2,5 m/s (9 km/u).Communication made by Trouvé to the Académie des Sciences de Paris, 1881 thumb|400x400px|Boot met elektrische buitenboordmotor van Gustave Trouvé
Met zijn boot (en dus niet met de driewieler) en zijn elektro-medische instrumenten nam Trouvé deel aan de Internationale Elektriciteitstentoonstelling in Parijs. Kort daarop werd hem de prestigieuze Légion d'Honneur toegekend.Pantheon of the Legion d'Honneur, January 1882 Het verkleinen van elektromotoren paste hij toe voor de aandrijving van een modelluchtschip, een tandartsboor, een naaimachine en een scheerapparaat.Exposition Internationale de l'Electricité 1881, Administration-jury-rapports, Tome Premier, 1883, ParisPublicity, « Overview of the prices of Trouvé luminous electric jewels, the sole inventor patented in France and abroad », in l’Electricité au theatre, bijoux électromobiles, 1885.
Voor kno-arts Dr. Paul Hélot uit Rouen ontwikkelde Gustave Trouvé de “photophore”, een batterijgevoede, op het hoofd gedragen lamp met reflector, waardoor de lichtstraal door beweging van het hoofd gericht wordt en de arts zijn handen vrij houdt. Uit de correspondentie tussen Trouvé en Hélot valt af te leiden dat deze uitvinding uit 1883 dateert. Trouvé paste de lamp vervolgens aan om hem geschikt te maken voor gebruik door mijn- en reddingswerkers en speleontologen, of voor anderen die in het donker moeten werken. Door vervolgens het licht met filters verschillende kleuren te geven ontstond er een nieuw soort juwelen die door theatergezelschappen in Parijs en daarna in heel Europa werden gebruikt. Het werd bekend als “luminous electric jewels” en is de voorloper van onze hedendaagse wearables.Overview of the prices of Trouvé luminous electric jewels, the sole inventor patented in France and abroad », in l’Electricité au theatre, bijoux électromobiles, 1885. In 1884 monteerde Trouvé op een elektrisch aangedreven boot zowel een elektrische scheepshoorn als op de boeg een schijnwerper. Dit was de eerste keer dat zulke elektrische accessoires op enig transportmiddel werden toegepast.Letter from G Trouvé to Paul Hélot, 25 July 1883 Hij ontwikkelde vervolgens een draagbare veiligheidslamp.Trouvé, Lampes électriques portatives, communication to the Académie des Sciences, November 10, 1884
In 1887 ontwikkelde Trouvé, die inmiddels als merknaam Eureka gebruikte (Grieks: εὕρηκα =“Ik heb gevonden”, in het Frans “J’ai trouvé), zijn auxanoscope, een elektrische diaprojector bedoeld voor rondreizende leraren (1887).
Ongeveer in diezelfde tijd richtte Trouvé, niet echt geïnteresseerd in het te gelde maken van zijn uitvindingen, zijn vruchtbare geest hemelwaarts. Overtuigd dat de toekomst lag in grotere luchtvaartuigen liet hij een via een snoer een elektrisch aangedreven modelhelikopter vliegen. thumb|400x400px|Een mechanische vogel Vervolgens maakte hij een mechanische vogel waarbij de vleugelbeweging kwam uit het met grote snelheid afvuren van geweerkogels. Zo kon hij, weliswaar met veel lawaai, de vogel de voor die tijd ongehoorde afstand van 80 meter laten vliegen.Mémoire presented by G. Trouvé, on 24 August 1891. Conserved at the Académie des Sciences, Paris, reference arch-2007/26.
In 1889 monteerde hij op zijn al in 1866 ontwikkelde elektrisch geweer een schijnwerper, om zo ook bij duisternis te kunnen jagen. Ook ontwikkelde een batterijgevoed alarmeringssysteem, te gebruiken bij het nachtvissen.
Jaren 1890 In 1891 ontwikkelde Trouvé elektrische meerkleurige fonteinen voor zowel binnen- als buitengebruik. Omdat hij, bij gebrek aan een betrouwbaar elektriciteitsnet, de beperkingen van elektriciteit voor verlichtingsdoeleinden onderkende, maakte hij in 1895 gebruik van het toen net uitgevonden acetyleenlicht en maakte het geschikt voor gebruik binnenshuis. Tot z’n oeuvre van meer dan 75 uitvindingen (zie ook hieronder) hoorde ook een elektrische massagemachine, een elektrisch toetseninstrument gebaseerd op het Félix Savartwiel, een batterijgevoed draagbaar reddingsvest, een waterstraalaangedreven boot en een volledig gestroomlijnde tweewielige fiets, maar ook verschillende vormen van kinderspeelgoed.
In 1902 werkte Trouvé aan wat zijn laatste uitvinding zou worden, een klein draagbaar toestel waarmee met ultraviolet licht huidaandoeningen behandeld worden. Het prototype van PUVA-therapie. Hiermee doende sneed hij per ongeluk in zijn duim en wijsvinger. Geen acht slaand op de wond kreeg hij bloedvergiftiging en ondanks amputatie overleed hij op 27 juli 1902 in het Saint-Louis ziekenhuis in Parijs op 63-jarige leeftijd.
Vergetelheid en rehabilitatie Na afloop van de grafrechtperiode op het kerkhof in z’n geboorteplaats La Haye-Descartes werd deze niet verlengd, en werden de stoffelijke resten van Trouvé overgebracht naar een massagraf. Zijn persoonsdossier ging verloren bij een brand in 1980 in het stadhuis. In 2012 werd er bij zijn geboortehuis officieel een plaquette onthuld, ter gelegenheid van de publicatie van een Franstalige biografie door de Engelse transporthistoricus Kevin Desmond. In 2015, nadat een uitgebreidere biografie in het Engels was uitgebracht, werd een tweede plaquette ter nagedachtenis aan Trouvé onthuld op de muur van zijn voormalige werkplaats aan de Rue Vivienne 14, in het tweede Parijse district. Inmiddels is nu wereldwijd een zoektocht in gang gezet naar de schaarse nog beschikbare exemplaren van door hem gebouwde instrumenten.
Uitvindingen en innovaties van Trouvé 1864: Elektro-sferische Geisslerbuismotor 1865: Gesloten dichte kleine batterij 1865: Elektrisch medisch apparaat 1865: Elektrisch verlichte draagbare juwelen 1865: Elektrische gyroscoop 1866: Elektrisch geweer 1867: Elektrisch medisch hulpmiddel 1869: Vloeistofaangedreven pantoscoop 1870: Apparaat dat het vliegen van vogels nabootst 1872: Draagbaar veldtelegraafsysteem voor militair gebruik 1873: Verbeterde zink-koolstofbatterij met dichromaat als kathode 1874: Apparaat om onderhuids metaal (kogels) mee op te sporen om ze te kunnen verwijderen 1875: Elektrische almanak of kalender 1875: Draagbare dynamo 1875: Zuurstofpak voor ballonvaarders 1877: Nabootsing van spiersamentrekking 1877: Elektrische presse papier 1878: Polyscoop voor het onderzoek van holtes in het menselijk lichaam 1878: Telefoon met een microfoon van verbeterde gevoeligheid 1880: Verbetering van de efficiency van de Siemensmotor 1881: Fabricage van magneten 1881: Elektrische verlichte juwelen 1881: Elektrisch aangedreven boot 1881: Verkleinde elektrisch aangedreven tandartsboor 1881: Batterijgevoede buitenboordmotor 1881: Elektrische driewieler 1883: Onderwaterverlichting 1883: Draagbare Trouvé-Hélothoofdlamp 1883: Elektrische voertuigkoplamp 1884: Elektrische veiligheidslamp 1885: Elektrische apparatuur voor het verlichten van physiologie- en chemische laboratoria 1885: Onderwaterverlichting voor gebruik in het Suezkanaal 1886: Nieuw methode voor het maken van propellers 1886: Elektrische sirene bedoeld als alarmsignaal 1887: Werkend model van een snoergevoede elektrische helikopter 1887: Elektrische diaprojector 1889: Elektrische telmachine 1889: Voorbeeld van een dynamo 1889: Verbetering van het elektrisch geweer 1889: Elektrisch aangedreven systeem voor het verplaatsen van glasplaten 1890: Universele dynamometer 1890: Elektrische koplampen voor paardenkoetsen 1890: Elektrische orygmatoscoop voor het onderzoeken van geologische lagen 1890: Draagbare elektrisch-pneumatische straatlantaarn 1891: Tweede mechanisch vliegende vogel 1891: Verbetering van elektrisch verlichte fonteinen 1892: Elektrische ontspanmechanisme voor het maken van tijdopname foto’s 1892: Draagbare medische dynamometer 1892: Batterijgevoed elektrisch massage-instrument voor de behandeling van hernia 1893: Industrieel toe te passen elektrisch ventilatiesysteem 1894: Systeem voor het geautomatiseerd ’s nachts kunnen vissen 1894: Elektrische schijnwerper om bij duisternis kunnen jagen