Khirbet Susiya is een Palestijns dorpje (meest bekend als Susya/Sosya, Arabisch: سوسية ) liggend in de heuvels van Hebron, 15 kilometer ten zuiden van de stad Hebron, op de Westelijke Jordaanoever. Khirbet Susiya is gelegen in Masafer Yatta de wijde omtrek van de stad Yatta met zijn vele dorpjes met in totaal ongeveer 4000 inwoners meest boeren en herders op een uitgestrekt grondgebied met olijfboomgaarden en weidegronden. Op het land van het dorpje bevindt zich een ruïnecomplex met de ruïne van een synagoge, daterend uit de Byzantijnse periode (ca. 4e-7e eeuw n.Chr.) In de 7e eeuw werd deze omgebouwd tot een moskee.
Khirbet Susiya bestaat ten minste al sinds 1830 en staat ook vermeld op Britse kaarten van 1917. In 1948 kwamen er Palestijnse vluchtelingen meest bedoeïenen wonen, die uit de omgeving van Arad verdreven waren. Volgens het PHC (Palestijnse Population, Housing and Establishments Census) had Susiya 199 inwoners in 2017.PHC pag. 79 pcbs.gov.ps, 2017
thumb|Een Palestijnse demonstratie tegen de afbraak van Susiya door Israël (22 juni 2012) 250px|thumb|Restanten van de synagoge uit de 4e eeuw n.Chr., (2013)
Onder de bezetting door Israël In de Zesdaagse Oorlog van 1967 werd de Westelijke Jordaanoever van Palestina door Israël veroverd en militair bezet. Sindsdien worden daar door Israël Joodse religieus zionistische Israëlische nederzettingen gebouwd, bevolkt door nationalistische kolonisten. Deze nederzettingen breiden zich steeds verder uit.
In het begin van de jaren tachtig werd aangetoond dat het grondgebied van Susiya, ongeveer 3000 dunams, al in 1881 geregistreerd was en eigendom is van de Arabische bewoners.About us: Ms Plia Albeck, de 'moeder van de Israëlische nederzettingen' erkende Susiya: “The [ancient] synagogue is located in an area that is known as the lands of Khirbet Susya, and around an Arab village between the ancient ruins. There is a formal registration on the land of Khirbet Susya with the Land Registry, according to which this land, amounting to approximately 3000 dunam [approximately 741 acres], is privately held by many Arab owners. Therefore the area proximal to the [ancient] synagogue is in all regards privately owned.” (1982). RHR, mei 20151881 document suggests Palestinian ownership of Susya timesofisrael, 26 juli 2015. Gearchiveerd op 20 januari 2022.
Tijdens de Oslo-akkoorden (1993-1995) werd, als voorbereiding op een Palestijnse staat, de Westelijke Jordaanoever verdeeld in A-B-en C-gebieden. In de C-gebieden liggen de meeste Palestijnse dorpjes. De Westoeverbarrière wordt bij Susiya steeds verder binnen de Groene Lijn (de wapenstilstandsgrens van 1949) op Palestijns grondgebied opgetrokken. En evenals door de bouw van Israëlische nederzettingen in het C-gebied worden de dorpjes afgescheiden van de centrale steden. Susiya werd verdreven van zijn oorspronkelijke plek bij de ruïne en afgescheiden van de stad Yatta.
De sinds 2002 gebouwde Groene Lijn wapenstilstandsgrens van 1949, (de wapenstilstandsgrens van 1949) op Palestijns grondgebied opgetrokken en scheidt een groot deel van het C-gebied, waarin vele Palestijnse dorpjes liggen, af van centrale steden. waar vervolgens Israëlische nederzettingen gebouwd en uitgebreid worden.
Nederzettingenpolitiek van Israël In 1983 werden de Palestijnse inwoners door het Israëlisch defensieleger (IDF) verdreven van hun land, dat door Israël als 'state land' (staatseigendom) was verklaard. Daarna werd in de nabijheid van Susiya een rivaliserende religieuze Israëlische nederzetting gebouwd, op grondgebied van de bewoners van Susiya, die dezelfde naam aannam. De bedoeïenengemeenschap bestaande uit zo'n 300 personen, voornamelijk levend van hun boerenland, werd van hun oorspronkelijke woongebied Susiya, een ruïnecomplex, verdreven naar hun ernaast gelegen land, Rujum al Hamri, waar ze in grotten en krotten onderdak vonden. Er worden door Israël geen bouwvergunningen verleend en het dorp is sinds 1967 verstoken gebleven van alle noodzakelijke voorzieningen, zoals water en elektriciteit. Het dorpje wordt voortdurend met sloop bedreigd.Susya laat zich niet zomaar platwalsen Trouw, 18 maart 2013
Susiya, dat sinds de Oslo-akkoorden van 1993 is komen te liggen in een C-gebied is óók op de nieuwe plek nooit door Israël erkend, hoewel het grondgebied eigendom is van de Arabische bewoners, wat bleek uit een document van 1881 uit de Ottomaanse tijd en is door een top staffunctionaris van de Israëlische Civiele Administratie COGAT als authentiek en rechtsgeldig beoordeeld.https://www.timesofisrael.com/1881-document-suggests-palestinian-ownership-of-susya/ timesofisrael.com, 26 juli 2015
In juni 2015 waren diplomaten van alle 28 Europese lidstaten naar Susiya afgereisd om te protesteren tegen de beslissing van Israël om Susiya te verwoesten en de 300 inwoners te verdrijven. Dat zou de mogelijkheid om tot een tweestatenoplossing te komen verminderen.EU official to Israel: Don’t demolish unauthorized Palestinian village jpost.com, 9 juni 2015 De Verenigde Staten, in de persoon van State Department woordvoerder John Kirby, drong er bij de Israëlische autoriteiten sterk op aan Susiya niet te verwoesten.US warns Israel against demolishing Palestinian town timesofisrael, 17 juni 2015 Groot-Brittannië heeft het dorp geadopteerd en betaalt het gerechtelijke werk van de Rabbis for Human Rights. Kolonisten uit de omringende nederzettingen noemen de Palestijnse bewoners 'indringers' en schreeuwen luid om hun verdrijving, terwijl de rechtse nederzettingenorganisatie Regavim een gerechtelijke campagne voert om Susiya af te breken. Op 12 juli kondigde Israëls senior politicus-voor-de-bezette-gebieden aan dat verwoesting zou plaatsvinden na het islamitische Suikerfeest.Khirbet Susiya: The Palestinian village backed by Britain that Israel plans to tear down independent.co.uk, 19 juli 2015 Een delegatie van hoge Israëlische officieren van de COGAT reikte kort daarvoor de bewoners een lijst aan met zo'n 40 slooporders die ongeveer de helft van de woningen betrof inclusief een locale kliniek en een school.Awaiting bulldozers, South Hebron residents appeal for Western help timesofisrael.com, 19 julu 2015
In september 2015 gingen zes leden van twee Palestijnse families uit Susiya en Umm Al-Kheir naar Washington D.C. en New York om bij het Amerikaans Congres steun te vragen tegen de dreiging van verwoesting. Daar hadden ze onder meer een ontmoeting met Senator Feinstein, die in juli Benjamin Netanyahu erover had aangeschreven. De trip was geregeld door de Amerikaanse NGO Rebuilding Alliance.Palestinians bring plight of threatened village to US timesofisrael, 29 september 2015
Ontwikkelingen en gebeurtenissen Sinds Israël de Palestijnse Westelijke Jordaanoever veroverd heeft en bezet houdt, zijn de bewoners van Susiya meerdere malen verdreven of gedeporteerdSusiya's kinderen: Leven op de rand van uitzetting 20 juni 2015. Gearchiveerd op 20 mei 2023.Verwoesting van Susiya, Israëlische bezetting nybooks.com, 28 juni 2012 en leven in voortdurende onzekerheid over hun bestaan. In 1983 werd in de nabijheid, op land van de bewoners van Susiya een Israëlische nederzetting met dezelfde naam gebouwd. In 1986 werden 25 Palestijnse families, waaronder de familie Nawaja door het IDF hardhandig uit hun huizen in Susiya verdreven, omdat ze op een archeologische plek woonden.Palestinian-evicted-archeologie mondoweiss.net, 20 april 2015. Gearchiveerd op 25 november 2022. Op hun naastgelegen grondgebied, dat ze 'Rujum al Hamri' noemden, bouwden ze onderkomens en tijdelijke constructies. Die plek lag dichter bij de Joodse nederzetting van waaruit ze door de kolonisten regelmatig aangevallen werden.Khirbet Susiya: The Palestinian village backed by Britain that Israel plans to tear down independent.co.uk, 19 juli 2015. Gearchiveerd op 6 december 2022. In 1990 werden de bewoners door het Israëlische leger naar een eind noordelijker gelegen woestijngebied gedeporteerd. Ze kregen geen toegang tot 2000 dunam van hun land (1/3 van hun weidegebied). De meesten van hen keerden echter terug en bouwden het huidige Susiya kampement op, op de steile rotsen van hun eigen historische grond. Hun waterbronnen waren echter ingepikt. Levend van enige geiten, schapen, van wat hun stukje grond opbracht en met water uit Yatta konden de Palestijnen overleven. Eind 1990 bestemden de Israëlische autoriteiten meer dan 1500 dunum land, 5x groter dan het reeds bebouwde gebied, voor de ontwikkeling van de joods-Israëlische Susiya-nederzetting. In juli 2001 werden de bewoners verdreven door kolonisten in samenwerking met militairen. Intussen bouwde de Israëlische nederzetting een aantal (illegale) 'outposts' (buitenposten) op hun land. Toen de Palestijnen weer terugkwamen op hun plek waren hun tenten gesloopt, hun woon-grotten geblokkeerd, de dieren gedood en waterreservoirs vernield. Na er weer behuizingen te hebben neergezet werden zij ervan beschuldigd een 'outpost' te hebben geplaatst en werd door de kolonisten via een petitie aan het Hooggerechtshof (HCJ) om vernietiging ervan gevraagd. De uitspraak van het HCJ in september 2001 om het land aan de Palestijnen terug te geven en hun eigen outposts af te breken werd zowel door de kolonisten als door de soldaten genegeerd. In 2002 werd een nieuwe Israëlische outpost opgezet op het archeologisch verklaarde terrein in het oude centrum van Susiya, In 2007 werd de petitie uit 2001 door het HCJ zonder enige rechterlijke beslissing terzijde gelegd. In 2010 wendden de Palestijnse bewoners zich tot de Israëlische rechtbanken voor bekrachtiging van de reeds in 2001 door het HCJ genomen beslissing, die hen in staat stelde naar hun grondgebied terug te keren. Een paar maanden later dienden de Israëlische kolonisten een beroep daartegen in met als resultaat dat de Palestijnse familie Nawaja, die in 2001 geprobeerd had terug te keren naar zijn land, voor de derde keer werd uitgezet. In 2011 verwoestte het Israëlische civiele bestuur 6 bouwconstructies van Susiya evenals 4 putten. De dorpsraad van Ad-Dirat-Al Rfai'ya in de heuvels ten zuiden van Hebron diende samen met vele mensenrechtenorganisaties een petitie in bij het HJC tegen diverse Israëlische bestuursorganen.Area-C-planning-appeal rhr.org.il, augustus 2011 In oktober 2013 werd een plan voor gebied-C, ingediend door Israëls NGO Rabbis for Human Rights (RHR) - die opkomt voor de bewoners van Susiya - door het civiele bestuur verworpen. Een argument hiervoor was onder meer dat de fondsen van Yatta niet toereikend zouden zijn voor voorzieningen van de verspreid liggende dorpen. Terwijl voor Sushiya voorzieningen als water en elektriciteit geweigerd werden, zijn daarentegen de Joodse buitenposten, die rond en tussen de eenvoudige huisjes van Susiya verspreid liggen, van alles voorzien. In juni 2013 beval de Israëlische Civil Administration te stoppen met het werk aan tenten, zonnepanelen en kassen, waarvan vele om humanitaire redenen met hulp van de EU waren opgezet.end-looms-for-eu-eco-project-in-west-bankhaaretz, 17 juni 2013 In februari 2014 wendde de RHR zich tot het Hooggerechtshof (HCJ) en vroeg om een interim uitstel van de afbraak. Het HCJ legde de petitie terzijde. Alleen al in 2014 werden ongeveer 800 olijfbomen en jonge stekken vernield, behorend aan Palestijnse inwoners.