Andrew Murray (Andy) Burnham (Aintree in Lancashire, 7 januari 1970) is een Brits Labour-politicus die sinds 20 juli 2026 premier van het Verenigd Koninkrijk is. Hij was van 2017 tot 2026 burgemeester van Greater Manchester. Eerder was hij lid van het Lagerhuis voor het district Leigh en minister in het kabinet-Brown. Sinds 18 juni 2026 is hij weer lid van het Lagerhuis, nu voor het district Makerfield.
Nadat premier Keir Starmer op 22 juni 2026 zijn aftreden had aangekondigd, stelde Burnham zich kandidaat in de verkiezingen voor een nieuwe leider van de Labour Party, die op 9 juli begonnen. Hij was de enige kandidaat en werd op 17 juli uitgeroepen tot de nieuwe partijleider van Labour. Op 20 juli 2026 werd hij geïnstalleerd als premier van het Verenigd Koninkrijk
Jeugd en opleiding Burnham werd op zijn vijftiende lid van de Labour Party. Hij studeerde in Cambridge. Hij werkte korte tijd als journalist en werd in 1994 onderzoeker van Labour-minister Tessa Jowell. Van 1994 tot 2001 bekleedde hij verschillende functies bij vakbonden en belangenorganisaties.
Lagerhuis en regeringsfuncties 2001-2017 Burnham was van 2001 tot 2017 lid van het Lagerhuis voor het district Leigh. Hij had vanaf 2005 verschillende posten in het kabinet Blair-III en het kabinet-Brown. Als minister van Cultuur, Media en Sport (2008-2009) in de regering van Gordon Brown speelde hij een belangrijke rol bij het besluit om een nieuw officieel onderzoek te starten naar de Hillsboroughramp. Van 2009 tot 2010 was hij minister van Volksgezondheid.
Na het aftreden van Gordon Brown als partijleider in 2010 stelde Burnham zich kandidaat om hem op te volgen. Hij werd vierde in de verkiezingen, die werden gewonnen door Ed Miliband. Van 2011 tot 2015 was hij de schaduwminister van Volksgezondheid in Milibands schaduwkabinet.www.labour.org.uk Toen Labour de parlementsverkiezingen van 2015 had verloren, trad Milliband af als partijleider. Burnham stelde zich opnieuw kandidaat voor het partijleiderschap, maar werd tweede achter de verrassende winnaar Jeremy Corbyn. Hij werd vervolgens minister van Binnenlandse Zaken in Corbyns schaduwkabinet. miniatuur|275x275px|Burgemeester Andy Burnham, premier Keir Starmer en Lagerhuislid Angela Rayner op bezoek bij een school in Manchester, 2026
Burgemeester van Manchester In 2016 werd Burnham aangewezen als de kandidaat namens Labour voor de burgemeestersverkiezingen in Greater Manchester, die hij in mei 2017 won. In 2021 en 2024 werd hij met een grote meerderheid herkozen.Labour's Andy Burnham does not rule out future leadership bid. Sky News. 8 mei 2021. Gearchiveerd op 9 mei 2021. Tijdens Burnhams burgemeesterschap ging het Manchester voor de wind. In 2025 was het een van de weinige regio's in het Verenigd Koninkrijk met economische groei. Hij kreeg landelijke bekendheid tijdens de Covid-pandemie, toen hij met de regering van Boris Johnson in conflict kwam over subsidies voor de getroffen regio's in het noorden van Engeland. Burnham trad op 19 juni 2026 terug als burgemeester, een dag nadat hij gekozen was als Lagerhuislid in het district Makerfield.
Lagerhuis 2026 en leiderschapsverkiezing
Terugkeer naar landelijke politiek
In 2025 daalde de waardering voor Labour-premier Keir Starmer zowel binnen de partij als bij de kiezers. Er werd gesuggereerd dat de invloedrijke en populaire Burnham, die inmiddels bekendstond als 'the king in the North', Starmer zou willen opvolgen. Daarvoor zou hij echter weer lid moeten worden van het Lagerhuis. Op 24 januari 2026 maakte Burnham bekend zich kandidaat te willen stellen bij een tussentijdse verkiezing in het kiesdistrict Gorton&Denton (onderdeel van Manchester). Zijn kandidatuur werd niet geaccepteerd door het National Executive Committee van de Labour Party, waarvan ook Starmer lid is, vanwege de kosten van onvoorziene burgemeestersverkiezingen in Manchester voor de belastingbetaler en voor Labour.
Na de voor Labour zeer slecht verlopen lokale en regionale verkiezingen van 7 mei 2026 werd binnen de partij de roep luider om Starmer te vervangen. Burnham kondigde op 14 mei aan dat hij zich kandidaat wilde stellen voor de Lagerhuiszetel in het district Makerfield (Greater Manchester). Het zittende Lagerhuislid was bereid af te treden om plaats voor hem te maken. Starmer gaf aan Burnhams kandidatuur dit keer niet te zullen blokkeren.
Op 18 juni 2026 won Burnham de tussentijdse verkiezingen in Makerfield en keerde daarmee terug in het Lagerhuis. Hij had 9000 stemmen meer dan de kandidaat van ReformUK, dat een paar weken eerder de lokale verkiezingen in het district overtuigend had gewonnen.
Leiderschapsverkiezing Keir Starmer kondigde op 22 juni aan dat hij zou aftreden als partijleider en premier zodra de Labour Party een opvolger had gevonden. Burnham maakte bekend zich kandidaat te stellen om hem op te volgen. Hij kreeg direct de steun van voormalig minister van Volksgezondheid Wes Streeting, die eerder had gezegd zelf ook kandidaat te willen zijn bij een leiderschapsverkiezing.
Op 29 juni 2026 presenteerde Burnham de plannen die hij als partijleider en premier zou uitvoeren. Het zou in zijn woorden gaan om de grootste machtsherverdeling in de geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk. Drie hoofddoelen zouden zijn het terugbrengen in publiek eigendom van essentiële nutsvoorzieningen zoals water, energie en huisvesting, het herindustrialiseren van grote delen van het land, en het revitaliseren van steden. Er zou naast Downing Street een tweede regeringscentrum worden gevestigd in of nabij Manchester, met de naam Nr 10 North.
Op 9 juli bood Burnham zijn excuses aan voor de manier waarop Labour aanvankelijk had gereageerd op het Israelische militaire optreden in Gaza. Onder zijn leiderschap zou er meer druk op Israel worden uitgeoefend.
De eerste fase van de verkiezing van een nieuwe leider van de Labour Party was de nominatie van kandidaten; de Labour-parlementariërs konden van 9 tot 16 juli kandidaten nomineren. Al op 13 juli was duidelijk dat Burnham de enige kandidaat zou zijn: hij had op dat moment 349 nominaties van parlementsleden ontvangen. Omdat Labour 403 zetels heeft in het Lagerhuis, was het getalsmatig niet meer mogelijk dat een ander Labour Lagerhuislid ook het vereiste minimum van 81 nominaties zou halen. Burnham werd op 17 juli uitgeroepen tot de nieuwe partijleider van Labour.
Premier Op 20 juli 2026 werd Burnham door koning Charles III geïnstalleerd als premier en begon met de samenstelling van zijn kabinet.
Politieke overtuigingen Burnham begon als een aanhanger van de centristische koers van Tony Blair. In de loop van zijn carrière schoof hij meer naar het linkse spectrum van de Labour Party. Hij is voorstander van samenwerking met het bedrijfsleven, maar pleit voor de-privatisering van essentiële diensten als openbaar vervoer en huisvesting.
Privé Burnham is getrouwd met Marie-France van Heel, een Nederlandse die hij ontmoette tijdens zijn studententijd. Ze hebben een zoon en twee dochters.BBC
Externe link Profiel van Andrew Burnham op parliament.uk
Categorie:Brits burgemeester Categorie:Brits minister van Cultuur Categorie:Brits minister van Volksgezondheid Categorie:Brits onderminister Categorie:Brits staatssecretaris Categorie:Labour-politicus (Verenigd Koninkrijk) Categorie:Lid van het Lagerhuis (Verenigd Koninkrijk) Categorie:Premier van het Verenigd Koninkrijk