De Copa MX (voorheen Copa Tower, Copa Eliminatoria en Copa México genoemd) is het nationale bekertoernooi van Mexico, georganiseerd door de Mexicaanse voetbalbond (FMF). Het werd opgericht in 1907 en na een hiaat vanaf 1997 werd de Copa vanaf 2012 weer in het leven geroepen. Biermerk Corona is de sponsor van het toernooi, waardoor het officieel de naam Copa Corona MX draagt. In de amateurperiode (1907–1943) was Asturias FC recordkampioen met achtmaal winst; in de professionele periode, van 1943 tot op heden, wonnen Club América, Club León en Puebla FC elk vijfmaal de Mexicaanse beker.
Geschiedenis In zijn vroege jaren was de Copa een prestigieus toernooi en het eerste toernooi in Mexico waaraan clubs uit verschillende delen van het land deelnamen – de landelijke competitie volgde pas decennia later. Het oorspronkelijke doel van het toernooi was het bepalen van een landelijke kampioen, waarmee het de lokale competities in de afzonderlijke regio's oversteeg. De eerste editie vond plaats in 1908 en werd de Copa Tower genoemd, naar de Britse diplomaat Reginald Tower. Voornamelijk clubs uit en in de buurt van Mexico-Stad namen deel aan de eerste Copa Tower, met CF Pachuca als winnaar. De Copa Tower werd elfmaal gespeeld, met Real Club España als winnaar van de laatste drie jaargangen. De oorspronkelijke opzet met clubs uit heel Mexico pakte in deze eerste periode van de Copa niet goed uit, mede door de soms lange reistijden en daaraan verbonden kosten. In 1919 werd de Copa Tower vervangen door de Copa Eliminatoria. Alleen teams uit de Liga Mayor of primera fuerza, een amateurcompetitie uit Mexico-Stad, konden deelnemen aan het toernooi. Lange reistijden en eventuele interregionale vijandschappen of conflicten werden daarmee vermeden. CF México won in 1921 de eerste editie, gevolgd door Asturias FC (driemaal) en Club Necaxa (tweemaal). Na de zesde editie in 1926 werd de Copa Eliminatoria opgeheven. De eerste van drie lange hiaten in de geschiedenis van de Copa begon, totdat de recentelijk opgerichte nationale voetbalbond (1927) in 1932 onder de naam Copa México een doorstart begon. De doorstart was een initiatief van de Mexicaanse overheid, onder leiding van toenmalig president Lázaro Cárdenas del Río, die zich sinds de jaren 20 intensief had bemoeid met de professionalisering en verspreiding van het voetbal in het land. De overheid wilde met het voetbal, een toen relatief nieuwe sport, regionalisme afzwakken en het nationalisme bevorderen door clubs uit het hele land tegen elkaar te laten spelen. Op 23 juli 1933 werd de eerste finale van het nieuwe bekertoernooi gespeeld. Club Necaxa versloeg Germania FV met 3–1 en won zo haar derde bekertitel. Tot de oprichting van de Primera División in 1943, beschouwd als het einde van de amateurperiode van het voetbal in Mexico, werd de Copa México tienmaal gespeeld. Asturias FC won vijf edities en was daarnaast twee keer verliezend finalist. In de eerste jaren namen uitsluitend clubs uit de hoogste competitie – de Primera División – deel, maar vanaf het seizoen 1949/50 speelden ook clubs uit de Segunda División (tegenwoordig Ascenso MX) mee. De Copa México werd elk seizoen beslist door een knock-outsysteem, met in een finale eventuele strafschoppen als beslissing, uitgezonderd de seizoenen 1971/72 en 1974/75; bij die edities werd gespeeld in een finaleronde met vier clubs, die in een groep streden om de eerste plaats. Op 3 augustus 1996 won Cruz Azul de Copa van het seizoen 1996/97, waarna het toernooi werd opgeheven. De prestige van de beginjaren was de Copa México verloren, net als het animo onder de deelnemende clubs, waarna de voetbalbond besloot het bekertoernooi te laten vallen en alleen met het competitievoetbal door te gaan.
Onder de naam Copa MX werd in mei 2012, na een pauze van ruim vijftien jaar, voor de derde maal een doorstart bekendgemaakt. Het toernooi bestaat sinds 2012 in ieder seizoen uit twee sub-toernooien – de Apertura en Clausura, overeenkomstig het systeem van de Liga MX – die elk een afzonderlijke bekerwinnaar opleveren. Er zijn achtentwintig deelnemers: de Liga MX-clubs die niet spelen in de CONCACAF Champions League en de Ascenso MX-clubs (beide 14). Deze clubs worden verdeeld over zeven groepen, waarin ze elk zes duels spelen. De zeven groepswinnaars (en de beste nummer twee) kwalificeren zich voor de knock-outfase. De uiteindelijke winnaar van de finale wint het bekertoernooi. In oktober 2012 won Dorados de Sinaloa de Apertura 2012, het eerste bekertoernooi sinds 1997. Na afloop van het seizoen 2012/13 werd besloten de Supercopa MX op te richten, een confrontatie aan het begin van het volgende seizoen tussen de twee bekerwinnaars van het voorgaande seizoen. De Supercopa werd in juni 2013 in het leven geroepen door de voorzitter van de Liga MX, Decio De María, met als doel de bekertoernooien meer waarde te geven. Copa MX dará un boleto para Libertadores Récord, 3 juni 2013 In juli 2014 werd de eerste editie van de Supercopa MX gespeeld tussen Monarcas Morelia en Club Tigres, die over twee wedstrijden werd gewonnen door Morelia.
Overzicht
jaar winnaar uitslag finalist 1907–08 Pachuca AC 4–0 Reforma AC 1908–09 Reforma AC 3–2 CF México 1909–10 Reforma AC 2–1 British Club 1910–11 British Club 1–0 Reforma AC 1911–12 Pachuca AC 3–1 British Club 1912–13 Rovers FC 1–0 Reforma AC 1913–14 CF México 3–1 Rovers FC 1914–15 Real Club España 2–0 Pachuca AC 1915–16 Rovers FC 1–0 Real Club España 1916–17 Real Club España 2–1 Pachuca AC 1917–18 Real Club España 1–0 Tigres Mexico 1918–19 Germania FV 3–1 Pachuca AC 1919–20 werd niet gespeeld 1920–21 CF México 4–2 CF Pachuca 1921–22 Asturias FC 4–1 Real Club España 1922–23 Asturias FC 3–0 Real Club España 1923–24 Asturias FC 5–3 Reforma AC 1924–25 Club Necaxa 3–2 Asturias FC 1925–26 Club Necaxa 4–2 Real Club España 1926–32 werd niet gespeeld 1932–33 Club Necaxa 3–1 Germania FV 1933–34 Asturias FC 4–1 Club América 1934–35 werd niet gespeeld 1935–36 Club Necaxa 2–1 Asturias FC 1936–37 Asturias FC 5–3 Club América 1937–38 Club América 3–1 Real Club España 1938–39 Asturias FC 4–3 Real Club España 1939–40 Asturias FC 1–0 Club Necaxa 1940–41 Asturias FC 4–2 Club Necaxa 1941–42 CF Atlante 3–0 Asturias FC 1942–43 Moctezuma 3–1 Club América 1943–44 Real Club España 6–2 CF Atlante 1944–45 Puebla FC 6–4 Club América 1945–46 Atlas Guadalajara 5–4 CF Atlante 1946–47 Moctezuma 4–3 CD Oro 1947–48 CD Veracruz 3–1 CD Guadalajara 1948–49 Club León 3–0 CF Atlante 1949–50 Atlas Guadalajara 3–1 CD Veracruz 1950–51 CF Atlante 1–0 CD Guadalajara 1951–52 CF Atlante 2–0 Puebla FC 1952–53 Puebla FC 4–1 Club León 1953–54 Club América 1–1Club América wint na strafschoppen (3–2). CD Guadalajara 1954–55 Club América 1–0 CD Guadalajara 1955–56 Deportivo Toluca FC 2–1 Irapuato FC 1956–57 Club Zacatepec 2–1 Club León 1957–58 Club León 5–2 Club Zacatepec 1958–59 Club Zacatepec 2–1 Club León 1959–60 Club Necaxa 2–2Club Necaxa wint na strafschoppen (10–9). Tampico Madero FC 1960–61 Tampico Madero FC 1–0 Deportivo Toluca FC 1961–62 Atlas Guadalajara 4–3 Tampico Madero FC 1962–63 CD Guadalajara 2–1 CF Atlante 1963–64 Club América 1–1Club América wint na strafschoppen (5–4). CF Monterrey 1964–65 Club América 4–0 Monarcas Morelia 1965–66 Club Necaxa 4–3 Club León 1966–67 Club León 2–1 CD Guadalajara 1967–68 Atlas Guadalajara 2–1 CD Veracruz 1968–69 Cruz Azul 2–1 CF Monterrey 1969–70 CD Guadalajara 5–4 CF Torreón 1970–71 Club León 0–0Club León wint na strafschoppen (10–9). Club Zacatepec 1971–72 Club León groepClub León eindigt als eerste in een finalegroep van vier clubs. Puebla FC 1972–73 werd niet gespeeld 1973–74 Club América 3–2 Cruz Azul 1974–75 Club Universidad Nacional groepClub Universidad Nacional eindigt als eerste in een finalegroep van vier clubs. Club Universidad de Guadalajara 1975–76 Club Tigres 3–2 Club América 1976–87 werd niet gespeeld 1987–88 Puebla FC 1–1Puebla FC wint op basis van de uitdoelpuntenregel. Cruz Azul 1988–89 Deportivo Toluca FC 3–1 Club Universidad de Guadalajara 1989–90 Puebla FC 4–3 Club Tigres 1990–91 Club Universidad de Guadalajara 1–0 Club América 1991–92 CF Monterrey 4–2 CF Cobras 1992–94 werd niet gespeeld 1994–95 Club Necaxa 2–0 CD Veracruz 1995–96 Club Tigres 2–1 Atlas Guadalajara 1996–97 Cruz Azul 2–0 Toros Neza 1997–2012 werd niet gespeeld 2012–13 Dorados de Sinaloa (Apertura) 2–2Dorados de Sinalo wint na strafschoppen (5–4). Correcaminos de la UAT Cruz Azul (Clausura) 0–0Cruz Azul wint na strafschoppen (4–2). CF Atlante 2013–14 Monarcas Morelia (Apertura) 3–3Monarcas Morelia wint na strafschoppen (3–1). Atlas Guadalajara Club Tigres (Clausura) 3–0 Oaxaca 2014–15 Santos Laguna (Apertura) 2–2Santos Laguna wint na strafschoppen (4–2). Puebla FC Puebla FC (Clausura) 4–2 CD Guadalajara
Winnaars № club aantal titels 1 Asturias FC 8 2 Club Necaxa 7 3 Club América 6 4 Real Club España 5 Club León Puebla FC 6 Atlas Guadalajara 4 7 CF Atlante 3 Cruz Azul Club Tigres 10 CD Guadalajara 2 CF México Moctezuma CF Pachuca Reforma AC Deportivo Toluca FC Club Zacatepec 17 British Club 1 Dorados de Sinaloa CF Monterrey Monarcas Morelia Rovers FC Santos Laguna Tampico Madero FC Club Universidad de Guadalajara Club Universidad Nacional CD Veracruz
Noten en referenties
Mexico