Jan Klootsema (Onderdendam, 27 december 1867 - Doetinchem, 11 juli 1926) was een Nederlands onderwijzer en gestichtspedagoog.
Levensloop Zijn vader was Albert Klootsema (1838-1909) van beroep bierbrouwer. Vanaf zijn veertiende jaar volgde hij rijksnormaallessen in Veendam om opgeleid te worden voor onderwijzer. Hij startte zijn carrière als onderwijzer aan de lagere school. Daarnaast behaalde hij door vrije studie de akte hoofdonderwijzer en studeerde hij filosofie en psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen bij G. Heymans. Hij maakte in 1896 de overstap als onderwijzer aan de strafgevangenis in Groningen. In 1899 werd hij in Amsterdam benoemd als hoofdonderwijzer aan de eerste zelfstandige school voor achterlijke kinderen,Achterlijk was destijds de gebruikelijke benaming voor kinderen met achterstand, omdat ze achter liepen op de standaard schoolstof. die in 1898 opgericht was.100 jaar pedagogiek.nl Daniël Köhler Geraadpleegd 1 augustus 2015
Klootsema publiceerde in 1904 Misdeelde kinderen, een inleiding tot de paedagogische pathologie en therapie, waarin hij een van de eerste systematische indelingen van afwijkend gedrag bij kinderen presenteerde. Hij onderscheidde vier groepen 'misdeelde' kinderen en benadrukte het belang van gerichte opvoeding en behandeling. Met dit werk legde hij een belangrijke basis voor de ontwikkeling van de orthopedagogiek, het pedagogisch vakgebied dat zich richt op de opvoeding van kinderen met afwijkingen of beperkingen.
Publicaties (1900) Over paedagogische pathologie. Vakschrift voor onderwijzers, IV. p. 145-155 (1904) Misdeelde kinderen. Inleiding tot de paedagogische pathologie en therapie. (Groningen, Wolters) (1911) Uit 's Levens Diepte. Opstellen over persoonlijkheid en persoonlijkheids-paedagogiek. (Alkmaar, De Waal)
Onderscheiding en eerbetoon thumb|260px|left|Klootsemabank nabij de Kruisberg in DoetinchemOp 27 augustus 1912 werd Jan Klootsema onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Op 16 mei 1929 werd op de Kruisberg als herinnering aan Klootsema de Klootsema-bank onthuld.
In Doetinchem is de straat waaraan de hoofdingang van De Kruisberg ligt naar hem vernoemd.
Categorie:Nederlands onderwijzer Categorie:Orthopedagoog