Steven Paul Novella (geboren op 29 juli 1964) is een Amerikaanse neuroloog en universitair docent aan de Yale University School of Medicine. Steven Novella is bekend vanwege zijn betrokkenheid bij de skeptische beweging.
Professionele achtergrond Novella's wetenschappelijke specialisatie is neurologie, met name amyotrofe laterale sclerose (ALS), myasthenia gravis en neuromusculaire aandoeningen, neurofysiologie en de behandeling van hyperactieve neurologische aandoeningen.
Novella ontving zijn medische graad in 1991 aan de Georgetown University School of Medicine, was een jaar assistent-arts interne geneeskunde in het Georgetown University Hospital/Washington Hospital Center en rondde in 1995 zijn opleiding tot specialist af bij het Yale-New Haven Hospital. Hij werd gecertificeerd specialist in neurologie in 1998.
Novella wilde niet altijd arts worden. In een interview voor de podcast Books and Idea zei hij: Ik geloof dat ik verschillende carrières overwoog. Toen ik opgroeide dacht ik er een tijd over om advocaat te worden en tegen de tijd dat ik ging studeren, wist ik dat ik de wetenschap in wilde en koos ik voor een medische studierichting. Dus tegen die tijd had ik besloten dat ik dat waarschijnlijk wilde doen. Dus ik zou zeggen dat ik in mijn late tienerjaren besloot om geneeskunde te gaan studeren.
Over een medische carrière zei hij: Het goede van geneeskunde is dat je ook na een tijdje nog veel verschillende kanten op kunt met je carrière, zelfs na je opleiding tot arts. Als je opleiding achter je ligt, kun je besluiten om voornamelijk klinisch werk te gaan doen, of vooral onderzoek of zelfs de industrie in of te werken in de volksgezondheid.
Skepticisme en kritisch denken Novella is een voorstander van wetenschappelijk scepticisme. In reactie op een commentaar in "The New York Times" waarin Paul Davies concludeerde totdat de wetenschap komt met een toetsbare theorie over de wetten van het universum is haar stelling dat zij vrij is van geloof duidelijk vals, zei Novella dat is niet waar want de wetenschap is niet afhankelijk van een geloof in een naturalistische wereld. De wetenschap past slecht methodes toe alsof zij naturalistisch is... Het is geen systeem van geloven. Mensen vragen me daar vaak naar en ze vragen jullie als skeptici: wat geloof je? Nou, het draait niet om geloof. Geloof je in buitenzintuiglijke waarneming? Het doet er niet toe of ik geloof in buitenzintuiglijke waarneming. Het enige wat ertoe doet is wat voor bewijs er is voor buitenzintuiglijke waarneming. ...Ik denk dat het belangrijk is om skepticisme te presenteren als een methode om te onderzoeken, niet een verzameling conclusies of overtuigingen.
In 1996 vormden Steven Novella, zijn broer Bob en Perry DeAngelis The Connecticut Skeptical Society, de Skeptische Vereniging van Connecticut. Evan Bernstein vertelt: "Op een avond eind 1995 was Perry op bezoek bij Steve, terloops bladerend in een nummer van Skeptical Inquirer. Hij las de lijst van plaatselijke groepen en zei tegen Steve: 'Er is geen lokale skeptische groep in Connecticut. Die moeten we maar eens opzetten'."
Later vormde de groep samen met Skeptical Inquirers of New England (SINE) en New Hampshire Skeptical Resource de New England Skeptical Society (NESS) ("Skeptische Vereniging van New England"). Novella is voorzitter van de NESS.
Paranormaal onderzoek In de beginperiode van de New England Skeptical Society nam Novella deel aan onderzoek naar verschillende paranormale verschijnselen. Sommige maakten deel uit van het screeningsproces voor de One Million Dollar Challenge van de James Randi Educational Foundation. Novella deed onderzoek naar ouijaborden (de mensen die beweerden dat ze het met succes konden gebruiken, verloren hun gaven zodra ze werden geblinddoekt), het vermogen kop-of-munt te beïnvloeden bij het gooien van een munt (degene die dacht dat te kunnen, maakte veelvoorkomende denkfouten), een gedachtenlezer die bij alle twintig pogingen faalde, en vele wichelroedelopers (die gewoonlijk ten prooi vallen aan het ideomotorisch effect). Novella en de NESS onderzochten ook fenomenen beschreven door mensen die niet meededen aan de One Million Dollar Challenge, zoals spookhuizen, het vermogen te communiceren met de doden, en het vastleggen van de stemmen van doden, bekend als bandstemmen of electronic voice phenomenon (EVP).
Skeptics' Guide to the Universe In mei 2005 begon Novella met zijn vrienden Perry DeAngelis en Evan Bernstein en zijn broers Bob en Jay de podcast The Skeptics' Guide to the Universe (SGU). Van juli 2006 tot december 2014 werkte ook Rebecca Watson mee aan de podcast. Novella is de gastheer en doet de redactie en nabewerking. In een interview voor de podcast Books and Ideas zei hij ik draag de eindverantwoordelijkheid voor de inhoud en voorbereiding en ik doe alle nabewerking, wat zoals je weet een hoop werk is. Dus je snapt, ik stop een ruime twintig tot dertig uur per week in de productie van de podcast; het lijkt bijna een tweede baan. En, weet je, het is liefdewerk.
Gevraagd naar het doel van de postcast zei Novella we bespreken voornamelijk controversiële onderwerpen en onderwerpen op het grensgebied van de wetenschap, hoewel we soms ook gewoon interessant wetenschapsnieuws bespreken, net wat we interessant vinden. We behandelen paranormale verschijnselen, samenzweringstheorieën, frauduleuze gezondheidsclaims en onderwerpen die te maken hebben met consumentenbescherming. Ons doel is onze lezers de vaardigheden te bieden om kritisch te kijken naar wetenschap in het nieuws, wetenschap in de samenleving, zodat ze hun weg kunnen vinden langs alle beweringen en alle hype en vooral dat ze beschikken over de vaardigheden om dingen zelf uit te vogelen.
Internet Novella schrijft sinds 2007 de blog "Neurologica", "je dagelijkse dosis neurowetenschap, scepticisme en kritisch denken".Neurologica Blog http://theness.com/neurologicablog/ Hij schrijft drie blogs per week over uiteenlopende onderwerpen die meestal te maken hebben met wetenschap of skepticisme. Hij is hoofdredacteur van de blog "Science-Based Medicine", waar hij ook regelmatig aan bijdraagt. Verder is hij medisch adviseur van Quackwatch, een internationaal netwerk van mensen die kwakzalverij bestrijden.
In 2008 was Novella een van de eerste ondertekenaars van Project Steve-petitie, een lijst van wetenschappers met de voornaam Steve of een daarop lijkende naam, zoals Stephanie, die achter de evolutietheorie staan. Project Steve is een spottende reactie op de lijst van wetenschappers die twijfelen aan de evolutietheorie, opgesteld door creationisten.
E-boeken Novella is redacteur van een serie e-boeken met artikelen afkomstig van de Science-Based Medicine-blog. Elk e-boek behandelt voornamelijk één onderwerp, zoals kritisch denken; kruidenmiddelen, supplementen en voeding; chiropraxie; vaccins; homeopathie en dergelijke.
Drukwerk Novella was redacteur van het wetenschappelijk tijdschrift Scientific Review of Alternative Medicine. Hij schrijft de maandelijkse "Weird Science" column van het dagblad New Haven Advocate. Novella is tevens auteur van verschillende Dungeons & Dragons-campagnes en uitbreidingspakketten.
Televisie Novella was verschillende keren te zien in Amerikaanse televisieprogramma's, waaronder het programma Penn & Teller: Bullshit!, de Dr. OZ Show, en het actualiteitenprogramma Inside Edition.
In 2008 werkte hij mee aan de pilotaflevering van een televisieserie genaamd The Skeptologists, samen met Brian Dunning, Yau-Man Chan, Mark Edward, Michael Shermer, Phil Plait, en Kirsten Sanford. De serie werd niet uitgezonden door een televisiestation.
De Dr. Oz Show Novella trad op in de Dr. Oz Show, in het onderdeel Controversiële geneeskunde: Waarom je dokter bang is voor alternative geneeswijzen. Hij werd geïntroduceerd als een uitgesproken criticus van alternatieve geneeswijzen. Novella merkte op dat de term alternatief een dubbele moraal creëert. Er hoort één wetenschappelijk bewezen, verstandige standaard zijn om te bepalen welke therapieën werken en veilig zijn. Novella stelde dat kruiden geneesmiddelen zijn en al duizenden jaren zo gebruikt worden. Maar het is problematisch om ze te voor te stellen als alternatief en te marketen als natuurlijk en op grond daarvan te beweren dat er geen bewijs nodig is dat ze veilig en effectief zijn. In feite zijn het publiek middelen verkocht waarvan bewezen is dat ze niet werken.
Over acupunctuur zei Novella: Ik heb veel tijd besteed aan het bestuderen van de wetenschappelijke literatuur over acupunctuur... en er is overweldigend bewijs dat acupunctuur niet werkt. In reactie op Dr. Oz' klacht dat Novella een idee wegwuift omdat het niet past in de manier waarop we in het Westen denken over wat effectief kan zijn, stelde Novella: Ik zei niet dat het met geen mogelijkheid zou kunnen werken; ik zei dat als je het bestudeert, blijkt dat het niet werkt.
thumb|250px|Nieuwe JREF-fellows Tim Farley, Karen Stollznow, Steven Novella en Ray Hall op The Amaz!ng Meeting 9, 16 juli 2011. thumb|200px|Op Kylie Sturgess' podcastpanel tijdens Skeptrack bij Dragon Con.
Andere activiteiten Novella heeft twee cursussen ontwikkeld voor The Teaching Company, een organisatie die online cursussen aanbiedt. Novella's cursussen zijn Medical Myths, Lies, and Half-Truths: What We Think We Know May Be Hurting Us (Medische mythes, leugens en halve waarheden: Wat we denken te weten kan ons schaden)Medical Myths, Lies, and Half-Truths http://www.thegreatcourses.com/tgc/Courses/course_detail.aspx?cid=1924 en "Your Deceptive Mind: A Scientific Guide to Critical Thinking Skills" (Je bedrieglijke geest.Your Deceptive Mind http://www.thegreatcourses.com/tgc/courses/course_detail.aspx?cid=9344
Bij de oprichting in 2009 was hij bestuursvoorzitter van het Institute for Science in Medicine (Instituut voor wetenschap in de geneeskunde).
In januari 2010 werd Novella verkozen tot lid van het Committee for Skeptical Inquiry (Comité voor Skeptisch Onderzoek)
In 2011 werd Novella verkozen tot senior lid van de James Randi Educational Foundation (JREF) en bestuurder van het Science Based Medicine-project (project gericht op op wetenschap gebaseerde geneeskunde) van deze stichting.
Tobinick-rechtszaak De Amerikaanse arts Edward Tobinick spande op 9 juni 2014 bij de rechtbank van Florida Southern District een civiele rechtszaak aan tegen Novella, de Yale-universiteit, de stichting voor op wetenschap gebaseerde geneeskunde Society for Science-Based Medicine, en SGU Productions. De voornaamste beschuldiging in de rechtszaak is dat Novella zich in een advertentie getiteld 'Enbrek for Stroke and Alzheimer's' laatdunkend over de eiser uitlaat en impliceert dat het gebruik door de eiser van het middel entanercept ineffectief en nutteloos is. De advertentie is buitengewoon opruiend en lasterlijk van aard aangezien zij meerdere onware en misleidende verklaringen bevat betreffende de klager. De advertentie waarnaar wordt verwezen is een bijdrage aan het Science-Based Medicine-blog die Novella schreef en plaatste op 8 mei 2013.
Novella's advocaat, Marc Randazza, kwam op 14 juni 2014 in verweer tegen het verzoek van Tobinick om een voorlopig gerechtelijk dwangbevel. Het verweerschrift stelt dat Tobinick "waarschijnlijk geen gelijk zal krijgen in deze zaak... aangezien de verklaringen van de aangeklaagde variëren van aantoonbaar waar tot opiniërend", dat een voorlopig bevel "een onwettige beperking van de vrijheid van meningsuiting zou opleggen" en dat een voorlopig verbod zou resulteren in veel grotere schade voor de aangeklaagden en het publiek dan de schade die de eiser claimt."
Op 23 juli 2014 diende Novella een verweerschrift in in de rechtszaak tegen Science-Based Medicine waarin hij schreef: "In mijn opinie gebruikt hij [Tobinick] juridische gangsterpraktijken in een poging om mij te intimideren en mijn vrijheid van meningsuiting te beperken omdat de inhoud hem slecht uitkomt."