De "Duitse dame" is een oorlogsmonument in Crooswijk, in de Nederlandse stad Rotterdam, ter nagedachtenis aan Duitse geïnterneerden die tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn overleden. Er is geen formele naam bekend, het gedenkteken wordt ook wel Monument 1914-1918 genoemd.Mens & Dier in Steen & Brons: Monument 1914-1918. Gearchiveerd op 25 juni 2023.
Achtergrond Nederland was in de Eerste Wereldoorlog neutraal. Tijdens de Tweede Haagse Vredesconferentie (1907) was afgesproken dat neutraliteit met zich meebrengt dat soldaten van de oorlogvoerende landen moeten worden ontwapend en geïnterneerd als zij de grens overschreden. Er werden in die jaren in Nederland diverse kampen ingericht voor de opvang van soldaten en vluchtelingen.
Nadat er een gevangenenruil plaatsvond, kwamen in de zomer van 1918 ruim 1100 Duitse krijgsgevangenen naar Rotterdam. Eind 1918 werd door de Ausschuß für Deutsche Kriegsgefangene op de Algemene Begraafplaats Crooswijk een groot graf gekocht bestemd voor overleden Duitse geïnterneerden."Een Duitsch graf", De Sumatra Post, 30 november 1918 In opdracht van de "Deutsche Verein Rotterdam" werd een jaar later het monument van de treurende vrouw bij het graf geplaatst.DEUTSCHER SOLDATENFRIEDHOF CROOSWIJK, ROTTERDAM (NETHERLANDS) Het beeld was een ontwerp van de Duitse beeldhouwer Gustav Adolf Bredow, die zelf geïnterneerd was geweest in Kamp Wolfheze. Een aantal lichamen van de mensen die hier werden begraven werd na afloop van de oorlog gerepatrieerd.
Op 21 april 1920 werden het graf en het gedenkteken namens oud-gevangenen voor vijftig jaar overgedragen aan de Duitse consul dr. Rosen als vertegenwoordiger van Duitsland, in aanwezigheid van onder anderen burgemeester Zimmerman en vertegenwoordigers van het Rode Kruis."Overdracht van het Duitsche graf", Nieuwe Rotterdamsche Courant, 21 april 1920; "Overdracht van het Duitsche graf", Nieuwe Rotterdamsche Courant, 22 april 1920 en "Overdracht eeregraf", Het Vaderland, 22 april 1920 In 1968 besloot Rotterdam het geheel als gedenkplaats in stand te houden.
Beschrijving Het beeld toont een meer dan levensgrote vrouwenfiguur met gebogen, bedekt hoofd. Ze is gekleed in een lang gewaad met omhangen met een mantel met kap. Tegen haar aan staat een naakte jongen die bescherming lijkt te zoeken.
Op de natuurstenen sokkel staat in reliëf met opschrift:
(vertaling: Voor de poorten van de Heimat vernietigde de onverbiddelijke dood de hoop op een weerzien)
Even voor het monument staan aan weerszijden twee staande stenen met op de rechter steen de inscriptie "HIER RUHEN 14 DEUTSCHE SOLDATEN 1914-1918" en op de linker steen de veertien namen.
Zie ook Lijst van beelden in Rotterdam-Oost Lijst van oorlogsmonumenten in Rotterdam
Categorie:Beeld in Rotterdam Categorie:Kralingen-Crooswijk Categorie:Eerste Wereldoorlog-monument in Nederland Categorie:Oorlogsmonument in Zuid-Holland