Nederlander van het Jaar is de jaarlijkse verkiezingen door de redactie van EW (voorheen Elsevier weekblad) van een man of vrouw die zijn of haar stempel op het afgelopen jaar heeft gedrukt, in negatieve of positieve zin, dan wel dat jaar een bijzondere prestatie heeft verricht, of dat jaar symboliseert. De Nederlander van het Jaar wordt altijd in december bekendgemaakt.
Geschiedenis De eerste keer dat EW (Elsevier weekblad) een Nederlander van het Jaar uitkoos, was in 2004. Naar eigen zeggenElsevier. 'Time als inspiratiebron', met daarin het citaat Voor elk jaar één, 24 oktober 2015, blz 70. heeft de redactie zich laten inspireren door het Amerikaanse weekblad Time, dat sinds 1927 een Person of the Year aanwijst (tot 1999 Man of the Year genoemd). Maar anders dan Time, dat als blad met een internationaal publiek ook niet-Amerikanen verkiest, houdt EW het bij Nederlanders. Volgens toenmalig hoofdredacteur Arendo Joustra omdat een Nederlander het anders vrijwel altijd zou afleggen tegen een buitenlander.
Nederlanders van het Jaar sinds 2004 Jaar Afbeelding Keuze Leven Opmerkingen PublicatiedatumDatering papieren uitgave. 2004 130px Ayaan Hirsi Ali 13 november 1969 Vanwege haar strijd tegen het islamfundamentalisme, de achtergestelde positie van de vrouw en de besnijdenis. 1 januari 2005 2005 - Rijkman Groenink 25 augustus 1949 Vanwege de wijze waarop hij het Italiaanse financiële establishment sloopte om Antonveneta te kunnen inlijven, bij de ABN AMRO. 31 december 2005 2006 130px De soldaat in Uruzgan - "De zestienhonderd man sterke strijdmacht is erin geslaagd een vechtmissie om te smeden tot een wederopbouwmissie. Dit tegen veel pessimisme in politiek Den Haag in." 30 december 2006 2007 130px Joop van den Ende 23 februari 1942 "Een blijk van waardering voor de decennialange inspanningen van een onvergelijkbare artistieke ondernemer die de vaderlandse cultuur sterk heeft beïnvloed." 29 december 2007 2008 130px Wouter Bos 14 juli 1963 "Met dank aan de kredietcrisis schudde hij het naargeestige imago van ‘draaikont’ van zich af en werd hij voor veel Nederlanders een betrouwbaar baken in onzekere tijden." 13 december 2008 2009 130px Linda de Mol 8 juli 1964 "Het jaar 2009 was de kroon op het werk van de actrice, presentator en ondernemer. Zij won op 23 oktober de Televizierring voor de zeer succesvolle serie Gooische Vrouwen, die is gebaseerd op een idee van De Mol en waarin zij zelf de hoofdrol speelt. Bovendien speelde ze de hoofdrol in de speelfilm Terug naar de kust en steeg de oplage van haar maandblad Linda. naar grote hoogten." 12 december 2009 2010 130px De politicus - "Politiek wordt vaak beschouwd als een vies spelletje, maar het is een belangrijk, waardevol bedrijf. Burgers die zich offers getroosten om daaraan een bijdrage te leveren, verdienen meer waardering. Omdat ze het in 2010 extra zwaar hadden, roept Elsevier ze gezamenlijk, als dé politicus, uit tot Nederlander van het jaar." 11 december 2010 2011 130px Mark Rutte 14 februari 1967 "Iemand die ondanks economische tegenspoed toch optimisme en opgewektheid uitstraalt. Daarmee voorkomt hij dat het land wordt bevangen door somberheid." 10 december 2011 2012 130px Beatrix 31 januari 1938 "Het Koninklijk Huis kende een jaar van verdriet door het ongeluk van prins Friso en een jaar van vernedering door het schrappen van de rol die het staatshoofd speelt bij de formatie. Omdat koningin Beatrix in deze moeilijke tijden haar menselijke kanten liet zien, roept weekblad Elsevier haar uit tot Nederlander van het Jaar." 15 december 2012 2013 130px Wim Pijbes 9 oktober 1961 "De 52-jarige directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam heeft op inspirerende wijze een weg uit de crisis gewezen." 14 december 2013 2014 130px Ahmed Aboutaleb 29 augustus 1961 "In de ogen van de redactie van Elsevier komt burgemeester Aboutaleb (53) de titel toe omdat hij het gezicht is van de stad die dit jaar uitzonderlijk vaak positief in het nieuws was, ook internationaal." 13 december 2014 2015 130px Dafne Schippers 15 juni 1992 "In de ogen van de redactie van Elsevier was Schippers, die in augustus in Peking wereldkampioen werd op de 200 meter, een lichtpunt in een jaar waarin optimisten flink op de proef zijn gesteld." 8 december 2015 2016 130px Marcel Levi 25 september 1964 "Nederlander van het Jaar is de persoon die als geen ander een stempel op het jaar heeft gedrukt, dat jaar symboliseert of dat jaar een bijzondere prestatie heeft verricht. Dat laatste geldt zeker voor Marcel Levi (52). Hij heeft het AMC in Amsterdam de afgelopen zes jaar zo goed geleid, dat dat opviel in het buitenland. Vanaf 1 januari 2017 is Levi bestuursvoorzitter van de verzameling ziekenhuizen in Londen die samengevoegd zijn onder de naam University College London Hospitals, een ziekenhuis van wereldfaam." 7 december 2016 2017 130px Boyan Slat 27 juli 1994 "Redder van de Oceanen. In 2017 kreeg zijn grootschalige project om miljoenen tonnen aan plastic afval op te ruimen, zijn definitieve vorm, zodat zijn revolutionaire systeem volgend jaar op de Stille Oceaan aan de grote schoonmaak kan beginnen. Het leuke aan deze jonge ondernemer en uitvinder is, dat hij niets heeft van de typische milieuactivist die vooral overal “tegen” is. Hij moet ook niets hebben van het opgeheven vingertje of de gebalde vuist. Hij is zelfs niet tegen plastic, dat de wereld volgens hem veel goeds heeft gebracht. Slat steekt zijn energie liever in innovatie dan in boosheid en moralisme.’" 9 december 2017 2018 130px De (bedreigde) burgemeester - "Er is geen publieke ambtsdrager die zo onder vuur ligt als de burgemeester. Eerste burger Jos Wienen van Haarlem is, helaas voor hem, misschien wel het bekendste voorbeeld. Maar hij heeft tientallen collega’s die de afgelopen tijd eveneens met de dood zijn bedreigd of zijn geconfronteerd met verbaal of fysiek geweld.' (..) Het zijn niet alleen (drugs)criminelen die zich hieraan schuldig maken. Ook ‘gewone’ burgers kennen soms nauwelijks grenzen als ze de burgemeester bejegenen. Of het nu gaat over de opvang van asielzoekers, het afsteken van vuurwerk of de Sinterklaasintocht."https://www.rd.nl/vandaag/binnenland/elsevier-burgemeester-nederlander-van-2018-1.1532190 6 december 2018 2019 - Derk Wiersum 30 augustus 1975 - 18 september 2019 "Door de moord werd Wiersum symbool van de bedreigde rechtsstaat. Dat bleek ook uit de emotionele reacties op zijn dood. Van zijn collega’s en vrienden, maar ook van minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus”, aldus de redactie. „De uitverkiezing van Wiersum tot Nederlander van het Jaar 2019 is een eerbetoon aan een advocaat die streed voor een veilige en rechtvaardige samenleving.”https://www.telegraaf.nl/nieuws/724560391/advocaat-wiersum-nederlander-van-het-jaar. 7 december 20192020 -De artsen en verpleegkundigen van de intensive care. - "Zij staan symbool voor de strijdbaarheid in de frontlinie van de zorg en het gevecht tegen het coronavisrus."https://www.npostart.nl/het-ic-personeel-is-door-weekblad-elsevier-uitgeroepen-tot-nederlander-van-het-jaar-2020/09-12-2020/POMS_BV_16372743 Ook Lale Gül verscheen in Op1 (9 december 2021).12 december 2020 2021 130px Lale Gül 3 november 1997 "Gül komt de titel toe, omdat ze het lef had een grensverleggend boek te schrijven, waarmee ze een voorbeeld werd voor onderdrukte jonge moslima’s.”https://www.libelle.nl/shownieuws/deze-powervrouw-is-uitgeroepen-tot-nederlander-van-het-jaar~bb9d963c/ 8 december 2021 2022 - Het gastgezin dat ontheemden uit Oekraïne opving. - "Het mooie aan deze opvang is dat ze niet door de overheid is afgedwongen. Vaak kwam er zelfs geen overheid aan te pas. Het is spontane hulp, geïnspireerd door de beelden van de oorlog, de herkenbaarheid van de situatie, of grootouders die acht decennia geleden onderduikers een schuilplaats boden. Het is “Wir schaffen das” op z’n Nederlands." 7 december 2022 2023 - Peter Wennink 1957 - 30 november 2023 2024 - De goede huisbaas - - 5 december 2024 2025 130px Mark Rutte 14 februari 1967 "Hij wist in één jaar tijd de gelederen in het Atlantische bondgenootschap te sluiten en de NAVO weer tot een eensgezind verdedigingsinstrument van de vrije wereld te maken. Hij zorgde ervoor dat de 32 lidstaten hun uitgaven aan defensie en de daarvoor benodigde infrastructuur van 2 naar 5 procent gaan brengen. Een ongekende verhoging. En hij wist zo president Donald Trump, en diens militair onmisbare Verenigde Staten, voor de club te behouden. Rutte verrichtte, zo is uit vele monden te horen, een huzarenstukje." 6 december 2025
Nederlanders van het Jaar van 1945 tot en met 2003 In 2015, toen het weekblad zijn zeventigste jubileum vierde, werden ook voor de voorafgaande jaren Nederlanders van het Jaar benoemd. Ook voor hen gold dat ze in positieve of negatieve zin een stempel op het jaar hebben gedrukt, in dat jaar een bijzondere prestatie hebben verricht of dat jaar symboliseren. Het gaat om de volgende vrouwen en mannen:
1945: Piet Lieftinck 1946: Truus Smulders-Beliën 1947: Eduard Meijers 1948: Fanny Blankers-Koen 1949: De Indiëganger 1950: Marinus den Ouden 1951: Jeanne Roos 1952: Herman Wehkamp 1953: Johan van Veen 1954: Het kaasmeisje 1955: De emigrant 1956: Marga Klompé 1957: Willem Drees 1958: Hub van Doorne 1959: boer K.P. Boon (1906-1995). Onder zijn bietenakker werd de grootste gasbel van Europa gevonden. 1960: Loe de Jong 1961: Huig Maaskant 1962: Mies Bouwman 1963: Max Goote (1900-1991). De architect van de Mammoetwet. 1964: Anton Geesink 1965: Joop den Uyl 1966: Prins Claus 1967: Joke Smit 1968: Toon Hermans 1969: Jan Tinbergen 1970: Piet de Jong 1971: Godfried Bomans 1972: Sicco Mansholt 1973: Monique van de Ven 1974: Johan Cruijff 1975: Hans Braam 1976: Prins Bernhard 1977: Willem Frederik Hermans 1978: Bram Vermeulen en Freek de jonge 1979: Joseph Luns 1980: Koningin Juliana 1981: Wouter Buikhuisen 1982: Chris van Veen 1983: Freddy Heineken 1984: Ruud Lubbers 1985: Wubbo Ockels 1986: De Nieuwe Nederlander 1987: Sylvia Tóth 1988: Marco van Basten 1989: Neelie Smit-Kroes 1990: Jan Timmer 1991: Frits Bolkestein 1992: Hella S. Haasse 1993: Rop Gonggrijp 1994: Hans van Mierlo 1995: Thom Karremans 1996: Richard Krajicek 1997: Meindert Tjoelker 1998: Kees van Kooten en Wim de Bie 1999: Martin Veltman & Gerard 't Hooft 2000: Nina Brink 2001: Els Borst 2002: Pim Fortuyn 2003: Jan Peter Balkenende
Bundel met 75 Nederlanders van het Jaar In maart 2020 publiceerde Uitgeverij EW ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van Elsevier Weekblad een bundel met 75 Nederlanders van het Jaar. Van Piet Lieftinck (1945) tot en met Derk Wiersum (2020). De titel van de 344 pagina's tellende bundel met biografieën is 75 x Nederlander van het Jaar. De vrouwen & mannen die het verschil maakten.
Literatuur 75 x Nederlander van het Jaar. De vrouwen & mannen die het verschil maakten, Deel 7 Historische Bibliotheek, Uitgeverij EW, Amsterdam, 2020, .
Categorie:Nederlandse prijs