De Valstrik is het negende album en het zesde op zich staande verhaal uit de Belgische stripreeks Blake en Mortimer. Het verhaal verscheen van 22 september 1960 tot 21 november 1961 als vervolgverhaal in het weekblad Kuifje. Een jaar later was de eerste albumuitgave.
Het centrale thema in het verhaal is tijdreizen. In tegenstelling tot de meeste andere verhalen speelt alleen Mortimer hier de hoofdrol. Blake komt alleen aan het begin en het eind korte tijd in beeld.
Verhaal
Mortimer is na zijn vorige avontuur nog steeds in Parijs. Hij krijgt hier van een notaris een merkwaardig bericht: professor Miloch, die uit het afgebrande kasteel Troussalet was ontsnapt, is inmiddels in La Roche-Guyon overleden als gevolg van de ioniserende straling die hij tijdens de vernietiging van de basis had opgelopen. Miloch wil nu aan zijn oude vijand Mortimer een heel speciale erfenis nalaten. Blake vertrouwt het niet en vindt dat Mortimer hier niet op moet ingaan. Mortimer besluit deze raad van Blake echter te negeren.
Aangekomen in La Roche-Guyon komt Mortimer in een ondergrondse grot terecht. Hier treft hij een heuse "chronoscaaf" (tijdmachine) aan, een unieke uitvinding van Miloch. Miloch heeft nog een tweede brief voor Mortimer achtergelaten. Hierin schrijft hij dat hij, ondanks het feit dat ze tegenstanders waren, zeer veel waardering heeft gekregen voor Mortimers geleerdheid. Mortimer is daarom de enige persoon aan wie Miloch de chronoscaaf wil toevertrouwen. Mortimer volgt de op een bandrecorder opgenomen instructies van Miloch op en klimt in de machine. Hij krijgt een geweldige schok en ziet allerlei kleuren voor zich, met in het midden puur wit (dit is het heden).
Even later bevindt Mortimer zich volkomen onverwacht in het Krijt. Hij weet ternauwernood te ontsnappen aan een vleesetende dinosaurus, die bijna ook de tijdmachine vernietigt waardoor Mortimer voorgoed in het Krijt gevangen zou zijn geweest. Dan beseft Mortimer ineens in welke val hij is gelopen; Miloch heeft de tijdmachine expres ontregeld, bij wijze van ultieme wraak.
In uiterste wanhoop besluit Mortimer een willekeurig ander tijdperk te kiezen. Hij komt terecht in mei 1358, midden in de Honderdjarige Oorlog. De wrede graaf Gui de La Roche is de heerser van het kasteel. Mortimer wordt ervan beschuldigd een spion te zijn, omdat hij een Engelsman is. Dan wordt het kasteel bestormd door een groep opstandelingen, de Jacquerie onder leiding van Guillaume Cale ("Jacques Bonhomme"). Ze brengen bijna iedereen om het leven. Mortimer slaagt erin de dochter van de graaf, Agnès, te redden. Hij wint een persoonlijk handgemeen met Cale, maar deze roept zijn volgelingen op om Mortimer en de anderen te grijpen. Ze weten te ontkomen, waarbij Agnès en de haar begeleidende priester via een geheime gang zich in veiligheid brengen. Mortimer kan net op tijd aan de wilde meute ontsnappen in de chronoscaaf.
Mortimer doet opnieuw een wilde gok met de ontregelde tijdmachine. Hij komt nu terecht in de heel verre toekomst, het jaar 5060. De menselijke beschaving blijkt hier bijna volledig te zijn verdwenen; aan het eind van de 21e eeuw hebben de grootste en hoogst ontwikkelde bevolkingsgroepen elkaar namelijk uitgemoord in een gigantische kernoorlog. Slechts een klein groepje mensen in Azië wist te overleven en zij hebben de rest van de wereld aan zich onderworpen als willoze slaven. In de 30e eeuw brak er een wereldwijde opstand uit, die echter met succes onderdrukt werd. Een deel van de overgebleven opstandelingen is hierna eerst naar een plek elders in het zonnestelsel gevlucht. Inmiddels zijn ze weer teruggekeerd naar de Aarde, in de hoop alsnog een eind te kunnen maken aan de situatie. Mortimer belandt bij deze opstandelingen en vanwege zijn grondige kennis van de kernfysica wordt hij door hen onthaald als hun nieuwe leider. Uiteindelijk slaagt de opstand inderdaad, mede dankzij Mortimer die een oude kerncentrale weer op weet te starten. De geleerden in dit tijdperk helpen Mortimer alsnog veilig naar zijn eigen tijdperk terug te keren; ze geven hem een beschermend pak waardoor hij het apparaat terwijl het door de tijd reist kan blijven besturen.
Als Mortimer weer bijna in precies zijn eigen tijd is, reist hij eerst een paar weken verder terug. Daar ziet hij de als gevolg van de straling doodzieke professor Miloch in de grot rondlopen, bezig de laatste hand te leggen aan de gesaboteerde tijdmachine. Direct bij de aankomst van Mortimer in het heden springt de tijdmachine uit elkaar; zelfs met een eventuele geslaagde terugkeer van Mortimer had Miloch al rekening gehouden. Mortimer overleeft de explosie dankzij zijn beschermende pak. Niemand anders zal dus verder ooit het geheim van de tijdmachine kennen. Terwijl Mortimer wordt verpleegd in het ziekenhuis, vertrouwt hij enkel aan Blake toe wat hij heeft beleefd.
Achtergronden Dit verhaal kwam uit tijdens het hoogtepunt van de Koude Oorlog. De angst voor kernwapens was voortdurend reëel. Jacobs verklaarde in diverse interviews er zeker van te zijn dat er vroeg of laat een echte kernoorlog zou uitbreken. Dit gegeven heeft hij dan ook in het verhaal verwerkt. Jacobs was een grote fan van H.G. Wells' sciencefictionroman De tijdmachine (1895), en haalde mede hieruit inspiratie voor De Valstrik.Matt Schifferstein, Edgar P. Jacobs, in Stripjaarboek '87-'88, Arboris, Zelhem, 1988 De Valstrik is het enige door E.P. Jacobs zelf gemaakte Blake en Mortimer-avontuur waarin de vaste vijand Olrik niet voorkomt. Pas in De Eed van de Vijf Lords, een verhaal uit 2012 van Yves Sente en André Juillard, is Olrik opnieuw afwezig. Het uiterlijk van de tijdmachine, die in dit verhaal chronoscaaf wordt genoemd, is gebaseerd op een gyroscoop. Als Mortimer zich in de oertijd bevindt, zijn hier diverse planten en diersoorten uit verschillende tijdsperioden te zien. Zo komt de meganeura uit het carboon, terwijl de plateosaurus uit het Trias. In werkelijkheid had dit nooit gekund. Het kasteel in dit verhaal bestaat echt, en staat in het dorpje La Roche-Guyon. Bij de publicatie van het album keurde de Franse censuurcommissie dit verhaal niet goed. De commissie had in het bijzonder problemen met het pessimistische toekomstbeeld, inclusief het idee dat de Derde Wereldoorlog werkelijkheid zou worden. Bijgevolg werd het uitgeven van het album 10 jaar verboden in Frankrijk. Verder wordt de toekomstige spelling van het Frans als fonetisch voorgesteld. Als Mortimer naar de toekomst reist en de ruïnes van wat ooit Parijs was aantreft, ziet hij in een ondergrondse tunnel een bord met de tekst Stassion 3 Direcsion Pari Santr. Ook Europa blijkt te zijn opgehouden te bestaan; een ander bord heeft het over de Eta Uni DEurope é de Méditerané ("Verenigde Staten van Europa en het Mediterraanse gebied") In 1997 verscheen er een pc-game voor Windows 95/98. Dit interactieve spel volgt het verhaal nauwkeurig met animaties van de strip en met een sfeervolle achtergrondmuziek. De Valstrik is qua verhaal een direct vervolg op het vorige verhaal, S.O.S. Meteoren. Het volgende album, Het Halssnoer van de Koningin, sluit qua verhaallijn weer direct op De Valstrik aan.
Categorie:Stripverhaal van Blake en Mortimer Categorie:Stripverhaal uit 1961 Categorie:Stripalbum uit 1962