thumb|thumbtime=4|Kunstschaatsen in 1964 De Jaap Edenbaan is een sportcentrum in Amsterdam-Oost, met een kunstijsbaan en kunstijshal. De kunstijsbaan is de oudste nog in gebruik zijnde buitenbaan ter wereld. De buitenbaan werd in 1961 aangelegd en in 1989 en 2023 gerenoveerd. De ijshal voor ijshockey, shorttrack en kunstrijden, werd in 1973 geopend en tot in de jaren '90 ook gebruikt voor concerten. In 2026 wordt begonnen aan de bouw van een nieuwe hal.
De kunstijsbaan thumb|start=49|Nederlandse schaatskampioenschappen 1965 miniatuur|Sophie Westenbroek en Ton Groot tijdens de Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op kunstijs 1974 De Jaap Edenbaan was de als vijfde kunstijsbaan en derde 400 m baan ter wereld die werd aangelegd. Ze werd op 9 december 1961 geopend door Jaap Eden, de kleinzoon van de legendarische schaatskampioen Jaap Eden. Hierna waren de Nederlanders niet meer afhankelijk van natuurijs en begon hun opmars in de schaatssport.
In het eerste seizoen werden er al bijna driehonderdduizend bezoekers geteld. De eerste officiële wedstrijd vond plaats in het weekeinde van 25 en 26 februari 1962. De ijsbaan was vijf keer gastheer voor het NK allround en eenmaal van het NK sprint. De Jaap Edenbaan is de oudste van de anno 2015 nog in gebruik zijnde kunstijsbanen en is anno maart 2020 de nummer 17 op de lijst van snelste ijsbanen van Nederland.
Renovatie In 1989 en 2023 werd de baan gerenoveerd. Bij de renovatie vanaf 2023 werd gekozen om de buitenbaan niet te overkappen. Een dak zou geen noemenswaardig verschil in energieverbruik opleveren. Door de baan in vier koelsectoren op te delen, kan de ijsmeester de koeling lager zetten op beschaduwde delen en hoger op de delen die in de zon liggen. Door in fases te werken, kon de baan in de winter open blijven.
In 2023 werd de gemeente eigenaar van het sportcomplex en kon de renovatie beginnen. Dat jaar werd de vloer van de buitenbaan geheel vervangen, de krabbelbaan verplaatst en een nieuwe techniekruimte gebouwd. De roestgevoelige stalen vloerbuizen werden vervangen door kunststof.Projectpagina In 2024 kreeg de vloer een definitieve coating en werd gewerkt aan de koelleidingen. In 2025 werd de koeltechnische installatie verplaatst en vernieuwd. Het elektrisch geregelde koelsysteem werkt sindsdien met alkali, een verdunde vorm van het eerder gebruikte 100% ammoniak.Nieuwsbericht
Grote kampioenschappen 1962 - NK allround 1965 - NK allround 1967 - NK allround 1968 - NK allround mannen 1971 - NK allround 1971 - NK sprint mannen 1974 - NK marathon kunstijs 1980 - NK marathon kunstijs 1986 - NK marathon kunstijs 1998 - NK marathon kunstijs 2007 - NK marathon kunstijs 2010 - NK marathon kunstijs 2016 - NK marathon kunstijs 2020 - WK voor studenten 2023 - NK marathon kunstijs
Baanrecords
Edenhal thumb|thumbtime=6 Op 31 oktober 1973 werd aan de buitenbaan ook een indoorcomplex toegevoegd, de Edenhal. De Edenhal werd onder meer gebruikt voor het NK kunstrijden op de schaats in 1974 en 2013. In de ijshal traden muzikale grootheden op als Status Quo, Bob Marley, Frank Zappa, The Carpenters, Neil Diamond, ABBA, Fats Domino, The Doobie Brothers en AC/DC.
De ijshockeyvereniging Amstel Tijgers is vaste bespeler van de ijshal. Ook shorttrackers en kunstrijders maken er gebruik van. De enkele ijshal werd in de 2020er jaren zo druk gebruikt, dat er wachtlijsten waren bij de verenigingen. Door achterstallig onderhoud, bijvoorbeeld zichtbaar door schimmel op plafonds, was de hal toe aan renovatie. In 2021 werd besloten om de oude ijshal te vervangen door twee ijshallen. Door stijgende prijzen werd in 2023 gekozen voor sloop en nieuwbouw van een enkele hal.
Concerten 12-01-1976 James Brown 25-03-1976 John Denver 26-03-1976 Neil Young & Crazy Horse 10-04-1976 Earth & Fire 13-06-1976 Bob Marley / The Wailers 22-09-1976 Crosby & Nash 10-10-1976 Marvin Gaye 16-11-1976 The Carpenters 04-02-1977 ABBA 26-02-1977 Status Quo 13-04-1977 Fleetwood Mac 02-05-1977 Frank Zappa 03-06-1977 Neil Diamond 19-05-1978 Iggy Pop 22-10-1978 AC/DC 11-11-1978 Jerry Lee Lewis 20-11-1978 Eric Clapton 30-11-1978 Peter Gabriel 19-02-1979 Status Quo 11-05-1979 Turbo / Ted Nugent 15-06-1979 Van Halen 12-11-1979 AC/DC 17-04-1980 The Police 17-10-1980 The Cure 10-05-1981 The Clash 01-05-1982 Scorpions / Trust / Iron Maiden / Blackfoot 14-06-1983 Dire Straits 30-08-1984 The Cure 20-10-1984 Dio / Queensrÿche 16-11-1985 Gary Moore, Mama's Boys, Avalon 09-03-1986 Accept / UFO / Dokken 23-04-1986 Siouxsie and the Banshees 25-04-1986 Come Out and Play (Twisted Sister/Heloise) 05-11-1987 Public Enemy, Eric B & Rakim & LL Cool J (Def Jam Tour) 01-04-1988 Def Leppard, McAuley Schenker Group 18-06-1988 UB40 18-09-1989 André Hazes 22-09-1989 José Feliciano 04-11-1989 The Pogues 16-11-1989 James Last 23-11-1989 Ziggy Marley 01-11-1990 Black Sabbath 13-07-1991 Pixies
Grote kampioenschappen 06/07-03-1977 - 1e Open Nederlands Kampioenschap Shorttrack 04/05-03-1978 - 2e Open Nederlands Kampioenschap Shorttrack 10/11-03-1979 - 3e Open Nederlands Kampioenschap Shorttrack 11/11-12-1983 - Interlandwedstrijd Groot-Brittannië - Nederland 21/21-10-1984 - 1e Jaap Eden Trofee Shorttrack 15/17-03-1985 - Wereldkampioenschap Shorttrack 1986 - Nederlands Kampioenschap Shorttrack 1987 - 1e Open Nederlands Kampioenschap Shorttrack Junioren 1990 - Wereldkampioenschap Shorttrack 1996 - Nederlands Kampioenschap Shorttrack 2001 - Worldcup Shorttrack (Olympisch Kwalificatie Wedstrijd) 2008 - Nederlands Kampioenschap Shorttrack 27/01-03-2009 - 1e Finale Europacup StarClass/Danubia series 2013 - Nederlands Kampioenschap Shorttrack 2013 - StarClass (Europacup) Shorttrack 2014 - Nederlands Kampioenschap Shorttrack 03/05-10-2014 - 28e Open Nederlands Kampioenschap Shorttrack (Junioren) 2015 - Nederlands Kampioenschap Shorttrack 2016 - Nederlands Kampioenschap Shorttrack 2017 - Nederlands Kampioenschap Shorttrack 08/10-10-2021 - StarClass (Europacup) Shorttrack 16/23-04-2023 Masters International Short Track Games (Officieus WK Masters)
Jaap Edenstraat Er bestaat sinds 1958 in Amsterdam ook een Jaap Edenstraat maar deze ligt in Geuzenveld.
Trivia Tijdens de Olympische Winterspelen van 2022 werden door de NOS de voor-en nabeschouwingen van de schaatswedstrijden en het programma Studio Peking vanaf de Jaap Edenbaan uitgezonden, omdat vanwege de coronapandemie die in 2020 uitbrak, geen buitenlanders naar deze spelen mochten afreizen, waardoor het niet mogelijk was om deze uitzendingen te maken vanuit Peking waar de Spelen werden gehouden. Hiervoor werd een studio gebouwd bij de baan.
Externe links Officiële website Baancommissie Amsterdam Shorttrackonline.info Jaap Eden IJsbaan
Categorie:Langebaanschaatsbaan in Nederland Categorie:IJshockeystadion in Nederland Categorie:Kunstrijden in Nederland Categorie:Sportaccommodatie in Amsterdam Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Oost Categorie:Schaatsen in Noord-Holland