Midden-Groningen is sinds 1 januari 2018 een gemeente bestaande uit de voormalige gemeenten Hoogezand-Sappemeer, Menterwolde en Slochteren in de Nederlandse provincie Groningen. De gemeenten zijn samengegaan in het kader van de gemeentelijke herindeling in de provincie Groningen 2013-2018. De gemeente heeft inwoners per (bron: CBS) en is hiermee de derde gemeente van de provincie qua inwonertal na Groningen en Westerkwartier.
De verschillende delen van de gemeente worden vanouds tot de landstreken Veenkoloniën, Oldambt en Duurswold gerekend. Hoogezand-Sappemeer – gevormd in 1949 – was een oude centrumplaats met industriële bedrijvigheid en een agrarisch achterland. Menterwolde en Slochteren waren agrarische gemeenten met sterke sociale tegenstellingen. In Hoogezand-Sappemeer en Menterwolde domineerden sinds de 19e eeuw de linkse partijen, Slochteren kende eerder een gemengde politieke cultuur met een grotere rol voor de afzonderlijke dorpen. De fusiegemeente Menterwolde, gevormd in 1990 rond de centrumdorpen Muntendam en Zuidbroek, kenmerkte zich door veel politieke en bestuurlijke onrust.
Naam Op 15 maart 2016 werd de nieuwe naam voor de drie gemeenten bekendgemaakt in het dorpshuis van Zuidbroek. Er kon gestemd worden op drie namen: Hogewolden, Woldmeren en Midden-Groningen. Met 48 procent van de stemmen werd uiteindelijk door de inwoners voor de naam Midden-Groningen gekozen.Dagblad van het Noorden 15 maart 2016. Gearchiveerd op 13 mei 2024. Op 26 april 2016 is deze naam bekrachtigd door de drie gemeenteraden.
Kernen De gemeente bestaat uit de volgende plaatsen. De hoofdplaats en grootste plaats is Hoogezand.
Verder bestaat de gemeente uit de volgende buurten, buurtschappen en gehuchten: Achterdiep, Beneden Veensloot, Blokum, Borgercompagnie (deels), Borgweg, Boven Veensloot, De Oosterzanden (De Zanden), De Westerzanden (Akkereinde), Denemarken, Duurkenakker, Foxham, Foxholsterbosch, Gaarland, Heidenschap, Jagerswijk, Kalkwijk, Klein Harkstede, Kleinemeer, Korengarst, Lageland, Leentjer, Lula, Martenshoek, Meerwijck, Nieuwe Compagnie, Oostwold, De Paauwen, Ruiten, Schaaphok, Siddebuursterveen, Spitsbergen, Stootshorn, Tusschenloegen, Tussenklappen, Uiterburen, Veendijk, Wilderhof, Wolfsbarge en De Zanden.
Het deel van Meerstad dat bij Slochteren behoorde is per 1 januari 2017 toegevoegd aan de gemeente Groningen en is dus niet meegegaan in de fusie.
Aangrenzende gemeenten
Bevolking De gemeente Midden-Groningen had op 1 januari 2024 61 450 inwoners.
1 januari 2000 - 60 430 inwoners** 1 januari 2005 - 61 873 inwoners** 1 januari 2010 - 62 812 inwoners** 1 januari 2015 - 62 114 inwoners** 1 januari 2018 - 60 953 inwoners 1 januari 2020 - 60 797 inwoners 1 januari 2023 - 61 554 inwoners 1 januari 2024 - 61 450 inwoners
(Bron CBS Statline) **=Hoogezand-Sappemeer, Slochteren en Menterwolde
Politiek College van B&W Erica van Lente, burgemeester (partijloos)College van B&W Geraadpleegd op 23 september 2024. Gearchiveerd op 23 september 2024. Lianna Bogema, wethouder en 1e locoburgemeester (GemeenteBelangen Midden-Groningen) Evert Offereins, wethouder en 2e locoburgemeester (VVD) Niels Joostens, wethouder en 3e locoburgemeester (ChristenUnie) Yannick Lutterop, wethouder en 4e locoburgemeester (D66) Marieke Bos-Wu, wethouder en 5e locoburgemeester (BBB) Hendrik Loots, wethouder en 6e locoburgemeester (GemeenteBelangen Midden-Groningen)
Gemeenteraad
De door de instelling van Midden-Groningen benodigde herindelingsverkiezingen werden gehouden op 22 november 2017.Verkiezingen in Midden-Groningen op www.rtvnoord.nl. De nieuwe raad trad aan op 2 januari 2018. De verkiezingen in maart 2022 zorgden voor een grote wisseling in de politieke verhoudingen. Gemeentebelangen steeg naar acht zetels en Leefbaar Midden Groningen, die een strategische alliantie was aangegaan met de BBB, behaalde zes zetels. De landelijke partijen verloren, met uitzondering van een stabiel gebleven D66. Al snel splitsten vijf van de zes BBB-LMG-raadsleden zich af. In 2026 deed LMG niet mee aan de verkiezingen, kwam FVD nieuw in de raad, en fuseerden GroenLinks en PvdA.
+Uitslagen gemeenteraadsverkiezingen Partij 2017 2022 2026 GemeenteBelangen 5 8 10 PRO (2026: GroenLinks-PvdA) – – 6 FVD – – 4 VVD 4 2 3 CDA 4 3 3 ChristenUnie 4 3 2 D66 2 2 2 BBB – 2 SP 5 3 1 Leefbaar Midden-Groningen 1 6 – PvdA 5 4 GroenLinks 3 2 Totaal33 33 33Opkomst (%) 35,1 46,3 47,9
Openbaar vervoer Aan de spoorlijn Groningen - Bad Nieuweschans liggen vier stations binnen de gemeente Midden-Groningen: Kropswolde, Martenshoek, Hoogezand-Sappemeer en Zuidbroek. De treinen van Arriva rijden tweemaal per uur tussen Groningen en Winschoten (en eenmaal per uur wordt doorgereden naar Duitsland) en (sinds 1 mei 2011) tweemaal per uur tussen Groningen en Veendam. Daarmee vertrekt vanaf alle treinstations elk kwartier een trein naar Groningen.
De volgende buslijnen van onder andere Qbuzz, UVO en De Grooth Vervoer verzorgen het openbaar vervoer in de gemeente Midden-Groningen:
Lijn Route Vervoerder5Annen - Zuidlaren - Westlaren - Haren - Groningen - (Tersluis) / (Harkstede - Scharmer)Qbuzz 13Veendam - Muntendam - Meeden - Westerlee - Heiligerlee - Winschoten Qbuzz 43 Woldendorp - Termunten - Termunterzijl - Farmsum - Delfzijl Qbuzz 76 Groningen - Waterhuizen - Westerbroek - Foxhol - HoogezandQbuzz78Siddeburen - Leentjer - Wagenborgen - WoldendorpQbuzz107Groningen Zernike - Hoogezand - Kielwindeweer - Annerveenschekanaal - Bareveld - StadskanaalQbuzz 171 Groningen Zernike - Hoogezand - Kielwindeweer - Borgercompagnie - Veendam Qbuzz 174 Zuidbroek - Muntendam - Veendam Qbuzz/De Grooth 178 Groningen - Kolham - Froombosch - Slochteren - Schildwolde - Hellum - Siddeburen - Appingedam Qbuzz274Zuidbroek - Muntendam - Meeden - VeendamQbuzz/De Grooth 515Hoogezand - Sappemeer De Grooth516Hoogezand - Foxhol - Kolham - Scharmer - HarkstedeDe Grooth517Hoogezand - Sappemeer - Zuidbroek - NoordbroekDe Grooth 549 Appingedam - Laskwerd - Steendam - Siddeburen - Noordbroek - Scheemda UVO 564 Appingedam - Laskwerd - Overschild - Wittewierum - Woltersum - Ten Boer UVO678Noordbroek - Slochteren - Schildwolde - Hellum - Siddeburen - Leentjer - Wagenborgen - Nieuwolda - WoldendorpQbuzz
Bezienswaardigheden Nederlands Hervormde begraafplaats (Hoogezand) met toren (1783) en gietijzeren graftekens Sint Willibrorduskerk te Sappemeer (1873), architect Pierre Cuypers N.H. Kerk (Koepelkerk) te Sappemeer (1653) Borg Welgelegen, met Franse tuin net buiten Sappemeer (de enige overgebleven buitenplaats van de Groninger veenkoloniën uit circa 1750; de tuin is in renaissancestijl aangelegd) In Slochteren staat een van de best bewaarde Groninger borgen, de Fraeylemaborg.
Cultuur Monumenten In Midden-Groningen zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie: Lijst van rijksmonumenten in Midden-Groningen Lijst van gemeentelijke monumenten in Midden-Groningen Lijst van oorlogsmonumenten in Midden-Groningen
Kunst in de openbare ruimte In Midden-Groningen zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie: Lijst van beelden in Midden-Groningen
Theater Het Kielzog, onderdeel van het gemeentehuis in Hoogezand, is een theater, muziekschool, bibliotheek en kunstwerkplaats. De theaterzaal in het Kielzog heeft 400 zitplaatsen.
Economie Scheepsbouw 't Hoofdkantoor van scheepswerf Royal Bodewes, begonnen in Martenshoek, staat in Hoogezand. Winkelen Winkelen kan men onder meer in winkelcentrum De Hooge Meeren. Andere winkelcentra zijn te vinden in Martenshoek en Sappemeer. Sinds 2007 wordt een winkelcentrum ingericht in het zuiden van de stad onder de naam "Winkelpark".
Sport In Midden-Groningen zijn diverse sportverenigingen: Algemeen: SVN Badminton: BC Aristo, BC Bahosa, Drop Shot '74, BC Sportief Hoogezand Basketbal: Typhoons Gymnastiek / Turnen: FGV Foxhol, DFS (omnivereniging), SSV, WEO Handboogschieten: True Flight Archery Hockey: MHC DASH Judo: Hudo-Ryu Muntendam, Judovereniging Shi-Han Korfbal: Goorecht Tennis: LTC de Kalkwijck, LTC NOHN, TV Aloë, TV Muntendam, TV de Stirum, T.i.o.l.o Voetbal: FVV, VV Hoogezand, HS '88, VV Froombosch, VV HSC, VV Kiel-Windeweer, VV Kwiek, VV Meeden, VV Muntendam, VV SVG, VV Siddeburen, VV Westerbroek, VV ZNC Volleybal: Krathos, DFS Watersport: Kanovereniging De Futen, Zeilvereniging Zuidlaardermeer Zwemmen: Z & PC de Inktvis, Zwemvereniging De Pinquin, JRVS de Watervrienden , De Brug Midden-Groningen
De volgende sportaccommodaties bevinden zich in de gemeente: Manege Nieboer, Van der Duyn van Maasdamweg - paardensport MFC De Noordsuythoeve, Noordbroek Sportcentrum De Kalkwijck, Nieuweweg - zwembad, sporthal, dojo, fitness Sportpark de Bouwte, Meeden Sportcentrum Ruitershorn, Helder Camaraweg, Muntendam Sportpark Foxhol, Julianastraat - voetbal, tennis De Kalkwijck, Nieuweweg - voetbal, korfbal, hockey, tennis Sportpark Kiel-Windeweer, P. Venemakade - voetbal Sportpark Westerbroek, Vonderpad - voetbal, tennis Sportpark Sappemeer, Rijksweg Oost - tennis, voetbal Sportpark Zuidbroek Stal van Hoorn, Borgercompagnie - paardensport Tennisbanen Zuidbroek (Aloë), Muntendam, Meeden (Tiolo) Squash en Golf Centrum, Heveapad - squash, fitness, indoor golf IJsbanen te Meeden, Muntendam, Noordbroek, Zuidbroek Zwembad de Tobbe, Slochteren