Het FIFA wereldkampioenschap voetbal 1950 was de vierde editie van een internationale voetbalwedstrijd tussen de nationale mannenteams van landen die aangesloten zijn bij de FIFA.

Brazilië was dat jaar gastheer van de eindronde, zoals vier jaar eerder, op 1 juli 1946, besloten tijdens een FIFA-congres in Luxemburg. Aan de voorronden deden 25 landen mee, waaronder zeven debutanten. Turkije, India en Schotland trokken zich terug voor de eindronde. De loting voor het hoofdtoernooi vond plaats op 30 april 1950 in Londen. Het toernooi zelf begon op 24 juni en eindigde op 16 juli.

Kwalificatie

FIFA-lidConfederatieBesteprestatie Europa Titelverdediger 3e 3 1934 1938 2 Kampioen CONMEBOL Gastland 4e 4 1930 1938 0 Tweede Europa Winnaar groep 1 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Europa Winnaar groep 3 2e 1 1930 1930 0 Halve finale Europa Winnaar groep 4 3e 3 1934 1938 0 Kwartfinale Europa 3e 3 1934 1938 0 Europa Winnaar groep 6 2e 1 1934 1934 0 Kwartfinale CONMEBOL Groep 7 2e 1 1930 1930 0 Groepsfase CONMEBOL Groep 7 2e 1 1930 1930 0 Groepsfase CONMEBOL Groep 8 2e 1 1930 1930 1 Kampioen CONMEBOL Groep 8 2e 1 1930 1930 0 Groepsfase Noord-Amerika Winnaar groep 9 2e 1 19301930 0 Groepsfase Noord-Amerika Tweede groep 9 3e 1 1930 1934 0 Derde Azië Groep 10 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Europa Tweede groep 1 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Europa/Azië Winnaar groep 2 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Deelnemende landen India was oorspronkelijk ingedeeld in groep C, maar trok zich terug vanwege financiële redenen. In groep D trokken Turkije en Schotland zich terug vanwege respectievelijk financiële redenen en omdat Schotland alleen wou meedoen als ze groepshoofd werden in de kwalificatiegroep met de andere Britse landen. Schotland werd tweede achter Engeland. De FIFA vroeg Frankrijk en Portugal hun plaats in te nemen, maar dat gebeurde uiteindelijk niet. Het gevolg was dat de groepen behoorlijk ongelijk verdeeld waren.

Er waren twee uitgesproken favorieten vooraf, eindelijk deed Engeland mee aan het WK, de uitvinders van het voetbal (met sterspeler Stanley Matthews) waren vol vertrouwen en reisden meteen door na een Amerikaanse tour. Gastland Brazilië had een topselectie met topspelers als Jair en Zizinho, hadden met overmacht de Copa América gewonnen en had het thuisvoordeel. De twee oude wereldkampioenen Uruguay en Italië hadden meer problemen, Uruguay eindigde op diezelfde Copa op een zesde plaats in een deelnemersveld van acht en regerend kampioen Italië had veel spelers tijdens het vliegtuigongeluk van de selectie van Torino verloren.

Groep A Groep B Groep C Groep D

Speelsteden Rio de Janeiro São Paulo Curitiba Porto Alegre Estádio do MaracanãCapaciteit: 80.000 Estádio do PacaembuCapaciteit: 70.000 Estádio Durival de BrittoCapaciteit: 10.000 Estádio dos EucaliptosCapaciteit: 20.000 180px 180px Recife Belo Horizonte Estádio Ilha do RetiroCapaciteit: 10.000 Estádio Sete de SetembroCapaciteit: 30.000 180px 180px

Scheidsrechters De volgende officials werden voor de wedstrijden aangewezen. Tussen haakjes staat hoeveel wedstrijden zij mochten fluiten.

UEFA Alois Beranek Arthur Edward Ellis (2) George Reader (3) Reginald Leafe (2) Charles de La Salle Generoso Dattillo (1) Giovanni Galeati (3) Karel van der Meer (2) José da Costa George Mitchell (1) José García Carrión Ramón Roma Azon (1) Gunnar Dahlner Ivan Eklind (1) Jean Lutz (1) Benjamin Griffiths (2) Leo LemešićCONCACAF Estevez Texada Prudencio Garcia

CONMEBOL Alfredo Álvarez Alberto da Gama Malcher (1) Mário Gardelli (1) Mário Gonçalves Viana (1) Sergio Bustamante Cayetano de Nicola Mario Rubén Heyn Esteban Marino

Groepsfase Groep A Het immense Maracanã stadion in Rio de Janeiro was net op tijd min of meer klaar voordat het WK begon. Brazilië begon aan zijn eerste wedstrijd tegen Mexico en boekte een regelmatige 4-0 overwinning. Het debuut van het immense stadion werd gadegeslagen door 82.000 toeschouwers. Brazilië speelde zijn tweede wedstrijd in São Paulo en om de toeschouwers tevreden te houden besloot de bondscoach veel spelers uit São Paulo op te stellen. Een misrekening, want Brazilië speelde gelijk tegen de Zwitsers: 2-2 en hadden nog geluk dat de Zwitsers in de slotfase een opgelegde kans miste. Joegoslavië begon het toernooi met wel twee zeges, waren tweede geworden op de Olympische Spelen en hadden met de gebroeders Željko en Zlatko Čajkovski sterke troeven.

De wedstrijd tegen Joegoslavië moest gewonnen worden en het Maraĉana begon met 142.000 toeschouwers behoorlijk vol te lopen. Opnieuw in het Maracanã-stadion gebeurde er iets vreemds: middenvelder van Joegoslavië Mitić kreeg in de spelerstunnel een stuk beton van het nog steeds niet goed verbouwde stadion op zijn hoofd en moest verzorgd worden. De wedstrijd begon gewoon alsof er niks gebeurd was en Ademir scoorde voor Brazilië na drie minuten. Nadat Mitić het veld weer opkwam, kantelde de wedstrijd, maar Brazilië hield stand. Het werd uiteindelijk 2-0 door een goal van Zizinho en Brazilië haalde de finalepoule.

LandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt321082+65320173+44311146–233003210–80

Groep B De Engelsen deden voor de eerste keer mee en werden gezien als de grote favoriet met veteraan Stanley Matthew en aanvoerder Billy Wright als bekendste spelers. De voorbereiding op het toernooi was niet professioneel, het hotel had geen trainingsfaciliteiten en Matthews miste de eerste wedstrijd, omdat hij op een toernooi speelde met een ander Brits team. Na een weinig overtuigende overwinning op Chili (2-0) kreeg Engeland te maken met een zwakke tegenstander: de Verenigde Staten, een verzameling amateurs, die nauwelijks wedstrijden hadden gewonnen en die in de kwalificatie twee keer met ruime cijfers had verloren van Mexico. De voorbereiding van de Engelsen was relaxt, men maakte zich niet druk om de tegenstander en vond het niet nodig Stanley Matthews op te stellen.

Zoals verwacht overspeelde Engeland de Verenigde Staten en had na twaalf minuten al zes opgelegde kansen. Uit een zeldzame tegenaanval scoorde na een half uur de tot Amerikaan genaturaliseerde Haïtiaan Bob Geatjens met een kopgoal, omdat alle camera's zich achter het Amerikaanse doel stonden waren geen beelden van de goal. Engeland viel aan, maar doelman Frank Borghi was vooral bij hoge ballen superieur. Engeland had nog een strafschop moeten krijgen, maar het bleef bij 0-1. "The Miracle on Grass" was geboren. De 10.000 toeschouwers in Belo Horizonte gingen uit hun dak en team USA werd op de schouders genomen. De uitslag kwam aan als een mokerslag, toen de BBC de uitslag doorgaf dachten alle luisteraars dat het een grap was. De veronderstelling dat de dagbladen doorgaven dat het 10-1 was geworden bleek een mythe te zijn. De stunt bereikte ook de Amerikaanse kranten, maar dan helemaal achterin de krant aangezien niemand in Amerika geïnteresseerd was in "soccer". De New York Times publiceerde niet eens de uitslag, omdat ze dachten dat het nepnieuws was.

Het was nog niet over voor de Engelsen, ze moesten alsnog van Spanje winnen om de finale-poule te halen, Spanje had wel allebei de wedstrijden tegen Chili en de Verenigde Staten gewonnen. Engeland speelde weer in het Maracaňa, dat met 74.000 toeschouwers goed gevuld was. Engeland kwam veel beter voor de dag dan in de eerste twee wedstrijden, maar had pech dat een kopgoal van Jackie Milburn werd afgekeurd voor buitenspel, een dubieuze beslissing. Toen de Spanjaarden vroeg in de tweede helft via hun topscorer Zarra scoorden was het afgelopen met de Engelsen en konden ze al naar huis voor het toernooi echt zou beginnen.

De doelpuntenmaker in de wedstrijd Engeland-Verenigde Staten Joe Gaetjens had niet eens een Amerikaans paspoort, maar mocht meedoen omdat hij goed speelde bij Brookhattan in the American League. Hij speelde alleen voor team USA op het WK in Brazilië en ging later weer terug naar Haïti, waar hij één interland speelde. In 1964 werd hij vermoord door het wrede Papa Doc-regime, zijn lijk is nooit terug gevonden. Desondanks is hij opgenomen in de National Soccer Hall of Fame vanwege deze unieke prestatie.

LandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt330061+5631022202310256–12310248–42

Groep C Na de tweede wereldoorlog was voetbalminnend Italië in de ban van "Il grande Torino" dat van 1946 tot en met 1949 op superieure wijze kampioen van de Serie A was. Op terugreis van een vriendschappelijke wedstrijd tegen Benfica crashte het vliegtuig in dichte mist op de Superga-heuvel en geen van de passagiers overleefde de ramp, Torino was meteen een heel elftal kwijt. Ter nagedachtenis aan het team droeg het nationale team een jaar lang een speciaal shirt. Het nationale team van regerend wereldkampioen Italië had ook een groot probleem, het was meteen zijn beste spelers kwijt. Italië had (begrijpelijkerwijs) geen zin met het vliegtuig te vertrekken naar Brazilië en maakte de lange reis per boot.

Ook Zweden raakte zijn belangrijkste spelers kwijt. Na het bereiken van de gouden medaille op de Olympische Spelen van Londen vertrokken liefste drie spelers naar AC Milan: Gunnar Gren, Gunnar Nordahl en Nils Liedholm, vooral bekend onder de bijnaam: Gre-No-Li. Omdat Zweden alleen spelers opstelde met de amateurstatus was hun carrière bij het nationale team (voorlopig) beëindigd.De derde deelnemer in de groep was Paraguay, dat een jaar eerder ook in Brazilië tweede werd op de Copa America, maar de finale met grote cijfers verloor.zie Copa América 1949 op de Nederlandstalige Wikipedia India trok zich terug uit het WK vanwege financiële redenen, de reden dat ze niet meededen omdat ze niet bloodvoets mochten spelen was een mythe.

Italië kwam snel tegen Zweden op een 0-1 voorsprong, maar Zweden won met 3-2 door onder andere door twee doelpunten van Hasse Jeppson, een speler die na het WK ook in de serie A ging spelen en het Zweedse team moest verlaten. Het was de eerste nederlaag van Italië op een WK en omdat Paraguay en Zweden vier dagen later de punten deelden was de ploeg uitgeschakeld. Het vervulde nog wel zijn sportieve plicht door Paraguay met 2-0 te verslaan, maar het moest de lange bootreis naar huis aanvaarden. LandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt211054+13210143+12201124–21 teruggetrokken

Groep D Ook groep D had te maken met afzeggingen. Schotland had de (curieuze) opvatting via hun secretaris George Graham dat het land alleen naar het WK zou gaan als het eerste werd in een All-England groep met Engeland, Schotland verloor met 0-1 en bleef thuis. Frankrijk dat zich net niet plaatste voor het WK werd aangewezen als vervanger, maar vond de reistijden tussen alle wedstrijden te ver gaan. Ten slotte viel Turkije uit vanwege de financiële kosten, Portugal werd aangewezen als vervanger, maar zag er eveneens vanaf. Bleef over Uruguay en Bolivia, Uruguay was veel beter dan Bolivia en won met 8-0, Óscar Míguez scoorde drie maal. Bekendste spelers van Uruguay waren aanvaller Juan Alberto Schiaffino en de aanvaller Obdulio Varela bijgenaamd de zwarte leider, die met zijn onverschrokken mentaliteit respect afdwong.

LandWedWinGelVerDVDT+/−Pnt110080+82100108–80 teruggetrokken teruggetrokken teruggetrokken

Finalegroep De vier over gebleven team speelden in een finale-poule tegen elkaar, er was geen finale. Brazilië speelde voor 139.000 toeschouwers een overtuigende partij tegen Zweden, waarbij buitenlandse journalisten spraken van "voetbal van een andere planeet". De score werd tegen een team dat toch de regerende wereldkampioen had verslagen 7-1, waarbij Ademir vier doelpunten verzorgde. Ook gunstig voor Brazilië was dat de voornaamste concurrenten Uruguay en Spanje gelijk speelden tegen elkaar in Sao Paulo. Spanje nam voor rust een 2-1 voorsprong, diep in de tweede helft redde aanvoerder Varela Uruguay met een afstandschot van 40 meter: 2-2.