Cordyceps is een geslacht van 600 entomopathogene schimmels behorend tot de familie Cordycipitaceae. Met de komst van genetische vingerafdrukken is het nu mogelijk geworden om dit soort schimmels in de juiste taxa te plaatsen. Zo bleek Cordyceps sinensis tot het geslacht Ophiocordyceps te behoren en niet tot het geslacht Cordyceps. Beauveria bassiana bleek de anamorfe fase van Cordyceps bassiana (teleomorfe fase) te zijn. De meeste blijken ongeslachtelijke vormen (anamorfen) van schimmels in de stam Ascomycota te zijn. De naam Cordyceps is afgeleid van Oudgrieks κορδύλη, kordulē, dat "knuppel" betekent en Latijn caput, dat "hoofd" betekent. Alle soorten zijn parasitoïde schimmels, hoofdzakelijk op insecten en andere geleedpotigen. Ze komen vooral voor in vochtige bossen in gematigde en tropische gebieden.
De schimmel doorgroeit de waard met een subiculum, een mycelium met een wol- of korstachtige structuur, waaruit vlezige ascocarpen groeien. De vruchtlichamen, peritheciën, liggen oppervlakkig of ingezonken in de ascocarp.Gi-Ho Sung, Nigel L. Hywel-Jones, Jae-Mo Sung, J. Jennifer Luangsa-ard, Bhushan Shrestha, Joseph W. Spatafora: . In: Studies in Mycology, 57, 2007, S. 5-59. . (PDF; 2,93 MB) De kleurloze asci (sporenzakjes) hebben een verdikte top. In de asci zitten kleurloze, cilindrische ascosporen, die meerdere tussenwanden hebben. Ze kunnen in delen uit elkaar vallen of intact blijven.
Sommige polysachariden en cordycepine (3'-desoxyadenosine) geïsoleerd uit Cordyceps militaris blijken in vitro en in dierproeven tegen kanker te werken.
Soorten Volgens Index Fungorum telt het geslacht 195 soorten (peildatum april 2023): Soortnaam Auteur(s) Publicatiejaar Cordyceps aeruginosclerota Z.Q. Liang & A.Y. Liu 1997 Cordyceps alba Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps albocitrinus Koval 1974 Cordyceps alboperitheciata Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps alpicola Kobayasi 1976 Cordyceps amoene-rosea (Henn.) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps ampullacea Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps arachnogena Kobayasi 1976 Cordyceps araneae Mongkols., Tasan., Noisrip., Himaman & Luangsa-ard 2020 Cordyceps atewensis Samson, H.C. Evans & Hoekstra 1982 Cordyceps atropuncta Koval 1961 Cordyceps aurantiaca Lohwag 1937 Cordyceps aurea Moureau 1949 Cordyceps barberi Giard 1894 Cordyceps belizensis Mains 1940 Cordyceps bicolor Pat. 1928 Cordyceps bifusispora (Poppendoder) O.E. Erikss. 1982 Cordyceps blackwelliae Mongkols., Noisrip., Thanakitp., Spatafora & Luangsa-ard 2018 Cordyceps bokyoensis Kobayasi 1983 Cordyceps bombi Rick ex Lloyd 1920 Cordyceps brevistroma Mongkols., Tasan., Thanakitp. & Luangsa-ard 2020 Cordyceps brittlebankii McLennan & Cookson 1926 Cordyceps brongniartii Shimazu 1989 Cordyceps bulolensis Kobayasi 1976 Cordyceps caespitosofiliformis Henn. 1902 Cordyceps caloceroides Berk. & M.A. Curtis 1868 Cordyceps carnata Moureau 1949 Cordyceps cateniannulata (Z.Q. Liang) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps cateniobliqua (Z.Q. Liang) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps chaetoclavata H. Yu, Y.B. Wang, Y. Wang, Q. Fan & Zhu L. Yang 2020 Cordyceps changbaiensis J.J. Hu, Bo Zhang & Y. Li 2021 Cordyceps changchunensis J.J. Hu, Bo Zhang & Y. Li 2021 Cordyceps changpaishanensis Kobayasi 1981 Cordyceps chanhua Z.Z. Li, F.G. Luan, N.L. Hywel-Jones, C.R. Li & S.L. Zhang 2021 Cordyceps chiangdaoensis Tasan., Thanakitp., Khons. & Luangsa-ard 2016 Cordyceps chichibuensis Kobayasi & Shimizu 1980 Cordyceps chishuiensis Z.Q. Liang & A.Y. Liu 2002 Cordyceps chualasae Koval & M.M. Nazarova 1970 Cordyceps cinnabarina Petch 1933 Cordyceps coccidiocapitata Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps coccinea Penz. & Sacc. 1898 Cordyceps cocoonihabita H. Yu, Y.B. Wang, Y. Wang, Q. Fan & Zhu L. Yang 2020 Cordyceps coleopterorum (Samson & H.C. Evans) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps consumpta G. Cunn. 1921 Cordyceps coronilla Höhn. 1909 Cordyceps cotopaxiana Kobayasi 1981 Cordyceps craigii Lloyd 1915 Cordyceps cristata Möller 1901 Cordyceps ctenocephala P. Syd. 1922 Cordyceps cuncunae Palfner 2012 Cordyceps cylindrica Petch 1937 Cordyceps dimeropoda P. Syd. 1922 Cordyceps doiana Kobayasi 1981 Cordyceps erotyli Petch 1937 Cordyceps exasperata A.F. Vital 1956 Cordyceps farinosa (Bepoederde rupsendoder) (Holmsk.) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps flavobrunnescens Henn. 1899 Cordyceps fleischeri Penz. & Sacc. 1902 Cordyceps fumosorosea (Wize) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps furcata McLennan & Cookson 1923 Cordyceps gemella Moureau 1961 Cordyceps geotrupis Teng 1934 Cordyceps ghanensis (Samson & H.C. Evans) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps grenadensis Mains 1954 Cordyceps gryllotalpae Lloyd 1920 Cordyceps guizhouensis Zuo Y. Liu, Z.Q. Liang & A.Y. Liu 1997 Cordyceps hauturu Dingley 1953 Cordyceps henleyae Massee 1899 Cordyceps hepialidicola Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps hesleri Mains 1939 Cordyceps hirotaniana Kobayasi 1983 Cordyceps hokkaidoensis Kobayasi 1941 Cordyceps hormospora Möller 1901 Cordyceps ignota Marchion. 1945 Cordyceps imagamiana Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps incarnata Möller 1901 Cordyceps inconspicua Moureau 1962 Cordyceps interrupta Höhn. 1909 Cordyceps inthanonensis Mongkols., Tasan., Thanakitp. & Luangsa-ard 2020 Cordyceps iriomoteana Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps ithacensis Bałazy & Bujak. 1986 Cordyceps jakajanicola Luangsa-ard, Tasan., Noisrip. & Hywel-Jones 2019 Cordyceps javanica (Bally) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps javensis Henn. 1902 Cordyceps jinyuetanensis J.J. Hu, Bo Zhang & Y. Li 2021 Cordyceps joaquiensis Henn. 1904 Cordyceps juruensis Henn. 1904 Cordyceps kintrischica (B.A. Borisov & Tarasov) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps kirkii G. Cunn. 1922 Cordyceps klenei Pat. 1908 Cordyceps kobayasii Koval 1984 Cordyceps kuiburiensis Himaman, Mongkols., Noisrip. & Luangsa-ard 2019 Cordyceps kurijimeaensis Negi, Koranga, Ranj. Singh & Z. Ahmed 2010 Cordyceps kyushuensis A. Kawam. 1955 Cordyceps lacroixii Har. & Pat. 1904 Cordyceps lateritia Dingley 1953 Cordyceps lepidopterorum Mongkols., Noisrip., Thanakitp., Spatafora & Luangsa-ard 2018 Cordyceps leucocephala Moureau 1962 Cordyceps lilacina Moureau 1949 Cordyceps locusticola (Z.Q. Liang, Xue Y. He & Y.F. Han) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps longdongensis A.Y. Liu & Z.Q. Liang 1997 Cordyceps loushanensis Z.Q. Liang & A.Y. Liu 1997 Cordyceps macleodganensis Sapan K. Sharma 2016 Cordyceps manzhurica Koval 1961 Cordyceps maolanensis Zuo Y. Liu & Z.Q. Liang 1997 Cordyceps maolanoides Z.Q. Liang, A.Y. Liu & J.Z. Huang 2002 Cordyceps memorabilis (Ces.) Ces. 1861 Cordyceps michaelisii Henn. 1902 Cordyceps militaris (Rupsendoder) (L.) Fr. 1818 Cordyceps miniata Moureau 1961 Cordyceps minuta Kobayasi 1963 Cordyceps miryensis Henn. 1904 Cordyceps morakotii Tasan., Thanakitp. & Luangsa-ard 2016 Cordyceps musicaudata Z.Q. Liang & A.Y. Liu 1996 Cordyceps myosuroides Henn. 1902 Cordyceps myrmecogena Kobayasi & Shimizu 1978 Cordyceps nanatakiensis Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps necator Pat. & Har. 1912 Cordyceps neogryllotalpae Kobayasi 1976 Cordyceps neopruinosa Mongkols., Noisrip., Khons. & Luangsa-ard 2020 Cordyceps neosuperficialis T.H. Li, Chun Y. Deng & B. Song 2008 Cordyceps nidus T. Sanjuan, Chir.-Salom. & S. Restrepo 2017 Cordyceps nikkoensis Kobayasi 1941 Cordyceps ninchukispora (C.H. Su & H.H. Wang) G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora 2007 Cordyceps ningxiaensis T. Bau & J.Q. Yan 2014 Cordyceps nirtolii Negi, Koranga, Ranj. Singh & Z. Ahmed 2010 Cordyceps novoguineensis Kobayasi & Shimizu 1976 Cordyceps obliqua Kobayasi 1941 Cordyceps obliquiordinata Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps ochraceostromata Kobayasi & Shimizu 1980 Cordyceps ogurasanensis Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps olivacea Rick 1922 Cordyceps olivaceovirescens Henn. 1900 Cordyceps olivascens Mains 1947 Cordyceps ootakiensis Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps ovoideoperitheciata Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps pallidiolivacea Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps parvistroma Mongkols., Tasan., Thanakitp. & Luangsa-ard 2020 Cordyceps parvula Mains 1959 Cordyceps phymatospora C.R. Li, M.Z. Fan & Z.Z. Li 2002 Cordyceps pilifera Kobayasi 1981 Cordyceps piperis (J.F. Bisch. & J.F. White) D. Johnson, G.H. Sung, J.F. Bisch. & Spatafora 2009 Cordyceps pleuricapitata Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps podocreoides Höhn. 1909 Cordyceps polyarthra Möller 1901 Cordyceps polycarpica Z.Q. Liang & A.Y. Liu 1996 Cordyceps polycephala Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps poprawskii (Caban., J.H. de Leon, Humber, K.D. Murray & W.A. Jones) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps pruinosa Petch 1924 Cordyceps pseudoinsignis Moureau 1949 Cordyceps pseudonelumboides Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps puiggarii Speg. 1889 Cordyceps qingchengensis L.S. Zha & T.C. Wen 2019 Cordyceps ramosostipitata Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps rhizomorpha Möller 1901 Cordyceps riverae Pacioni 1979 Cordyceps rosea Kobayasi & Shimizu 1982 Cordyceps roseostromata Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps rubiginosistipitata Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps rubra Möller 1901 Cordyceps rubricapitata Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps rubrostromata Kobayasi 1983 Cordyceps sakishimensis Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps shanxiensis B. Liu, Rong & H.S. Jin 1985 Cordyceps shimaensis Kobayasi 1981 Cordyceps shimizui Y.J. Yao 1995 Cordyceps shuifuensis H. Yu, Y.B. Wang, Y. Wang & Zhu L. Yang 2020 Cordyceps singeri Mains 1954 Cordyceps spegazzinii M.S. Torres, J.F. White & J.F. Bisch. 2006 Cordyceps sphaerocapitata Kobayasi 1976 Cordyceps stiphrodes P. Syd. 1922 Cordyceps subcorticicola Henn. 1902 Cordyceps subtenuipes H. Yu, Y.B. Wang, Y. Wang, D.E. Duan & Zhu L. Yang 2020 Cordyceps succavus Y.P. Xiao, T.C. Wen & K.D. Hyde 2019 Cordyceps sulfurea Kobayasi & Shimizu 1983 Cordyceps suoluoensis Z.Q. Liang & A.Y. Liu 2002 Cordyceps taishanensis B. Liu, P.G. Yuan & J.Z. Cao 1984 Cordyceps takaomontana Yakush. & Kumaz. 1941 Cordyceps tarapotensis Henn. 1904 Cordyceps tenuipes (Peck) Kepler, B. Shrestha & Spatafora 2017 Cordyceps termitophila Kobayasi & Shimizu 1978 Cordyceps thaxteri Mains 1939 Cordyceps translucens Petch 1924 Cordyceps trinidadensis Mains 1959 Cordyceps truncata Moureau 1949 Cordyceps uleana Henn. 1904 Cordyceps ussuriensis Koval 1961 Cordyceps variegata Moureau 1949 Cordyceps venezuelensis Mains 1947 Cordyceps vinosa Moureau 1961 Cordyceps vorobjovii Koval & M.M. Nazarova 1970 Cordyceps washingtonensis Mains 1947 Cordyceps yahagiana Kobayasi & Shimizu 1980 Cordyceps yaoluopingensis Y. Yang, Y.P. Xiao & X. Luo 2022 Cordyceps yinjiangensis Y.P. Li, W.H. Chen, Y.F. Han & Z.Q. Liang 2020
In populaire media Zowel in de videogameserie The Last of Us, als in de televisieserie The Last of Us, worden mensen geïnfecteerd door de Cordyceps schimmel. Dit resulteert in een zombie-uitbraak die tot de ineenstorting van de menselijke beschaving leidt.
Externe links Cordyceps die een mier parasiteert op Youtube Rain Forest Cordyceps & Allies in Bolivia 2012 met foto's Cordyceps Fungus - The mind-control Killer-Fungi
Categorie:Cordycipitaceae Categorie:Entomopathogene schimmel Categorie:Schimmelgeslacht