De Endurance-expeditie, ook wel Imperial Trans-Antarctic Expedition (1914-1917(en) Tijdlijn van de expeditie. Gearchiveerd op 31 januari 2023.) was de laatste grote expeditie naar Antarctica tijdens de Heroïsche Tijd van Antarcticaverkenningen.(en) Shackleton Endurance Trans Antarctic Expedition. Gearchiveerd op 5 juni 2023. De expeditie werd geleid door Ernest Shackleton. Voor Shackleton was er, na het bereiken van de Zuidpool door Roald Amundsen, maar één uitdaging meer te bereiken op Antarctica:
De expeditie faalde in haar opzet. Het schip, de Endurance, kwam vast te zitten in pakijs en zonk. Met sloepen bereikte de expeditie Elephanteiland, waar ze maanden later opgepikt werden en gered konden worden. De Ross Sea Party, die de Endurance-expeditie begeleidde,(en) Antartic Explorers: Ernest Shackleton, The Trans-Antarctic Expedition 1914-1917. Gearchiveerd op 3 januari 2022. geraakte aan de andere kant van het continent in de problemen. Hier verloren drie mannen het leven.
Achtergrond thumb|left|upright|Ernest Shackleton (1907) Shackleton was een ervaren ontdekkingsreiziger in 1914. Hij had al deelgenomen aan de Discovery-expeditie van Robert Falcon Scott tussen 1901 en 1904 en de Nimrod-expeditie tussen 1907 en 1909 waarvan hij zelf expeditieleider was.
Na zijn laatste expeditie waren er nog twee belangrijke expedities naar Antarctica gevaren. De Terra Nova-expeditie van Robert Falcon Scott en de Zuidpoolexpeditie van Roald Amundsen. Amundsen had op 14 december 1911 als eerste ooit de Zuidpool bereikt. Slechts 34 dagen later, op 17 januari 1912, bereikten Scott en zijn kompanen totaal uitgeput de Zuidpool.
Voor het Verenigd Koninkrijk was dit een teleurstelling. Shackleton en Scott hadden geprobeerd de Zuidpool te bereiken, maar werden voorafgegaan door een Noor. Shackleton wilde de Britse vlag ook neerplanten op het continent. Niet met een expeditie naar het zuiden, wel met een oversteek van het continent. In 1911 had een andere ontdekkingsreiziger deze tocht willen wagen. De Duitser Wilhelm Filchner. Hoewel hij niet in zijn opzet slaagde, deed hij toch enkele ontdekkingen zoals Vahsel Bay in de Weddellzee. Het doel van Shackleton was om te starten aan de Weddellzee, nabij de Vahsel Bay, om van daaruit de oversteek te maken naar de Rosszee.
De Schotse ontdekkingsreiziger William Speirs Bruce, die de Schotse Nationale Antarctische Expeditie leidde tussen 1902 en 1904, had in 1908 plannen om de oversteek van Antarctica te maken, maar zag daar later van af. Speirs Bruce bood hem de route aan die hij gepland had in 1908. Uiteindelijk zou Shackleton maar weinig van Bruce zijn plannen overnemen.
Voor een nieuwe expeditie moest Shackleton op zoek naar financiële steun. Shackleton had de expeditie begroot op een bedrag van 50.000 pond sterling. De Britse regering schonk hem 10.000 pond om de expeditie te financieren. Van de Royal Geographical Society ontving Shackleton 1000 pond. Andere bijdragen ontving hij onder meer van de Schotse auteur J.M. Barrie, de zakenman Dudley Docker, de adellijke Janet Stancomb-Wills en baron James Key Caird.(en) Ernest Shackleton - South - Preface
Voorbereiding Nu de financiering voor de expeditie in orde was gekomen, ging Shackleton op zoek naar een schip. Hij vond een barkentijn uit 1912. Het schip, dat in Noorwegen werd gebouwd, werd op 17 december 1912 te water gelaten als de Polaris. Het schip was 44 meter lang en 7,6 meter breed en woog 348 registerton. Het schip was oorspronkelijk gebouwd voor Adrien de Gerlache en Lars Christensen. Door financiële problemen dienden zij het schip te verkopen aan Shackleton voor 11.600 pond.(en) Historic Antarctic Ships - Endurance. Gearchiveerd op 23 maart 2023. Shackleton doopte de boot Endurance.
De expeditie kreeg de gelijknamige benaming. De expeditie zou bestaan uit twee aparte partijen (de Weddell Sea Party en de Ross Sea Party) en uit twee schepen: de Weddell Sea Party zou varen met de Endurance naar de Vahselbaai in de Weddellzee. Een groep van veertien personen, waaronder Shackleton, zou de oversteek van het continent maken, vergezeld van 69 sledehonden. De overige bemanning zou wetenschappelijk onderzoek moeten doen op het continent.
De Ross Sea Party zou later afvaren vanuit Australië met de SY Aurora. Hun basis zou gebouwd moeten worden op McMurdo Sound aan de Rosszee. De bedoeling van deze expeditie was om de expeditie van Shackleton te ondersteunen vanaf de Beardmoregletsjer tot aan de Rosszee. Ook zou de Ross Sea Party aan onderzoek moeten doen.
Shackleton moest ten slotte nog op zoek naar personeel.(en) Meet Shackletons team. Gearchiveerd op 22 december 2022. Als vice-expeditieleider koos Shackleton voor Frank Wild, die samen met hem al twee expedities had gedaan: de Discovery-expeditie (1901-1904) en de Nimrod-expeditie (1907-1909). Wild was net van Antarctica teruggekeerd na een expeditie onder leiding van Douglas Mawson (1911-1914).
Als kapitein voor de Endurance koos hij voor John King Davis. Davis was in de expeditie van Mawson kapitein van de SY Aurora, het schip dat nu de Ross Sea Party zou gebruiken. Ook was Davis er al bij tijdens de Nimrod-expeditie. Davis weigerde echter omdat hij geloofde dat de expeditie gedoemd was te mislukken. Davis zou in de Eerste Wereldoorlog dienen. Later zou hij nog eenmaal deelnemen aan een expeditie naar Antarctica onder leiding van, opnieuw, Douglas Mawson.
Frank Worsley, die ook voor de job gesolliciteerd had, werd uiteindelijk de kapitein van de Endurance. Thomas Crean, voorheen reeds gehuldigd voor zijn verdiensten tijdens de Terra Nova-expeditie, werd Second Officer op de Endurance. Als Third Officer koos Shackleton voor Alfred Cheetham. Cheetham nam voorheen al deel aan de Discovery-expeditie, Nimrod-expeditie en Terra Nova-expeditie.
Nog twee andere leden van de Nimrod-expeditie, Aeneas Mackintosh en Ernest Joyce kregen een vooraanstaande rol tijdens de expeditie. Op de expeditie waren ook onder meer twee dokters, een bioloog en een geoloog aanwezig.
Expeditieleden Weddell Sea Party Naam Nationaliteit Functie Opmerkingen Ernest Shackleton (1874-1922) Expeditieleider Was reeds deelnemer aan de Discovery-expeditie en de Nimrod-expeditie Frank Wild (1873-1939) Vice-expeditieleider Was reeds deelnemer aan de Discovery-expeditie en de Nimrod-expeditie Frank Worsley (1872-1943) Kapitein van de Endurance Frank Hurley (1885-1962) Fotograaf Was reeds deelnemer aan de Australazische Antarctische expeditie Hubert Hudson (1886-1942) Stuurman Lionel Greenstreet (1889-1979) Eerste stuurman/First Officer Thomas Crean (1877-1938) Tweede stuurman/Second Officer Was reeds deelnemer aan de Discovery-expeditie en de Terra Nova-expeditie Alfred Cheetham (1867-1918) Derde stuurman/Third Officer Was reeds deelnemer aan de Discovery-expeditie en de Nimrod-expeditie Lewis Rickinson (1883-1945) Hoofdwerktuigkundige Alexander Kerr (1892-1964) Vice-hoofdwerktuigkundigeGeorge Marston (1882-1940) IllustratorJames Archibald McIlroy (1879-1968) ScheepsartsAlexander Macklin (1889-1967) ScheepsartsRobert Clark (1882-1950) BioloogLeonard Hussey (1891-1964) MeteoroloogJames Wordie (1889-1962) GeoloogReginald James (1891-1964) FysicusThomas Orde-Lees (1877-1958) Motorexpert en verantwoordelijke voor de voorradenHarry McNish (1874-1930) TimmermanCharles Green (1888-1974) KokWilliam Stephenson (1889-1953) StokerAlbert Ernest Holness (1892-1924) StokerJohn Vincent (1879-1941) MatroosTimothy McCarthy (1898-1917) MatroosWalter How (1885-1972) MatroosWilliam Bakewell (1888-1969) MatroosThomas McLeod (1873-1960) MatroosPerce Blackborow (1894-1949) StewardMrs. Chippy (-1915) Mascotte
Ross Sea Party Naam Nationaliteit Functie Opmerkingen Aeneas Mackintosh (1879-1916) Expeditieleider Was reeds deelnemer aan de Nimrod-expeditie Ernest Joyce (1879-1940) Verantwoordelijk voor de sleeën en sledehonden Was reeds deelnemer aan de Discovery-expeditie en Nimrod-expeditie Ernest Wild (1879-1918) Verantwoordelijk voor de voorraden aan boord Arnold Spencer-Smith (1883-1916) Fotograaf John Lachlan Cope (1893-1947) Bioloog en arts Alexander Stevens (1886-1965) Hoofdwetenschapper Richard W. Richards (1893-1985) Fysicus Andrew Keith Jack (1893-1947) Fysicus Irvine Gaze (1890-1978) Assistent Victor Hayward (1887-1916) Assistent
Expeditie Reis door het pakijs thumb|left|De Endurance in pakijs De Weddell Sea Party vertrok op 1 augustus 1914 vanuit Londen. Op diezelfde dag verklaarde Duitsland de oorlog aan het Russische Keizerrijk.(en) Tijdlijn van de expeditie - 1914. Gearchiveerd op 31 januari 2023. Shackleton stelt aan Winston Churchill, minister van Marine, voor om zijn bemanning in de oorlog te laten werken op een torpedoboot en de expeditie of te blazen, maar daar wilde Churchill niet van weten. Exact een week later vertrok het schip vanuit Plymouth. Het schip zette koers naar Buenos Aires, waar Shackleton de expeditie vergezelde. Op 26 oktober vertrok het schip vanuit Buenos Aires in de richting van Zuid-Georgia en de Zuidelijke Sandwicheilanden. Begin november kwam het schip aan in Grytviken. In deze havenplaats zou de expeditie een maand halt houden, alvorens zuidwaarts af te varen.(en) Ernest Shackleton - South - Into the Weddell Sea
Reeds twee dagen later, op 7 december 1914 en op 57°26' graden zuiderbreedte voer het schip in het pakijs van Antarctica. Door het pakijs zou de tocht langer duren dan verwacht. Pas op 30 december voer het schip over de Zuidpoolcirkel. Op 10 januari 1915 werd voor het eerst land gezien.(en) Tijdlijn van de expeditie - 1915. Gearchiveerd op 31 januari 2023. Het gebied dat voor hen lag, was Coats Land, ontdekt door William Speirs Bruce in 1904. Enkele dagen later kwamen ze in de buurt van de Luitpoldkust, genoemd naar Luitpold van Beieren door Wilhelm Filchner, die het gebied in 1912 ontdekte tijdens de Duitse Antarctische Expeditie.(en) Ernest Shackleton - South - New Land
Het schip kwam nu in de buurt van Vahselbaai, de baai in de Weddellzee, die diende als aanmeerplaats.
De Endurance gaat verloren thumb|Met man en macht probeert men zich een weg te banen door het ijs. Op 21 februari 1915 bereikt het schip zijn zuidelijkste punt op 76°58' graden zuiderbreedte. Hierna begon het schip noordwaarts af te drijven door het pakijs. Shackleton besefte dat men de winter moest doorbrengen op de plaats waar ze gestrand waren.(en) Ernest Shackleton - South - Winter Months
In de maanden februari en maart dreef het schip slechts een honderdtal kilometer af, maar met het vorderen van de tijd werd de ijskap rondom het schip dikker en sterker. Op 1 mei brak de winter aan en zou de zon vier maanden niet meer boven de horizon verschijnen. Het schip was op 75°23' zuiderbreedte. Deze locatie zouden ze vier maanden moeten aanhouden, opdat men wanneer het daglicht terugkwam, hun tocht kon verderzetten naar de Vahselbaai.
In de tussentijd onderhield de bemanning de conditie met fitnessoefeningen. Ook de honden werden voorbereid op hun opdracht als sledehond. De mannen vierden Empire Day op 24 mei en Midwinter's Day op 22 juni. Op 22 juli werden de eerste barsten in het ijs waargenomen. Het schip werd echter steeds meer samengeduwd door het pakijs, tot het op 24 oktober begon te breken en versplinteren. Shackleton gaf op 27 oktober om vijf uur in de namiddag het bevel om het schip te verlaten. Op dat moment was het schip afgedreven tot op 69°05 graden zuiderbreedte.(en) Shackleton Endurance Expedition - Trans-Antarctica 1914 - 1917 - page 2. Gearchiveerd op 9 juni 2023.
Gedurende de volgende weken probeerden de expeditieleden zoveel mogelijk van het schip te halen. Op 21 november zonk het schip definitief onder de zeespiegel.(en) Loss of the Endurance De meeste materialen konden gered worden, alsook de foto's die fotograaf Frank Hurley had genomen tijdens de expeditie.