Sergius IV (Rome, ca. 970 – 12 mei 1012) was van 31 juli 1009 tot aan zijn dood paus.
Leven Voor zijn pontificaat was zijn naam Pietro, dezelfde naam als zijn vader, die schoenmaker in Rome was. Pietro zou in zijn jeugd de spotnaam bucca porci ('zwijnenneus') hebben gekregen. Met deze bijnaam wordt hij ook in de kroniek van Thietmar van Merseburg vermeld.
Voor zijn pontificaat was hij bisschop van Albano (van 1004 tot 1009), waardoor hij ook wel Pietro da Albano werd genoemd. Over de omstandigheden van zijn roeping en verkiezing tot paus is niets bekend.
Sergius zou zich tijdens zijn pontificaat onder invloed van de Romeinse patriciër Johannes II Crescentius tegen de dominantie van de rooms-koning Hendrik II in Rome hebben verzet. Daarnaast verbeterde hij de rechtelijke betrekkingen tussen kloosters en bisschoppen en ondersteunde hij tijdens een hongersnood het eenvoudige volk. Sergius, tijdens zijn leven een eerder zwakke paus, werd in de Sint-Pietersbasiliek begraven.
Sergius zou als eerste paus naar aanleiding van de verwoesting van de Heilig Grafkerk in Jerusalem door de kalief al-Hākim in oktober 1009 in een bul hebben opgeroepen om de moslims te verdrijven uit het Heilige Land. De Heilig Grafkerk zou pas in 1055 weer worden opgebouwd. Het in 1682 ontdekte Kruistochtmanifest wordt door historici echter over het algemeen als een vervalsing beschouwd, die in de tijd van de Eerste Kruistocht in het klooster Saint-Pierre de Moissac zou zijn vervaardigd, om de Kruistochtoproep van paus Urbanus II dogmatisch te versterken., Crusaders and Crusading in the Twelfth Century, Farnham - Burlington, 2008, pp. 186-187 (noot 15). In 1935 uitte de historicus Carl Erdmann kritiek op deze visie,, Die Entstehung des Kreuzzugsgedankens, Stuttgart, 1935. maar zijn kritiek is inmiddels weer grotendeels weerlegd.
Referenties
, art. Sergius IV., in Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon 9 (1995), coll 1441–1442.
Sergius IV Categorie:11e-eeuws bisschop