Peter Sylvester Bosz (Apeldoorn, 21 november 1963) is een Nederlands voetbaltrainer en voormalig voetballer. Als speler kwam hij uit voor onder meer Vitesse, Feyenoord, SC Toulon en JEF United. Na zijn spelerscarrière werd Bosz trainer en technisch manager. Hij fungeerde als hoofdtrainer van De Graafschap, Heracles Almelo, Vitesse, Maccabi Tel Aviv, Ajax,Peter Bosz nieuwe trainer Ajax op de website van AFC Ajax, 24 mei 2016 Borussia Dortmund, Bayer Leverkusen en Olympique Lyonnais. Sinds de zomer van 2023 is hij de hoofdtrainer van PSV.
Spelerscarrière Als speler begon Bosz bij de amateurs van OBV en Apeldoornse Boys, voordat hij naar de jeugd van Vitesse vertrok en ging studeren aan het CIOS in Arnhem. Bij Vitesse weigerde hij een voorgelegd contract te tekenen, omdat hij in zijn contract per se een clausule wilde, die hem na afloop van het contract transfervrij zou verklaren. Door dit conflict keerde Bosz in 1984 terug naar de amateurs van AGOVV, omdat na twee jaar de transferrechten van de club zouden vervallen. Uiteindelijk ging hij na een seizoen alweer om tafel met Vitesse, waarna hij met geleend geld van vrienden en familie zijn eigen transferrechten terugkocht. Die zomer tekende hij bij RKC Waalwijk een driejarig contract, met daarin de voorwaarde dat na afloop van het contract een transfervergoeding van 25 duizend gulden voldoende was. In ruil hiervoor maakte de club de 25 duizend gulden die hij reeds had voorgeschoten over aan Bosz. Bosz maakte uiteindelijk zijn contract vol bij RKC, waarmee hij in 1988 kampioen werd in de Eerste divisie.
Hierna verkaste de Apeldoorner, voor de gelimiteerde transfersom, naar Frankrijk, waar hij voor SC Toulon, dat eerder bot ving bij John Bosman, ging spelen. In zijn vijfjarige contract liet hij dit keer een gelimiteerde transfersom opnemen van 150 duizend frank, ongeveer 50 duizend gulden, als hij minstens drie jaar bij de club zou blijven. Bij Toulon speelde hij samen met de Nederlander John Lammers. In oktober 1990 deed de Franse FIOD een inval bij de club, waarna de hoofdcoach, die tevens technisch directeur was, samen met een aantal andere stafleden, ruim 100 dagen in voorarrest zat. Ondanks de chaos die dit veroorzaakte, wist de assistent-trainer met de spelers de club kantje boord te redden van degradatie. De club kreeg een transferverbod opgelegd, maar dankzij de clausule in het contract van Bosz had hij als enige toch de mogelijkheid de club te verlaten.
Feyenoord haalde hem in 1991 terug naar Nederland. Hij tekende hier een contract voor drie jaar. De club betaalde de gelimiteerde transfersom van 50 duizend gulden. Hij liet dit keer geen gelimiteerde transfersom vastleggen in zijn contract, maar gokte op een verlaging van de leeftijd waarop spelers transfervrij gesteld werden, en liet een percentage vastleggen dat hij zou meeprofiteren bij een eventuele transfer. In Rotterdam won Bosz eenmaal de landstitel (1993) en driemaal de beker (1992, 1994 en 1995). In de zomer van 1996 vertrok Bosz uit De Kuip om achtereenvolgens voor JEF United (Japan), Hansa Rostock (Duitsland), NAC en weer JEF United uit te komen. Bij iedere club bleef hij slechts één seizoen. Bosz beëindigde zijn spelersloopbaan in november 1999.
In maart 1988, toen hij nog in de Eerste divisie uitkwam voor RKC Waalwijk, werd Bosz door toenmalig bondscoach Rinus Michels geselecteerd voor het Nederlands elftal voor een interland tegen Engeland. Het zou echter tot 1991 duren voor Bosz zijn debuut zou maken, wederom onder Michels. Uiteindelijk speelde Bosz acht interlands. Hij maakte onderdeel uit van de Oranje-selectie voor het EK 1992.
Interlands van Peter Bosz voor № Datum Wedstrijd Uitslag Competitie Goals Als speler van Feyenoord 1 4 december 1991 – 0 – 2 EK-kwalificatie 0 2 12 februari 1992 – 2 – 0 Vriendschappelijk 0 3 25 maart 1992 – 2 – 0 Vriendschappelijk 0 4 27 mei 1992 – 3 – 2 Vriendschappelijk 0 5 30 mei 1992 – 4 – 0 Vriendschappelijk 0 6 18 juni 1992 – 1 – 3 EK-eindronde 0 7 22 mei 1995 – 0 – 1 Vriendschappelijk 0 8 26 april 1995 – 3 – 1 EK-kwalificatie 0
Trainerscarrière thumb|Ruud Gullit en Peter Bosz (rechts) in 1988. thumb|Bosz kwam acht keer uit voor Oranje. Start van zijn trainerscarrière Kort na zijn afscheid als voetballer begon Bosz zijn loopbaan als trainer bij de amateurs van AGOVV. In het seizoen 2001/02 werd AGOVV kampioen in de Hoofdklasse C en later ook algeheel amateurkampioen van Nederland. Vervolgens ging hij bij De Graafschap aan de slag. Bij de Doetinchemmers maakte Bosz zijn debuut als hoofdtrainer in het betaald voetbal. Hij wilde met De Graafschap verzorgd voetbal gaan spelen, maar deze overtuiging bleek een misrekening. De Superboeren verkeerden het gehele seizoen in degradatienood. Uiteindelijk eindigde de club op de achttiende en laatste plaats in de eindrangschikking, waardoor degradatie naar de Eerste divisie een feit was.
Heracles Almelo Na de degradatie met De Graafschap vertrok Bosz naar Heracles Almelo. Met Heracles werd hij kampioen van de Eerste divisie en promoveerde met de club naar de Eredivisie. Tevens werd Bosz na het het seizoen 2004/05 genomineerd voor de Rinus Michels Award. PSV-Coach Guus Hiddink werd uiteindelijk verkozen tot winnaar. In het seizoen 2005/06 wist Bosz de club voor de Eredivisie te behouden, mede dankzij gelijke spelen tegen kampioenskandidaten PSV, Ajax en AZ. In het bekertoernooi won de club weliswaar in de eerste ronde van de amateurs van RKSV DCG uit Amsterdam, maar Heracles werd door de KNVB gediskwalificeerd vanwege het opstellen van een niet-speelgerechtigde speler, te weten Sergio Hellings.
Feyenoord Na twee seizoenen bij Heracles verruilde Bosz zijn functie van hoofdtrainer voor de functie van technisch manager bij Feyenoord. Toen trainer Gertjan Verbeek ontslagen werd, verklaarden assistent Wim Jansen en Bosz zich solidair met Verbeek en stapten op.
Terug naar Heracles Almelo
In 2010 keerde Bosz terug op het oude nest. Onder zijn leiding eindigde Heracles in 2010/11 op de achtste plaats in de eindrangschikking. In de daaropvolgende play-offs voor deelname aan de kwalificatieronde voor de UEFA Europa League verloor de club vervolgens twee duels van FC Groningen. In het bekertoernooi blameerde de club zich door in de vierde ronde te verliezen van de amateurs van Achilles '29: 5-3. In het seizoen 2011/12 verloor Bosz met Heracles de finale van de KNVB Beker met 3–0 van PSV. Na afloop van het seizoen werd Bosz genomineerd voor de Rinus Michels Award. Feyenoord-coach Ronald Koeman ging er uiteindelijk met de prijs vandoor.
Vitesse thumb|Bosz als hoofdtrainer van Vitesse Met ingang van het seizoen 2013/14 werd hij trainer van Vitesse. Hij volgde daar Fred Rutten op. Bosz begon de competitie goed en was precies halverwege het seizoen, na 17 speelronden, koploper en daarmee winterkampioen. In de laatste wedstrijd voor de winterstop kwam Ajax na een gelijkspel van Vitesse langszij en viel Vitesse op doelsaldo terug naar plek twee. Door een slechte tweede seizoenshelft eindigde Vitesse op de zesde plaats, waardoor Vitesse moest deelnemen aan de play-offs om zich nog te kunnen plaatsen voor Europees voetbal. In de eerste ronde bleek FC Groningen over twee wedstrijden te sterk.
In zijn tweede seizoen werd Vitesse in de media vaak geprezen als de beste voetballende ploeg van de Eredivisie. Met Feyenoord en AZ vocht Vitesse tot op de laatste speeldag om de derde plek en een direct Europees ticket. Uiteindelijk behaalde Bosz met Vitesse Europees voetbal door de play-offs winnend af te sluiten. Na het het seizoen 2014/2015 werd Bosz genomineerd voor de Rinus Michels Award. PSV-Coach Phillip Cocu ging er uiteindelijk met de prijs vandoor.
Na zijn tweede seizoen bij Vitesse ontstond er interesse van buitenlandse clubs voor Bosz. Maccabi Tel Aviv toonde concrete belangstelling. In de winterstop van het seizoen 2015/16 maakte Bosz bekend per direct weg te gaan bij Vitesse. Hij werd opgevolgd door zijn assistent Rob Maas.
Maccabi Tel Aviv In december 2015 haalde technisch directeur Jordi Cruijff per direct Bosz naar Maccabi Tel Aviv, de regerend landskampioen van Israël. Begin maart 2016 was Johan Cruijff vlak voor zijn dood op bezoek bij zijn zoon Jordi in Tel Aviv, waar hij ook geanimeerd met Bosz optrok. Beelden daarvan gingen de wereld over als de laatste bewegende beelden van Cruijff.Bosz week met Cruijff optrekken was voorrecht Voetbal International, 24 maart 2016 Bosz beëindigde zijn eerste seizoen met de ploeg op de tweede plek, met twee punten minder dan kampioen Hapoel Beer Sheva. Drie dagen later verloor Bosz met Maccabi de finale van de nationale beker, met 1–0 van Maccabi Haifa.
Ajax Na een korte carrière bij Maccabi trad hij in dienst bij Ajax als opvolger van Frank de Boer. Bosz maakte op 26 juli 2016 zijn debuut in de UEFA Champions League als hoofdcoach bij zijn eerste officiële wedstrijd. Bij dit optreden speelde Ajax thuis in de derde kwalificatieronde met 1-1 gelijk tegen PAOK Saloniki, waarna het zich door een 1-2 winst in Thessaloniki plaatste voor de Play-offs Champions League en daarmee Europees voetbal (groepsfase in de Europa League) veilig stelde. Een ronde verder, tijdens de play-offs, werd Ajax uitgeschakeld voor deelname aan de Champions League van dit seizoen. De Amsterdammers kwamen er in en tegen het Russische FK Rostov niet aan te pas en verloren uit met 4-1 van RK Rostov, na een 1-1 gelijkspel in de thuiswedstrijd (aggregate: 2-5). Ook in de competitie kende de ploeg, mede vanwege de grote wijzigingen in de manier van spelen, een stroeve start.
Na enige tijd ging Ajax echter beter draaien met een vast basiselftal. Later werd door Bosz de KNVB Bekerwedstrijd tegen Willem II (5-0), aangewezen als het omslagpunt, waarbij de slechte resultaten omgezet werden in het spel en resultaat dat Bosz, volgens de Cruyff-filosofie, voor ogen had. Als gevolg hiervan belandden veel spelers die van vaste waarde waren in het voorgaande seizoen op een zijspoor. Op 15 december verloor Ajax van SC Cambuur met 2–1 in de achtste finale van de KNVB Beker, waardoor het hiervoor uitgeschakeld werd. Ondanks het slechte resultaat in de beker, liet Ajax wel van zich spreken in de UEFA Europa League. In de groepsfase vierde Ajax thuis zijn vijfde overwinning, tegen Panathinaikos FC (2-0) met een opmerkelijk jonge ploeg, waardoor de Amsterdammers groepswinnaar werden. Verder Europees succes lonkte, doordat achtereenvolgend Legia Warschau (1-0) en FC Kopenhagen (3-2) door het equipe van Bosz verslagen werden, in tweeluiken gedurende de knock-out fase van de Europa League. Na veertien jaar plaatste Ajax zich hierdoor weer voor een kwartfinale van een Europees hoofdtoernooi. In de return van deze kwartfinale tegen Schalke 04 werd het verlies met tien man beperkt tot 3-2, overigens pas na de verlenging. Dat volstond na de 2-0 thuiszege van een week eerder. Na dit succes lootte Ajax thuis Olympique Lyonnais als tegenstander voor de halve finale; de eerste halve finale voor Ajax sinds twintig jaar.
Met Feyenoord vocht Ajax nationaal om het landskampioenschap. Drie dagen na het Europese avontuur ging Ajax met 1-0 onderuit bij PSV Eindhoven, terwijl Feyenoord eerder op die dag won bij Vitesse (0-2), dat een week later in de, door hen gewonnen, bekerfinale speelden. Hierdoor liep de achterstand tussen Ajax en Feyenoord op tot vier punten, met nog twee competitiewedstrijden te spelen. Na een competitieloze voetbalweek verloor Feyenoord verrassend bij Excelsior (3-0). Door deze nederlaag en de winst van Ajax in de ArenA tegen Go Ahead Eagles, hadden de Amsterdammers weer onverwachts hoop op de landstitel. Op 14 mei 2017 won Feyenoord echter met 3-1 tegen Heracles Almelo, waarmee in de laatste speelronde de titel veiliggesteld werd door de Rotterdammers. Ajax eindigde, ondanks een 1-3 overwinning op de slotdag bij Willem II, met één punt minder op de 2e plaats.