Stefanus V (Hongaars: V. István, Kroatisch: Stjepan V., Slowaaks: Štefan V; voor 18 oktober 1239 – Csepel, 6 augustus 1272) was koning van Hongarije en Kroatië van 1270 tot 1272, en hertog van Stiermarken van 1258 tot 1260. Hij was de oudste zoon van koning Béla IV en Maria Laskarina. Koning Béla liet zijn zoon op zesjarige leeftijd tot koning kronen en stelde hem aan als hertog van Slavonië. In 1255 trouwde de vijftienjarige Stephanus met Elizabeth, een dochter van een hoofdman van de Koemanen, die van zijn vader toestemming hadden gekregen zich te vestigen in de Grote Hongaarse Laagvlakte.
Koning Béla stelde Stephanus in 1257 aan als hertog van Transsylvanië en in 1258 als hertog van Stiermarken. De lokale adel in Stiermarken, dat amper vier jaar daarvoor was geannexeerd, verzette zich tegen zijn regering. Bijgestaan door koning Ottokar II van Bohemen, kwamen ze in opstand en verdreven Stephanus' troepen grotendeels uit Stiermarken. Nadat Ottokar II het verenigde leger van Stefanus en zijn vader op 12 juli 1260 in de slag bij Kressenbrunn had verslagen, dwong Ottokar II de vrede van Wenen (1261) af waarbij Béla al zijn aanspraken op Stiermarken opgaf. Stefanus verliet Stiermarken en keerde terug naar Transsylvanië.
Stefanus dwong in 1262 zijn vader om alle landen van het koninkrijk Hongarije ten oosten van de Donau aan hem af te staan en nam daarop de titel van iunior rex Hungariae aan. Twee jaren later brak er een burgeroorlog uit tussen vader en zoon, omdat Stefanus Béla ervan beschuldigde van plan te zijn hem te onterven. Ze sloten een vredesverdrag in 1266, maar het vertrouwen tussen beiden zou nooit meer worden hersteld. Toen Béla op 3 mei 1270 overleed, volgde Stefanus hem zonder enige problemen te ondervinden op, hoewel zijn zus Anna en zijn vaders nauwste adviseur naar het koninkrijk Bohemen zouden vluchten. De relatie met Ottokar II was al in 1269 verslechterd door het overlijden van Ulrich III van Karinthië, die Karinthië en Krain aan Ottokar II had nagelaten. Stefanus en Ottokar II sloten weliswaar een tweejarige wapenstilstand bij Pozsony (het huidige Bratislava), doch de Hongaarse troepen vielen Oostenrijk en Stiermarken aan, waarop Ottokar II in het voorjaar van 1271 Hongarije binnenviel. Maar Stefanus kon deze inval afslaan. De zomer daarop, nam een opstandige heer Stefanus' zoon, Ladislaus, gevangen. Kort daarop zou Stefanus onverwachts ziek worden en overlijden.
Jeugd (1239–1245) alt=Koning Béla IV|rechts|miniatuur|150px|Stefanus' vader, koning Béla IV van Hongarije (uit het Chronicon Pictum). Stefanus was het achtste kind en eerste zoon van koning Béla IV van Hongarije en diens echtgenote, Maria, een dochter van Theodoros I Laskaris, keizer van Nicea., Az Árpád-ház uralkodói, Boedapest, 1996, p. 267, Appendix 4. Hij werd geboren in 1239, art. V. István, in (edd.), Korai magyar történeti lexikon (9–14. század), Boekarest, 1994, p. 294. en aartsbisschop Robert van Esztergom zou hem op 18 oktober van dat jaar dopen., Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, p. 146. Hij werd als troonopvolger vernoemd naar Stefanus I, de eerste koning van Hongarije., Az Árpád-ház uralkodói, Boedapest, 1996, p. 267.
Béla en zijn familie, waaronder Stefanus, zouden Zagreb ontvluchten nadat de Mongolen op 11 april 1241 het koninklijk leger hadden vernietigd in de slag bij Mohi., Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, p. 148. De Mongolen staken in februari 1242 de bevroren Donau over en heel de koninklijke familie vluchtte naar de goed verdedigde Dalmatische stad Trogir., Az Árpád-ház uralkodói, Boedapest, 1996, p. 267, , Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, pp. 148-149.
De koning en zijn familie keerden in maart terug uit Dalmatië nadat de Mongolen zich onverwacht uit Hongarije hadden teruggetrokken., Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, p. 149.
Onderkoning Hertog van Slavonië (1245–1257) Een koninklijke oorkonde uit 1246 vermeldt Stefanus als "koning, en hertog van Slavonië". Béla had blijkbaar het vorige jaar zijn zoon tot onderkoning laten kronen en hem de landen tussen de Drau en de Adriatische Zee toegewezen, aldus de historici Gyula Kristó en Ferenc Makk., Az Árpád-ház uralkodói, Boedapest, 1996, p. 267, (edd.), Slovak History: Chronology & Lexicon, Wauconda, 2002, p. 32. De aan de zevenjarige Stefanus toegewezen provinciën — Kroatië, Dalmatië en Slavonië — werden bestuurd door koninklijke gouverneurs, bans genoemd., Az Árpád-ház uralkodói, Boedapest, 1996, p. 267, , Családi ügy: IV. Béla és István ifjabb király viszálya az 1260-as években, Boedapest, 2007, p. 13. alt=Zegel van Elizabeth van Koemanië|rechts|miniatuur|Zegel van Stefanus' echtgenote, Elizabeth van Koemanië. In een brief aan paus Innocentius IV uit de late jaren 1240, schreef Béla IV dat "ten voordele van het christendom we onze zoon hebben doen trouwen met een Koemaans meisje"., The Expansion of the Kingdom of Hungary in the Middle Ages (1000–1490), in (ed.), The Expansion of Central Europe in the Middle Ages, Farnham - Burlington, 2012, p. 353. De bruid in kwestie was Elizabeth, de dochter van de leider van de Koemanen die Béla had gevraagd zich te vestigen in de laagvlakte langs de Tisza., At the Gate of Christendom: Jews, Muslims and 'Pagans' in Medieval Hungary, c. 1000–c. 1300, Cambridge - New York - e.a., 2001, p. 261, , The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526, Londen - New York, 2001, p. 105. Elizabeth was weliswaar gedoopt, maar tien Koemaanse hoofdmannen die aanwezig waren bij de ceremonie zouden desalniettemin hun gebruikelijke eed afleggen op een met een zwaard in tweeën gesneden hond., At the Gate of Christendom: Jews, Muslims and 'Pagans' in Medieval Hungary, c. 1000–c. 1300, Cambridge - New York - e.a., 2001, pp. 98, 261.
Hertog van Transsylvanië en Stiermarken (1257–1260) Nadat Stefanus in 1257 de meerderjarigheid had bereikt, stelde zijn vader hem aan als hertog van Transsylvanië., art. V. István, in (edd.), Korai magyar történeti lexikon (9–14. század), Boekarest, 1994, p. 294, , Regnum Transilvanum. The assertion of the Congregational Regime, in (edd.), The History of Transylvania, I, Cluj-Napoca, 2005, p. 234. Stefanus' regering in Transsylvanië was van korte duur, want zijn vader zou hem in 1258 als hertog van Stiermarken aanstellen. (edd.), Slovak History: Chronology & Lexicon, Wauconda, 2002, p. 32, , Regnum Transilvanum. The assertion of the Congregational Regime, in (edd.), The History of Transylvania, I, Cluj-Napoca, 2005, p. 234. Stiermarken was in 1254 geannexeerd, maar de lokale heren kwamen in opstand en verdreven de door Béla IV aangestelde gouverneur, Stefanus Gutkeled, nog voor Stefanus' aanstelling., Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, pp. 154, 156. Stefanus en zijn vader zouden gezamenlijk Stiermarken binnenvallen en de rebellen onderwerpen., Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, p. 156. Naast Stiermarken, kreeg Stefanus ook twee naburige landen — Vas en Zala — in Hongarije door zijn vader toegewezen., Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, p. 156, , Családi ügy: IV. Béla és István ifjabb király viszálya az 1260-as években, Boedapest, 2007, pp. 16–17. Hij hield in de lente van 1259 een plundertocht in Karinthië, als vergelding voor de steun van hertog Ulrich III van Karinthië aan de opstandelingen in Stiermarken., Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, p. 156, , Háborúk és hadviselés az Árpádok korában, Szeged, 2003, p. 177.
Stefanus' regering zou onpopulair blijven in Stiermarken. Met de steun van koning Ottokar II van Bohemen, kwam de lokale adel opnieuw in opstand., The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526, Londen - New York, 2001, p. 107. Stefanus kon slechts Pettau (het huidige Ptuj in Slovenië) en haar omgeving in handen houden., Háborúk és hadviselés az Árpádok korában, Szeged, 2003, pp. 177–178. Op 25 juni 1260 stak Stefanus de Morava over om Ottokars rijk binnen te vallen., Háborúk és hadviselés az Árpádok korában, Szeged, 2003, p. 178. Zijn strijdmacht, die bestond uit Szeklers, Roemenen en Koemanen, wist een Oostenrijks leger te verslaan., Háborúk és hadviselés az Árpádok korában, Szeged, 2003, p. 178, , Regnum Transilvanum. The assertion of the Congregational Regime, in (edd.), The History of Transylvania, I, Cluj-Napoca, 2005, p. 235. Maar op 12 juli zou in de beslissende slag bij Kressenbrunn het verenigde leger van koning Béla IV en Stefanus worden verslagen, in eerste instantie omdat de hoofdmacht, die onder het bevel van koning Béla stond, te laat aankwam op het slagveld., Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, p. 157, , Regnum Transilvanum. The assertion of the Congregational Regime, in (edd.), The History of Transylvania, I, Cluj-Napoca, 2005, p. 235. Stefanus, die de voorhoede aanvoerde, wist ternauwernood het slagveld te ontvluchten., Családi ügy: IV. Béla és István ifjabb király viszálya az 1260-as években, Boedapest, 2007, p. 17. De vrede van Wenen, die op 31 maart 1261 werd getekend, maakte een einde aan het conflict tussen Hongarije en Bohemen, en dwong Béla IV zijn aanspraken op Stiermarken te laten varen in het voordeel van Ottokar II., Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, p. 157. alt=Kasteel van Vidin|rechts|miniatuur|Baba Vida, het middeleeuwse fort te Vidin in Bulgarije: Stefanus nam het in 1261 in.
Conflicten en burgeroorlog (1260–1270) Stefanus keerde terug naar Transsylvanië en begon voor de tweede keer te regeren na 20 augustus 1260., Regnum Transilvanum. The assertion of the Congregational Regime, in (edd.), The History of Transylvania, I, Cluj-Napoca, 2005, p. 234, , Az Árpádok királysága, 1000–1301, in (ed.), Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig, Boedapest, 1981, p. 157. Hij viel samen met zijn vader Bulgarije binnen en nam in 1261 Vidin in. Zijn vader keerde terug naar Hongarije, maar Stefanus zette de campagne op zijn eentje voort., The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest, Ann Arbor, 1994, p. 174. Hij legde het beleg voor Lom aan de Donau en trok tot Tirnovo op in achtervolging van tsaar Constantijn Tikh van Bulgarije. Deze laatste slaagde er echter in elk treffen met de invallers te vermijden en Stefanus trok tegen het eind van het jaar zijn troepen terug uit Bulgarije.
Stefanus' relatie met Béla IV verslechterde in het begin van de jaren 1260., Családi ügy: IV. Béla és István ifjabb király viszálya az 1260-as években, Boedapest, 2007, p. 11. Stefanus' oorkondes wijzen op zijn vrees door zijn vader te worden onterfd en aan de kant te worden geschoven. Hij beschuldigde tevens enkel baronnen (die hij niet bij naam noemt) ervan de oude monarch tegen hem op te zetten. Aan de andere kant, wijzen Stefanus' oorkondes er op dat hij landschenkingen deed in Bihar, Szatmár, Ugocsa, en andere gebieden gelegen buiten Transsylvanië., Családi ügy: IV. Béla és István ifjabb király viszálya az 1260-as években, Boedapest, 2007, p. 21. alt=Stefanus V wordt door zijn vader gekroond|links|miniatuur|Stefanus V wordt door zijn vader, Béla IV, gekroond (uit het Chronicon Pictum).