De Vereniging van Belgische Steden en Gemeenten - Union des Villes et Communes belges (VBSG-UVCB) is de koepelorganisatie van de Belgische gemeenten. In de eerste decennia vanaf de oprichting in 1913 waren alle gemeenten in België rechtstreeks lid van de vereniging. Door de federalisering vanaf de jaren 1970 tot de jaren 1990 zijn er gewestelijke afdelingen en uiteindelijk onafhankelijke verenigingen ontstaan, waarvoor VBSG-UVCB thans als koepel fungeert.
De vereniging heeft drie gewestelijke lidorganisaties: Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) Union des Villes et Communes de Wallonie (UVCW) Brulocalis (Vereniging van de Stad en de Gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest)
Geschiedenis De organisatie werd opgericht op 29 juli 1913 op het stadhuis te Gent op initiatief van Emile Vinck. Tijdens deze eerste algemene vergadering werd Emile Braun als voorzitter verkozen, zelf werd Vinck directeur. De vereniging werd gehuisvest in de kelders van het Museum voor Oude Kunst aan de Regentschapsstraat te Brussel. In 1914 "adopteerde" de organisatie het tijdschrift Mouvement communal, het blad vond zijn oorsprong in 1903 toen het werd uitgegeven door de BWP ter ondersteuning van zijn gemeenteraadsleden. Tijdens de Eerste Wereldoorlog lag de werking van de vereniging stil, de activiteiten werden opnieuw opgestart in 1919. Op 25 september van dat jaar werd op initiatief van Jules Seeliger, en met ondersteuning van de VBSG, de Onderlinge Maatschappij der Openbare Besturen (OMOB) opgericht als brandverzekeraar van een twintigtal gemeentebesturen. Het was echter tot 1922 wachten op de eerste naoorlogse vergadering van de VBSG. In 1924 werd de OMOB uitgebreid met een arbeidsongevallen-, gemeenterecht- en pensioenskas. Omstreeks 1926 werd gestart met een Nederlandse uitgave van het ledenblad, onder de naam De Gemeente.1913-1953: De basis van de vereniging wordt gelegd (p.10); 100 jaar Vereniging van Belgische Steden en Gemeenten; VBSG; 20 november 2013
De 25e verjaardag van de organisatie - die gevierd zou worden tijdens het 11e congres in Luik van 3 tot 6 september 1939 -was er één in mineur, omwille van de oorlogsdreiging werd het congres geannuleerd. Tijdens de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog beperkte de organisatie haar werkzaamheden, zo bleef ze - in de vorm van informatiebladen - publiceren en werd ze bij de aanvang van de bezetting door de voorzitter van het Duits militair bestuur ontvangen. Na de bevrijding werd er in december 1945 opnieuw een congres georganiseerd, in oktober van datzelfde jaar was de druk van De Gemeente / Mouvement communal hervat.De gevolgen van de oorlog 1940-1945 (p.20); 100 jaar Vereniging van Belgische Steden en Gemeenten; VBSG; 20 november 2013 In 1953 dient de VBSG te verhuizen en nam ze haar intrek in de Wolstraat 30 te Brussel, tevens kreeg ze van dan af concurrentie van de 'Belgische afdeling van de Raad van Europese Gemeenten' (REG). Dit gaf (mede) de impuls tot een grondige reorganisatie van de VBSG, die zou uitgevoerd worden door de toenmalige schatbewaarder Boudewijn de Grunne. Onder zijn impuls als nieuw aangesteld directeur van de vereniging werden de statuten vernieuwd, werd er een uitbreiding van de financiële middelen bekomen en werd het aantal stafleden uitgebreid.Een grondige reorganisatie (p.22); 100 jaar Vereniging van Belgische Steden en Gemeenten; VBSG; 20 november 2013
In de periode die hierop volgde werden verschillende nieuwe diensten en organisaties in de schoot van de vereniging opgericht. Zo werden onder meer een 'vereniging voor sociale huisvesting' (1961), een 'afdeling Openbare Onderstand' (1965) en een 'afdeling Onderwijs' (1971) opgericht.Het ontstaan van specifieke diensten en partnerorganisaties (p.27); 100 jaar Vereniging van Belgische Steden en Gemeenten; VBSG; 20 november 2013 In dat laatst genoemde jaar werd er tevens verhuisd naar de huidige locatie in de Aarlenstraat. Eind jaren 80 kwam het tot een fusie met de 'Belgische afdeling van de REG' , ondertussen omgevormd tot Raad van Europese Gemeenten en Regio’s (REGR).
In 1977 werd een politieke reorganisatie doorgevoerd met de oprichting van regionale afdelingen. Het Vlaams regionaal comité kreeg Georges Cardoen als voorzitter, het Waals regionaal comité werd voorgezeten door Emile Henry en het Brussels regionaal comité door André Lagasse. Deze regionale comités werden bevoegd voor de gewest- en gemeenschapsmateries, de federaal gebleven bevoegdheden werden behartigd door de VBSG. De daarop volgende jaren werd de organisatie steeds verder geregionaliseerd en in 1993 verwierven de regionale entiteiten een eigen vzw-statuut. Twee jaar later, in 1995, werd de VBSG-structuur volledig geregionaliseerd, voortaan zou de raad van bestuur gevormd worden door de vertegenwoordigers van de regionale entiteiten en werd er besloten tot een roterend VBSG-voorzitterschap van twee jaar tussen de drie regionale voorzitters. In 2004 ten slotte werden de statuten van de VBSG gewijzigd, voortaan bestond de algemene vergadering niet langer uit de aangesloten gemeenten, maar enkel nog uit de drie regionale verenigingen.De oprichting van regionale afdelingen (p.39); 100 jaar Vereniging van Belgische Steden en Gemeenten; VBSG; 20 november 2013
Structuur De vereniging heeft haar zetel in de Aarlenstraat 53 bus 4 te Brussel. Het voorzitterschap wordt om de beurt voor twee jaar uitgeoefend door de voorzitters van de drie regionale verenigingen. De voorzitters van de twee andere verenigingen zijn ondervoorzitter.Statuten VBSG; VBSG; 29 november 2004
Voormalig voorzitters Tijdspanne Voorzitter hoedanigheid 1913 - 1924 Emile Braun (LP) burgemeester van Gent 1924 - 1927 Émile Digneffe (LP) burgemeester van Luik 1927 - 1933 Frans Van Cauwelaert (Kath. Partij) burgemeester van Antwerpen 1933 - 1939 Alfred Vander Stegen (LP) burgemeester van Gent 1939 - 1945 Karel Dessain (Kath. Verbond) burgemeester van Mechelen 1945 - 1956 Joseph Vandemeulebroek (LP) burgemeester van Brussel 1956 - 1959 Carl Lebon (CVP) schepen van Antwerpen 1959 - 1961 Antoon Spinoy (BSP) burgemeester van Mechelen 1961 - 1966 Joseph Bracops (BSP) burgemeester van Anderlecht 1966 - 1967 Antoon Spinoy (BSP) burgemeester van Mechelen 1967 - 1971 Marcel Piron (LP) schepen van Brussel 1971 - 1989 Paul Meyers (CVP) burgemeester van Hasselt 1989 - 1995 Michel DebauqueVoorzitters van de VBSG van 1913-1995 (p.54); 100 jaar Vereniging van Belgische Steden en Gemeenten; VBSG; 20 november 2013 (PS) burgemeester van La Louvière ... 1999 - 2001 Jacques De Grave (PRL) schepen van Elsene Tijdspanne Voorzitter hoedanigheid 2001 - 2003 Jef Gabriels (CVP) burgemeester van Genk 2003 - 2005 Willy Taminiaux (PS) burgemeester van La Louvière 2005 - 2006 Michiel Vandenbussche (sp.a) schepen van Etterbeek 2006 - 2007 Marc Cools (MR) schepen van Ukkel 2007 - 2009 Jef Gabriels (CVP) burgemeester van Genk 2009 Paul FurlanPaul Furlan Président de l'Union des Villes et Communes de Belgique; PS; 3 juli 2009 (PS) burgemeester van Thuin 2009 - 2011 Jacques GobertJacques Gobert président de l'Union des Villes et Communes belges; L'Avenir; 1 december 2009 (PS) burgemeester van La Louvière 2011 - 2013 Marc Cools (MR) schepen van Ukkel 2013 - 2015 Luc Martens(CD&V) burgemeester van Roeselare 2015 - 2017 Jacques Gobert burgemeester van La Louvière 2017 - 2019 Marc Cools (MR) schepen van Ukkel 2019 - 2021 Wim Dries (CD&V) burgemeester van Genk 2021 - 2023 Maxime Daye (MR) burgemeester van 's-Gravenbrakel 2023 - heden Olivier Deleuze (Ecolo) burgemeester van Watermaal-Bosvoorde
Externe link Officiële website
Categorie:Belgische vereniging Categorie:Gemeentepolitiek in België