thumb|Het door Van den Arend ontworpen hoofdgebouw van het voormalige St.-Elisabethziekenhuis in Haarlem (2010) Jacob Ernst van den Arend (Voorburg, 27 december 1819 - Haarlem, 15 juli 1895)Het Nieuwe Instituut: Arend, Jacob Ernst van den. Gearchiveerd op 12 augustus 2023. was 'stadsopzichter over stedelijke werken en gebouwen' van Haarlem. Hij vervulde die functie van 1852 tot 1880. Eerder noemde men zijn functie in Haarlem ook wel ‘meestermetselaar’.
Er zijn geen afbeeldingen van hem bekend. Maar hij heeft wel duidelijke sporen in het Haarlemse straatbeeld achtergelaten, onder meer in de ontwerpen voor opvallende gemeentelijke gebouwen. Hij was verantwoordelijk voor het ontwerp van het stedenbouwkundige ensemble Ripperdapark, tegenwoordig een beschermd stadsgezicht met gemeentelijke monumenten.
Van den Arend ontwierp onder meer de Hogere Burger School (1864), het hoofdgebouw van het voormalige Sint Elisabeth Gasthuis (1871-'73), het Stedelijk Gymnasium Haarlem en de toenmalige HBS-A aan de Jacobijnestraat (1879); de laatste twee zijn nu rijksmonument.Stenvert, Ronald [et al.] (2006) Noord-Holland. Monumenten in Nederland, deel 11, p. 320 e.v.. Zeist: Rijksdienst voor de Monumentenzorg / Zwolle: Waanders. (webversie). Gearchiveerd op 11 januari 2023. De HBS-A is tegenwoordig een dependance van het Stedelijk Gymnasium.
Van den Arend was vrijmetselaar en lid van de op dat moment nog enige Haarlemse vrijmetselaarsloge Vicit Vim Virtus. Hij ontwierp het Haarlemse logegebouw aan de Ripperdastraat 13, een gemeentelijk monument. Tegenwoordig gebruiken vier loges het gebouw (de mannenloges Vicit Vim Virtus, Kennemerland en Ad Lucem et Pacem en de gemengde Loge George Martin III).
Arend, Jacob Ernst van den Categorie:Cultuur in Haarlem