De postmenstruele leeftijd (PML) is de leeftijd van een (ongeboren) kind gemeten vanaf de eerste dag van de laatst plaatsgevonden menstruatie.
Tot aan de bevalling staat de postmenstruele leeftijd gelijk aan de gestatieleeftijd van de moeder, de zwangerschapsduur, meestal uitgedrukt in weken.Prematuriteit en definities, kinderformularium De postmenstruele leeftijd wordt echter ook na de geboorte nog gebruikt voor de schatting van verschillende risicofactoren in plaats van de leeftijd na geboorte, de zogenaamde chronologische leeftijd. Zo is de postmenstruele leeftijd een betere voorspeller voor het risico op intraventriculair hematoom (IVH) bij premature baby's die behandeld worden met extracorporele membraanoxygenatie (ECMO).Alan H. Jobe, MD, PhD. Post-fertilizational age and IVH in ECMO patients. RadiologySource Volume 145, Issue 2, Page A2 (August 2004). PII: S0022-3476(04)00583-9.
In de gynaecologie en de vroedkunde gold dat men de voortgang van de zwangerschap meet in aantal weken plus dagen sinds de eerste dag van de laatste menstruatie (LM), die meestal exacter was vast te stellen dan met de veronderstelde datum van bevruchting, de embryonale leeftijd. In 40% van de gevallen is echter ook deze menstruatiedatum niet vast te stellen of onbetrouwbaar.Datering van de zwangerschap, modelprotocollen NVOG Bij natuurlijke bevruchting wordt de postmenstruele leeftijd bij de beschikbaarheid van echografie tegenwoordig bepaald door de termijnbepalingsecho. In Nederland stelt NVOG in 2011 dat datering aan de hand van de menstruatie wordt verlaten.
Zwangerschapsduur Uitgaande van de postmenstruele leeftijd vindt de bevalling plaats na gemiddeld 40 weken. Dat is dus gemiddeld 38 weken na de bevruchting. Een zwangerschapsduur tussen 37 en 42 weken wordt als normaal beschouwd. De periode van 37 tot 42 weken wordt de "à terme periode" genoemd.
Als de baby geboren wordt na een zwangerschap korter dan 37 weken, spreekt men volgens de definitie van de WHO van een vroeggeboorte. Wanneer een zwangerschap spontaan voor de 22e zwangerschapsweek eindigt, spreekt men van een miskraam.
Berekeningswijze thumb|Curve met de postmenstruele leeftijd ('gestational age') en de lengte van hoofd en romp CRL ('crown-rump length') De post-menstruele leeftijd kan geschat worden met behulp van volgende methodenObstetric Data Definitions Issues and Rationale for Change - Gestational Age & Term from Patient Safety and Quality Improvement at American Congress of Obstetricians and Gynecologists. Created November 2012.:
Directe berekening van het aantal dagen sinds de laatste menstruatie
Bij de echo wordt de postmenstruele leeftijd uitgerekend aan de hand van de kop-romplengte (crown-rump length (CRL)) of de hoofdomtrek (head circumference (HC)) van de foetus. Deze afmetingen worden gelegd op een referentiecurve van zwangerschappen. Deze metingen geven als ze plaatsvinden tussen de 10 en 12 weken zwangerschap een veel betrouwbaarder resultaat dan de menstruatiedatum. Wanneer deze berekende leeftijd verschilt van die berekend vanaf de laatste menstruatie, zal men toch deze van de echoscopie gebruiken tijdens het verdere verloop van de zwangerschap. In latere fase kan de transversale cerebellaire diameter (TCD) gebruikt worden.
Bij kunstmatige bevruchting (in-vitrofertilisatie) wordt de postmenstruele leeftijd vastgesteld op twee weken voor de bevruchting. De post-menstruele leeftijd kan tot slot ook geschat worden met de datum van ovulatie.
De post-menstruele leeftijd kan ook geschat worden door het berekening van de dagen sinds de ovulatie en hier 14 dagen bij te tellen.
Details Een volledig overzicht van methoden wordt gegeven in volgende tabel:A Simple Solution to Dating Discrepancies: The Rule of Eights Methode om menstruele leeftijd te schatten Variatie (2 standaarddeviaties, 95% betrouwbaarheidsinterval) Aantal dagen vanaf oöcyt afhaling of co-incubatie bij in-vitrofertilisatie + 14 dagen ±1 dag Aantal dagen vanaf ovulatie-inductie + 14 dagen ±3 dagen Aantal dagen vanaf kunstmatige inseminatie + 14 dagen ±3 dagen Aantal dagen vanaf enkelvoudige geslachtsgemeenschap + 14 dagen ±3 dagen Aantal dagen sinds de geschatte ovulatie gebaseerd op basale lichaamstemperatuur + 14 dagen ±4 dagen Lichamelijk onderzoek van de zwangere vrouw tijdens het eerste trimester ±2 weken Lichamelijk onderzoek tijdens het tweede trimester ±4 weken Lichamelijk onderzoek tijdens het derde trimester ±6 weken Echografie tijdens het eerste semester, gebaseerd op de lengte van hoofd + romp (CRL), gemeten van kruin tot stuit ±8% van de schatting Echografie tijdens het tweede en derde semester, gebaseerd op hoofdomtrek (HC) en femur lengte (FL) ±8% van de schatting
De volgende diagrammen worden gebruikt voor de schatting van de menstruele leeftijd vanaf verschillende parameters, af te leiden uit een echografie.
Leeftijd sinds conceptie of foetale leeftijd
Binnen de zwangerschapsduur wordt een periode voorafgaand aan de bevruchting meegeteld. In de beschrijving van de prenatale ontwikkeling van een foetus gebruikt men eerder de leeftijd sinds de bevruchting. Deze leeftijd wordt vaak aangeduid als de embryonale leeftijd en later 'foetale leeftijd'.
Zie ook Zwangerschap Conceptionele leeftijd Menstruatie
Categorie:Zwangerschap