Thomas Rau (geboren in Duitsland op 31 juli 1960) is een architect gevestigd in Amsterdam. Hij is oprichter van het architectenbureau RAU het adviesbureau TURNTOO, het vastgoedontwikkelaarsbedrijf UNlimited Real Estate en initiator en medeoprichter van MADASTER, online register voor materialen in de gebouwde omgeving. Rau wordt internationaal erkend om zijn pionierswerk op het gebied van duurzame en circulaire architectuur. In 2013 werd hij uitgeroepen tot Architect van het Jaar, en in 2021 tot Circulair Hero in Nederland.
Levensloop Op tienjarige leeftijd liep Rau na een barbecue-ongeval ernstige brandwonden op aan zijn onderlichaam. Deze vroege ervaring vormde zijn latere wereldbeeld en versterkte zijn overtuiging dat alles tijdelijk is, een principe dat later ook centraal zou komen te staan in zijn architectonische filosofie.
Tijdens zijn studie architectuur volgde Rau tevens een opleiding tot danser. Hij noemt vaak dat dans hem een diepgaand begrip gaf van ruimte, beweging en het menselijk lichaam als instrument in de ruimte, inzichten die zijn benadering van architectuur blijvend hebben beïnvloed. In zijn visie is architectuur een discipline die in essentie is ontworpen voor mensen, gevormd door hun behoeften, mogelijkheden en ervaringen. Architectuur faciliteert de ontwikkeling van de mens en de mensheid.
Rau begon zijn loopbaan bij verschillende bureaus in Nederland. In 1990 vestigde hij zich in Amsterdam. In 1992 richtte hij samen met zijn echtgenote, Sabine Rau-Oberhuber, het architectenbureau RAU op.
Tot 2010 richtte zijn werk zich voornamelijk op duurzaam ontwerpen. Later concludeerde hij dat duurzaamheid op zichzelf onvoldoende is om daadwerkelijke systeemverandering te realiseren. Duurzaamheid optimaliseert volgens hem slechts het bestaande systeem, terwijl de echte opgave ligt in het transformeren ervan. Dit inzicht bracht hem ertoe om in 2012 principes van de circulaire economie te introduceren en te operationaliseren binnen de Nederlandse bouwsector, waarbij hij nieuwe modellen en instrumenten ontwikkelde om de overgang van een lineair naar een circulair systeem te versnellen. In deze periode richtte hij tevens het adviesbureau TURNTOO op, een onderneming die zich richt op circulaire ontwerpprocessen en product-as-a-service-modellen. In dezelfde periode werkte Rau samen met de Ellen MacArthur Foundation. In 2016 werd hij door het World Economic Forum in Davos uitgenodigd om meerdere lezingen te geven over de circulaire economie en werd hij genomineerd voor de Circular Leadership Award.
Rau ontwikkelde het concept van het “materialenpaspoort”, een document waarin de materialen in een gebouw worden geregistreerd, inclusief de wijze waarop deze kunnen worden gedemonteerd en hergebruikt. Hij vat dit idee vaak samen met de uitspraak: “Afval is materiaal zonder identiteit.” Het materialenpaspoort is geworteld in principes van circulair bouwen en de Cradle to Cradle-filosofie, waarin materialen worden teruggebracht naar hun oorsprong en opnieuw worden ingezet, aangezien de meeste materialen beperkt beschikbaar zijn. Deze ideeën vormden later de basis voor MADASTER, het kadaster voor materialen dat Rau in 2016 oprichtte om materiaal identiteiten binnen de gebouwde omgeving vast te leggen en te beheren. MADASTER wordt ook wel een “burgerlijke stand voor materialen” genoemd. Het platform is inmiddels uitgebreid naar Zwitserland, Duitsland, België, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Oostenrijk en Japan.
In 2022 richtte hij samen met zijn businesspartner Martin Becker UNlimited Real Estate in Duitsland op. Een vastgoed ontwikkelingsbedrijf voor uitsluitend circulair ontworpen vastgoed.
Samen met Sabine Rau-Oberhuber schreef Rau het boek Material Matters (2016), dat in meerdere talen is vertaald en waarvan wereldwijd meer dan 50.000 exemplaren zijn verkocht ().
Werken Thomas Rau heeft in de afgelopen decennia een reeks toonaangevende gebouwen ontworpen, waaronder: kantoorgebouw voor ING 1999: Stadhuis van Zutphen 2001: Stadhuis Zierikzee 2002: Universiteit Siegen — samenwerking met de universiteiten van Stuttgart en Karlsruhe; daglicht-geoptimaliseerd ontwerp TK3 Project 2004: Stadskantoor van Middelburg 2006: Hoofdkantoor van het Wereld Natuurfonds in Zeist. — het eerste CO2 neutrale en zelfvoorzienende kantoorgebouw inNederland 2010: British school in Den Haag 2011: Christiaan Huygens College, Eindhoven — het eerste energie-producerende schoolgebouw in Nederland 2012: Woopa, Lyon — het eerste energie-positieve kantoorgebouw in Frankrijk 2012: INretail (voorheen CBW Mitex), Zeist — het eerste kantoor met CO₂-gestuurde ventilatie 2013: Gemeentehuis Brummen Award Duurzame Architectuur 2013 2015: Liander Hoofdkantoor, Duiven — renovatie tot een circulair en energie-positief kantoor, met 81% hergebruik van bestaande materialen 2016: Karel de Grote Hogeschool, Antwerpen — transformatie van een bestaand fabrieksgebouw 2019: Vogelobservatorium TIJ, Stellendam (met RO&AD) ARC19 Detail Award Finalist BNA Beste Gebouw van het Jaar 2020 2019: Hoofdkantoor Triodos Bank, Reehorst (Zeist) — het eerste volledig circulaire en demontabele houten kantoorgebouw; bekroond met meerdere prijzen: Architectenweb Award 2019 — Kantoorgebouw van het Jaar (Architectenweb) Duurzaam Bouwen Award / Gouden Kikker 2019 — Meest Duurzame Project van Nederland Cobouw Award 2020 — Meest Duurzame Project Architecture MasterPrize 2020 — Green Architecture Winner Award Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen 2019 — Natuurinclusief Ontwerp (Vogelbescherming, Zoogdiervereniging) BREEAM Award 2021 — Commercial Project (Post Construction), met een Outstanding-certificering Nationale Houtbouwprijs 2021 — Publieksprijs Nationale Houtbouwprijs 2021 — Overall juryprijs 2022: Juf Nienke (samen met SeARCH) — het eerste circulaire en demontabele, CO₂-vrije woongebouw Architizer A+Awards Jury Winner 2023 IMMOMAT Prijs: Technology & Innovation Nationale Houtbouwprijs 2023: Beste modulaire houtbouw 2025: Nederlands paviljoen Expo Osaka 2025 (consortium ‘A New Dawn’) — een circulair paviljoen ontworpen als een antropogene zon EXPO Exhibitor Awards (EXHIBITOR Magazine): Winnaar in de categorie Best Element; eervolle vermeldingen in Best Small Pavilion en Best Exhibit/Display World Expolympics 2025: Best Medium Pavilion World Architecture Festival (WAF) 2025: eervolle vermelding in de categorie Display voor het paviljoen
Prijzen en onderscheidingen In 2013 ontving Thomas Rau de ARC13 Oeuvre Award, een jaarlijkse prijs van het tijdschrift De Architect voor een architect of professional uit een aanverwant vakgebied die een betekenisvolle bijdrage heeft geleverd aan de transformatie van de gebouwde omgeving.
In 2016 behaalde hij de tweede plaats in de Trouw Duurzame 100, een ranglijst die toonaangevende duurzame initiatieven in Nederland uitlicht. In datzelfde jaar werd hij genomineerd voor de Circular Leadership Award van het World Economic Forum.
In 2018 stond Rau op de zesde plaats in de Trouw Duurzame 100 en ontving hij de ABN AMRO Duurzame 50 Awardvoor zijn bijzondere inzet voor het bevorderen van duurzaamheid binnen de gebouwde omgeving.
In 2021 werd hij onderscheiden met de Circular Hero Award voor zijn aanhoudende pionierswerk op het gebied van de circulaire economie.
In 2022 ontving hij de ULI Germany Leadership Award for Urban Innovation, en in 2024 werd Madaster Germanybekroond met de Duitse Duurzaamheidsprijs (Deutscher Nachhaltigkeitspreis) in de categorie Bouw.
Externe links website van RAU architecten Thomas RAU - VPRO Tegenlicht - biografie en video's
Categorie:Nederlands architect