Five Easy Pieces (2016) is een theaterproductie die de Zwitserse theater- en filmregisseur Milo Rau met kinderen maakte voor het Gentse kunstencentrum CAMPO en die gebaseerd is op de affaire Dutroux.
De affaire Dutroux als vertrekpunt Net zoals bij de andere theaterproducties van Milo Rau vormen bij Five Easy Pieces getuigenissen en reconstructies van waargebeurde feiten de basis.Pagina over Five Easy Pieces (2016) op de website van Kunstenfestivaldesarts In dit geval hebben ze betrekking op het leven en de misdaden van Marc Dutroux, die in de jaren '90 met behulp van enkele medeplichtigen in België een reeks kinderen ontvoerde, verkrachtte en vermoordde. Zelf zegt Milo Rau steeds op zoek te zijn naar de traumatische, tragische momenten in de levens van zowel individuen als een land, omdat we in die momenten het meest worden geraakt en veranderen.Lyn Gardner, 'It's supposed to be funny': young actors perform play about child killer Marc Dutroux, in: The Guardian, 22/03/2017Jean-Marie Wynants, Milo Rau explore l'affaire Dutroux avec sept enfants, in: Le Soir MAD, 11/05/2016, p. 27
Het opzet van Milo Rau was echter niet om met Five Easy Pieces een letterlijke weergave van de affaire Dutroux, maar een moderne tragedie met Dutroux als uitgangspunt te creëren.Hans Smit, 'Dutroux is de grote afwezige op het podium', in: Het Parool, 06/02/2017, p. 20 Zijn opzet was naar eigen zeggen "een zo goed als onmogelijke, riskante, ongehoorde theatervoorstelling met kinderen" te maken.Stefan Bläske, Milo Rau over de achtergrond van Five Easy Pieces, op de website van Campo Met het leven en de misdaden van Marc Dutroux als vertrekpunt zoekt hij in Five Easy Pieces de grenzen op van "wat kinderen weten, voelen en doen", en verkent hij daarbij wat wel en niet aanvaardbaar is voor de toeschouwers.
Onderliggende thema's De kern van Five Easy Pieces is niet de horror van de affaire Dutroux, maar de grote thema's die achter deze specifieke zaak schuilgaan: volgens Milo Rau "het verval van een land, de nationale paranoia, de rouw en de woede die op de misdaden volgden." Niet de moordenaar en zijn innerlijk interesseren hem, maar de geschiedenis van België en de teloorgang van de Westerse koloniale en industriële machten. In de affaire Dutroux komen een aantal belangrijke historische gebeurtenissen m.b.t. België samen: van het verlies van de kolonie Congo tot de sluiting van de steenkoolmijnen. In de theaterproductie is Marc Dutroux een soort collectief symbool voor België, een zwart gat.Guy Duplat, La vie de Marc Dutroux jouée par des enfants, in: LaLibreBelgique, 03/05/2016
Met Five Easy Pieces fictionaliseert Milo Rau de affaire Dutroux met als doel iets te vertellen dat de zaak overtreft.Charlotte De Somviele, Voor kinderen is Dutroux een gruwelijk sprookje - Milo Rau gooit zich op de Belgische geschiedenis, in: De Standaard, 30/04/2016, p. 18 Naar eigen zeggen is de affaire Marc Dutroux voor Milo Rau een voorwendsel om het ergens anders over te hebben, nl. "over een overheid die niet functioneert en over hoezeer mensen zijn losgekoppeld van het politieke systeem."Jasmijn Post en Maria Groot, Dutroux voor beginners - Milo Rau heeft geen schrik van controverse, in: Bruzz, 04/05/2016, N° 1521, p. 14-15. Gearchiveerd op 24 februari 2023. De affaire Dutroux dient als een allegorie over hoe we de wereld ervaren en overdenken; over hoe we omgaan met schokkende ervaringen.
Theater over theater Five Easy Pieces zit in de traditie van reflecteren over theater.Christian Jade, "Five easy pieces". Comment faire jouer des enfants ? Milo Rau et Peter Seynaeve s'expliquent, in de cultuursectie van de RTBF-website, 15/10/2016 De titel Five Easy Pieces verwijst naar een reeks oefeningen die Igor Stravinsky in 1917 componeerde om kinderen piano te leren spelen, en die ook Five Easy Pieces heetten. De theaterproductie van Milo Rau is opgebouwd uit vijf monologen: vijf perspectieven op hoe je leert acteren en hoe je volwassen wordt. Milo Rau ziet zijn voorstellingen als "Lehrstücke", in de Brechtiaanse traditie: zijn acteurs leren door te spelen.Herien Wensink, Over wreedheid leren door die na te spelen, in: NRC , 30/05/2016
Elke scène van Milo Rau's Five Easy Pieces begint met de projectie van een filmpje waarin volwassenen de scène aanzetten. De kinderen pikken vervolgens live in, spelen de scène tegelijkertijd op de theatervloer, en zetten ze verder terwijl de enige volwassen acteur - in de rol van regisseur - hen filmt en aanmoedigt.Els Van Steenberghe, 'Five Easy Pieces': Dutroux spelen door hem net niet te spelen, in: Knack Focus, 23/05/2016 Zo nemen de kinderen achtereenvolgens de rol aan van de oude en zieke vader van Dutroux, een rijkswachter die de vermoorde kinderen vindt, een van zijn slachtoffers en de ouders van een van zijn andere slachtoffers. Wat Milo Rau interesseerde was het publiek te tonen dat een regisseur, net zoals Marc Dutroux, steeds in zekere mate een manipulator is en er tussen hem en zijn acteurs (zeker wanneer het kinderen zijn) een machtsspel speelt.
Artistiek team Milo Rau is verantwoordelijk voor het concept, tekst en regie van Five Easy Pieces. De acteurs op de scène zijn Rachel Dedain, Aimone De Zordo, Fons Dumont, Arno John Keys, Maurice Leerman, Pepijn Loobuyck, Willem Loobuyck, Blanche Ghyssaert, Polly Persyn, Lucia Redondo, Peter Seynaeve, Pepijn Siddiki, Elle Liza Tayou, Winne Vanacker, Hendrik Van Doorn en Eva Luna Van Hijfte. Ze vormen echter twee verschillende casts van zeven kinderen en één volwassene. Peter Seynaeve neemt ook de taak van regie-assistent en performance coach op. De acteurs in het filmmateriaal zijn Sara De Bosschere, Pieter-Jan De Wyngaert, Johan Leysen, Peter Seynaeve, Jan Steen, Ans Van den Eede, Hendrik Van Doorn en Annabelle Van Nieuwenhuyse. Stefan Bläske is de dramaturg.Pagina over Five Easy Pieces (Milo Rau, 2016), op de website van CAMPO. Gearchiveerd op 2 juni 2023.
Five Easy Pieces (Milo Rau, 2016) is een productie van het Gentse kunstencentrum CAMPO en International Institute of Political Murder (IIPM), het theater- en filmproductiebedrijf van Milo Rau. Coproducenten zijn het Kunstenfestivaldesarts, Münchner Kammerspiele, La Bâtie - Festival de Genève, Kaserne Basel, Gessnerallee Zürich, Singapore International Festival of Arts (SIFA), SICK! Festival (Manchester), Sophiensaele Berlin en Le phénix scène nationale Valenciennes pôle européen de création.
Opvoeringen Five Easy Pieces ging in première op 14 mei 2016 op het Kunstenfestivaldesarts in Brussel. Nadien volgde in 2016-2018 een uitgebreide tournee in zowel België als het buitenland. In België was de productie te zien in Aalst, Brussel, Charleroi, Genk, Gent, Bergen, Namen, Oostende, Roeselare, Turnhout, Waregem en Zaventem. In Nederland waren er voorstellingen in Amsterdam, 's-Hertogenbosch, Rotterdam en Utrecht. Daarnaast reisde de productie de wereld rond met een uitgebreide reeks voorstellingen in Argentinië, Australië, Bosnië en Herzegovina, Duitsland, Frankrijk, Italië, Noorwegen, Polen, Portugal, Singapore, Slovenië, Spanje en Zwitserland.
Ontvangst in pers In de pers kon Five Easy Pieces op heel wat bijval rekenen. Het Duitse vakblad Theater Heute riep, op basis van een poll bij ongeveer vijftig critici, Five easy pieces uit tot beste productie van het jaar.Five Easy Pieces opnieuw in de prijzen!, op de website van CAMPO, 31/08/2017 Theaterrecensent Tuur Devens schreef in het Nederlandse theatertijdschrift Theaterkrant: "Maar Dutroux laten spelen door kinderen?! Kinderen die ongedwongen en onschuldig horen te spelen, kun je toch niet zo'n gruwel laten brengen? Milo Rau doet het wel, en op zijn manier schitterend: 'Five Easy Pieces' heeft als onderwerp de zaak Dutroux, maar gaat tegelijkertijd over spelen, over manipulatie en machtsmisbruik in de wereld, buiten en in theater."Tuur Devens, Kinderen spelen Dutroux-zaak na, in: Theaterkrant, 17/05/2016 In de Nederlandse krant NRC schreef cultuurredacteur Herien Wensink: "Je zou regisseur Milo Rau effectbejag kunnen verwijten - publieksimpact is immers gegarandeerd - maar de uitvoering is ingetogen en integer, het resultaat krachtig en ontregelend." Journaliste Magali Degrande schreef in de Belgische krant Het Nieuwsblad: "'Five Easy Pieces' laat je rillen en glimlachen. Een paarlenmoeren houweel dat verborgen kelders blootlegt en er plat overheen walst. Onverantwoord goed theater."Magali Degrande, Kinderen over Dutroux: "Als het maar niet illegaal is", in: Het Nieuwsblad, 18/05/2016, p. 20-21
Toch waren er ook enkele kritische reacties, vooral van Jean Lambrecks, de vader van een van de slachtoffers van Dutroux. Hij was teleurgesteld omdat de productie onvoldoende een feitelijke weergave is van de affaire Dutroux.Nancy Vandebroek, "Dit doet de waarheid heel veel geweld aan", in: Het Belang van Limburg, 25/02/2017, p. 10
Festivalselecties Five Easy Pieces werd in 2017 voor het Theaterfestival in zowel Nederland als Vlaanderen geselecteerd. Five Easy Pieces was, samen met Risjaar Drei (Olympique Dramatique en Toneelhuis, 2017), de enige voorstelling die geselecteerd werd voor beide festivals, die de meest belangwekkende voorstellingen presenteren van het afgelopen seizoen.Pagina over Five Easy Pieces (Milo Rau), op de website van TheaterFestival VlaanderenPagina over Five Easy Piece (Milo Rau, 2016), op de website van het Theater Festival Nederland De jury van het Theaterfestival Vlaanderen schreef over de productie in haar rapport: "Zijn wrange humor én zijn politiek-maatschappelijke engagement maken van Five Easy Pieces een van de meest beklijvende theaterervaringen van het afgelopen seizoen, waar de jury voor viel als één blok."Een berg van betekenis: juryverslag het TheaterFestival 2017 De productie werd ook geselecteerd voor het prestigieuze Berliner Theatertreffen, dat steeds de tien opmerkelijkste producties van het afgelopen seizoen toont.Aankondiging van Five Easy Pieces op de website van Theatertreffen
Prijzen In oktober 2016 ontving Milo Rau de Speciale prijs van de Jury 2016 van de Belgische 'Prix de la Critique Théâtre et Danse' voor Five Easy Pieces. Het juryrapport vermeldde: "Dit is geen voorstelling, maar een geseling. […] Dit is het dappere, roekeloze genie van Milo Rau, die nooit de openhartigheid van de jonge acteurs beteugelt, maar krachtige metaforen binnenschuift."Speciale Juryprijs voor "Five Easy Pieces" van Milo Rau, op de website van CAMPOPrix spécial du Jury: Five Easy Pieces op de website van Les Prix de la Critique