Een tankmonument is een gedenkteken in de openbare ruimte, dat bestaat uit een niet meer in militaire functie zijnde tank of een ander militair rups- of pantservoertuig, meestal met een gedenkplaat met informatie betreffende het monument.
Een tankmonument is veelal opgericht ter herdenking van een oorlog, een oorlogshandeling of oorlogsslachtoffers. Een tankmonument is dan ook vaak een oorlogsmonument of een bevrijdingsmonument. Soms maakt een tank of een tankmonument deel uit van een meer omvattend gedenkteken. Ook worden tanks wel als monument gebruikt om de (historische) aanwezigheid van een militaire basis in een gebied of gemeente te benadrukken of te herdenken.
Hieronder een (incomplete) lijst met tankmonumenten. De kolommen zijn sorteerbaar.
Tankmonumenten Benelux België Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding 1979 Bevrijdingsmonument Tielt Tielt Sherman Firefly 200px Tankmonument Houffalize Panther Ausf. G 200px Tankmonument Celles Panther Ausf. G De leidende Duitse Panthertank van Kampfgruppe von Cochenhausen, uitgeschakeld op 24-12-1944. 200px Tankmonument Grandmenil Panther Ausf. G 200px 1985 Tankmonument Beffe M4 Sherman 200px 1984 Tankmonument Vielsalm M4A1 Sherman 200px Tankmonument Wibrin M4 Sherman Loop is geëxplodeerd, rechterachterzijde weggeslagen. 200px Tankmonument Hermeton-sur-Meuse M4A4 Sherman 200px Tankmonument Bastenaken M4 Sherman Bijnaam 'Barracuda', op 30 december 1944 uitgeschakeld nabij het gehucht Renuamont. 200px 1977 Tankmonument Kotem Buffalo Mark IV Amfibisch rupsvoertuig, gezonken in de Maas op 5 maart 1945. 200px Tankmonument La Gleize Tiger II (Königstiger) 200px 2000 Tankmonument (17pdr SP Achilles) La Roche-en-Ardenne 17pdr SP Achilles 200px 2004 Tankmonument (M4A1 Sherman) La Roche-en-Ardenne M4A1 Sherman 200px 1984 Tankmonument Leopoldsburg Sherman Firefly 200px Tankmonument Hechtel Sherman Firefly 200px Tankmonument Klein-Willebroek Sherman Firefly 200px 1990 Tankmonument Balgerhoeke Sherman M4A4 200px 1984 Tankmonument Aarlen M10 Tank Destroyer 200px 2003 Tankmonument Mopertingen Sherman M4A4 200px 2004 Bevrijdingsmonument Meerhout FV103 Spartan De FV103 Spartan is een pantserinfanterievoertuig 200px 2000 Tankmonument Zelzate Leopard I 200px 1994 Huldemonument Moerbrugge Achilles Kunstwerk uit tankdelen door Ben Snauwaert, herinnerend aan de Slag om Moerbrugge (1944) en "het drama van de oorlog" symboliserend.Slag om Moerbrugge: Smeed oorlog om tot eeuwige vrede Een gedenkplaat bestond al sinds 1949.Huldemonument en gedenkplaat voor de Canadese soldaten en de burgerlijke slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog 200px 1997 Monument Leiebrug Desselgem M108-houwitser Het monument herinnert aan de Leieslag. 200px 2012 Oorlogsmonument Brasschaat Brasschaat M108-houwitser 200px 1947 Cromwelltank Antwerpen Cromwell Mk V 200px Monument voor de 30ste Infanterie Divisie Stavelot M3A1 Half-Track 200px Gidsenmonument Maldegem Leopard 200px Tankmonument Embourg M41 Walker Bulldog 200px 2004 Tankmonument Wiemesmeer M41 Walker Bulldog Op bijgaande gedenkplaat: '60 jaar bevrijding door 2nd Armored Division "Hell on Wheels" 14 september 2004 / 1994 - 2004'.'Tank monument Zutendaal' op www.505pirbelgium.be. 200px Tankmonument Elsenborn M108-houwitser Op een rotonde bij Kamp Elsenborn. 200px 1994 Tankmonument Stockem FV101 Scorpion Op plantsoen tussen Route de Bouillon en Rue des Tilleuls. Plaquette in Frans en Nederlands: "Aangeboden door de School voor pantsertroepen en de Groep CVR-T 1952 – 1994".Afbeelding. 200px Herdenkingsmonument voor de 9de Amerikaanse Infanterie Divisie Monceau-Imbrechies M47 Patton Hier vochten op 2 september 1944 de eerste Amerikaanse troepen op Belgisch grondgebied, en wel tegen de 2de Duitse Pantserdivisie. 200px Monument Fort Aubin-Neufchâteau 1940 Neufchâteau (Luik) M46 Patton Het monument herdenkt de Belgische slachtoffers van de elfdaagse strijd om Fort Aubin-Neufchâteau in mei 1940. De M46 Patton werd in 2012 aan het monument toegevoegd. 200px1994Thimister-ClermontSherman FireflyBij het Remember Museum '39-'45 200px
Nederland Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding 1990 Canadese tank op de Langenberg Ede M4 Sherman 200px 1984 Canadees monument Eede Universal Carrier Als onderdeel toegevoegd aan het in 1954 opgerichte Nationaal Monument 'De Nederlandse Maagd'. 200px 1945 Panther D-Tank Breda Panther Ausf. D Geschonken door de Poolse bevrijders, als herinnering aan de bevrijding van Breda op 29 oktober 1944 door de 1e Poolse Pantserdivisie van generaal Maczek. 200px 1988 Sherwood Rangers-monument Groesbeek Grizzly 1 200px Tankkazemat IJssellinie Olst Sherman De grotendeels in beton gestorte tank (alleen de geschutskoepel is zichtbaar) maakte in de Koude Oorlog deel uit van de IJssellinie. 200px 1978 Tankmonument Woensdrecht Sherman 200px 2017 Tankkazemat Meinerswijk Meinerswijk (Arnhem) M4 Sherman In 2017 werd bij een van de resterende tankkazematten bij Arnhem een stalen silhouet van een Sherman, op ware grootte, als kunstwerk geplaatst.'Kunstwerk in Meinerswijk', http://www.vriendenvanmeinerswijk.nl; zie ook: 'Tank monument - Arnhem' op tracesofwar.nl. 200px 1961 Tankmonument Westkapelle M4A4 Sherman Achtergelaten tijdens de Strijd om Walcheren. Staat nabij het Polderhuis Westkapelle Dijk- en Oorlogsmuseum. Gerestaureerd in 1994'Westkapelle zit voorlopig zonder tank-monument', Provinciale Zeeuwse Courant, 7 maart 1994., en 2021'Dé Tank is terug in Westkapelle en wat ziet ie er weer gelikt uit', Provinciale Zeeuwse Courant, 18 oktober 2021.. 200px 2017 Sherman-tank bij de IJsselbrug Doesburg Sherman Opgeknapt in 2016; een bijbehorend informatiebord met getekende dwarsdoorsnede werd in mei 2017 door generaal b.d. Mart de Kruif onthuld.Informatiebord; zie ook 'Sherman-tank bij de IJsselbrug, Monumentenvereniging Doesburg. 200px 1983 UNIFIL-monument (Havelte) Havelte DAF YP-408 PWI-MT Pantservoertuig, fungerend als ornament bij het UNIFIL-monument; in 2014 werd de 'oude' in Libanon gebruikte YP-408 vervangen door een andere YP-408.Uniek exemplaar YP-408 overgedragen aan Nationaal Militair Museum, bevestigd op https://www.facebook.com/landmacht/posts/839844306031259 200px 2011 Monument 7de Amerikaanse Pantserdivisie Overloon Sherman Het monument werd opgericht in 2008, de tank werd in 2011 toegevoegd. Het monument staat nabij Oorlogsmuseum Overloon, maar vormt er geen deel van.Website Comité Shermantank Overloon. 200px 1945 Tank in het Canadapark Doetinchem Sherman Medium Tank M4A4 Opgeknapt in 1965 en 1995.M4A4 Sherman Tank Doetinchem, tracesofwar.nl. 200px 1995 Kangoeroemonument Mill Ram Kangaroo 200px
Luxemburg Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding 1946 Tankmonument Wiltz M4 Sherman De tank stond tot 2014 op het Place des Martyrs en is na restauratie in 2016 verhuisd naar het uitkijkpunt "Belle-Vue". 200px Clervaux M4 Sherman De tank staat bij het kasteel van Clervaux 200px 1954 / 1970 Patton Square Ettelbruck M4A1(75) Sherman Het monument uit 1954, een stele waarop een adelaar, werd in 1970 uitgebreid met een standbeeld van George S. Patton en de Sherman.Olivier Halmes, 'Ein Panzer in Ettelbrück lernt fliegen', Tageblatt 21 september 2018. 200px Square Hyman Josefson Pétange M8 Greyhound Monument ter nagedachtenis van de eerste gevallen Amerikaanse soldaat in Luxemburg, opgericht in 1947 en ontworpen door Claus Cito. De M8 Greyhound, het voertuig van Josefson, is waarschijnlijk later toegevoegd.'Das Denkmal für Hyman Josefson', website Commune de Pétange.Kees Jan Koster, 'Monument Hyman Josefson Square', TracesOfWar.nl. 200px
Tankmonumenten elders Azerbeidzjan Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding Monument voor de bevrijding van Sjoesji Sjoesji T-72 In de avond van 8 mei 1992 vond langs deze weg een treffen tussen Karabachers en Armeniërs enerzijds en Azeri's anderzijds plaats dat in de opvolgende dag leidde tot de verovering van Sjoesji. Dit treffen was een onderdeel van de Oorlog in Nagorno-Karabach. Het monument bestaat uit de in de slag beschadigde tank van Gagik Avsharyan, die voor dit doel achteraf werd opgeknapt.200px
Cuba Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding Fidel Castro's Varkensbaai Tank Havana SU-100 Fidel Castro zou persoonlijk met deze tank de Invasie in de Varkensbaai mede hebben afgeslagen. 200px
Duitsland Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding 1945 Sowjetisches Ehrenmal Berlin-Tiergarten 2 × T-34 Door de Sovjets opgericht als onderdeel van een oorlogsmonument vlak bij de Brandenburger Tor, ter herdenking van gesneuvelde Sovjetsoldaten. De tanks vochten mee in de Slag om Berlijn in 1945. In 2014 gingen stemmen op om de tanks te verwijderen (in verband met de annexatie van de Krim door Rusland), maar dit is niet doorgegaan. Ook staan er twee houwitsers opgesteld.Sovjetmonument Tiergarten en Germany critical of ‘populist’ call to remove tanks from Berlin Soviet WWII memorial 200px
Frankrijk Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding Na 1976 (het jaar van begin restauratie) Churchill Mk IV AVRE Tank hoofduitgang Juno Beach (Graye-sur-Mer) Mk IV Churchill AVRE Dit monument herdenkt de landing in Normandië in 1944. De tank, horend bij het British 26th Engineer Squadron, raakte tijdens deze landing in een bomkrater of tankgracht en vier van de zes bemanningsleden sneuvelden bij het verlaten van de beschadigde tank.Graye-sur-Mer Churchill Mk IV AVRE Tank en Graye-sur-Mer Churchill A.V.R.E. tank (opschrift) 200px 1997 M24 Chaffeetank Spicheren M24 Chaffee Dit monument werd geschonken door oorlogsveteranen van de 70th Infantry Division, ter herdenking van de bevrijding van Spicheren.American M24 Chaffee light tank 200px
Libanon Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding 1995 Hope for Peace Monument Yarze (nabij Beiroet) 83 tanks en andere militaire voertuigen In opdracht van de Libanese regering ontworpen door Arman. 200px
Rusland Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding 1980 Monument voor de heldhaftige tankbemanning Kaliningrad T-34-85 In herinnering aan de Slag om Koningsbergen.'Памятник героям-танкистам'. 200px
Slowakije Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding Monument Duklapas Údolie smrti (Svidník) T-34-85 en Pz IV J Monument in de Údolie smrti ('Vallei des doods'), uitbeeldend het verslaan van Duitse door Russische tanktroepen in de Slag bij de Duklapas, aan de Pools-Slowaakse grens 200px
Tsjechië Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding 1945 (roze sinds 1991) Monument voor Sovjettankbemanningen (ook wel: Roze tank) Praag IS-2-tank Als monument onthuld door de Russische maarschalk Konev, ter herinnering aan de bevrijding van Praag van de Duitse bezetters. Verdween na enkele incidenten na 1 juli 2012 uit het beeld. 200px
Groot-Brittannië Opgericht Naam Plaats Type tank Toelichting Afbeelding 1984 Sherman Tank Memorial Slapton Sands M4 Sherman De Sherman Tank Memorial dient als Exercise Tiger Memorial. 200px 1998 Desert Rat Memorial Thetford Mark IV Cromwell Monument voor de Britse 7e Pantserdivisie. In 2004 uitgebreid tot monument ook voor 4th Armoured Brigade (The Black Rats) en de 7th Armoured Brigade (The Green Jerboa). 200px
Zie ook Oorlogsmonument