thumb|De aankomst van de Kozakken in 1813 bij de Utrechtse Wittevrouwenpoort.Kozakkendag of ook wel Kozakjesdag was een feestdag in de Nederlandse stad Utrecht. Op 28 november 1813 kwam er een einde aan de Franse overheersing van de stad. In alle vroegte maakten de Franse troepen de aftocht. Enkele uren later arriveerden Kozakken van het Russische leger als eersten bij de stad. Nog lang daarna werd jaarlijks op 28 november in Utrecht Kozakkendag gevierd. Honderd jaar na de bevrijding werd dat nog herdacht.
Historische achtergrond
Op 28 november 1813 kwam er een einde aan de Franse overheersing van Utrecht. De stad maakte sinds de Inlijving in 1810 deel uit van het Franse Keizerrijk. In alle vroegte maakten de Franse troepen op bevel van generaal Gabriel Jean Joseph Molitor de aftocht door de Tolsteegpoort. Enkele uren later arriveerden 300 Kozakken van het Russische leger als eersten bij de stad, onder leiding van kolonel Lev Narysjkin, die de sleutels van de stad aannam. Ooggetuigen vertelden dat de kozakken op de Neude hun intrek namen, waar zij na aankomst van nog 350 kozakken hun avondmaal klaarmaakten. Het verhaal is dat zij sliepen bij hun paarden, onder de blote hemel.
Herdenking en feestdag Nog lang daarna werd jaarlijks op 28 november in Utrecht Kozakkendag gevierd: het was een keerpunt. Zowel de jubileavieringen bij vijftig jaar vrijheid en in 1913 werd dat groot gevierd. Een eeuw na de bevrijding werd dat nog herdacht met een gedenkteken bij de Tolhuisbrug. In 1914, het jaar dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak, is de feestdag geannuleerd omwille van de neutraliteit en tijdens de oorlogsjaren bleef dat zo. Slechts in zeer beperkte kring werd nog tot minstens 1967 Kozakkendag herdacht.
Zie ook Paleis van Lodewijk Napoleon (Utrecht) Waterloodag
Referenties
Categorie:Geschiedenis van Utrecht Categorie:Kozakken