Arnoldus Teunis van Wijngaarden (Papendrecht, 29 juni 1819 – Medemblik, 20 februari 1900) was een Nederlands architect.
Biografie miniatuur|briefkaart van Arnoldus Teunis van Wijngaarden aan Pierre Cuypers Van Wijngaarden was de zoon van een Papendrechtse timmerman/aannemer Cornelis van Wijngaarden en Geertrui Kriens. Hij was een kleinzoon van Johannes Kriens, aannemer van 's Rijkswerken, waaronder 's Lands Werf in Medemblik. In 1842 vertrok Van Wijngaarden naar Hoorn om mee te werken aan de herbouw van de Grote Kerk aldaar.
In 1845 werd Van Wijngaarden benoemd als stadsarchitect in Medemblik, waar hij meer dan 50 jaar het stadsbestuur adviseerde over nieuwbouw en restauratie van gebouwen, bruggen en havens. Hij was architect van het Rijkskrankzinnigengesticht; daarmee kreeg het kolossale Marine-instituut na decennialange leegstand weer een functie. In 1891 maakte hij de tekeningen voor de verbetering van de Oosterbuitenhaven en het Oudevaartsgat te Medemblik; de haven werd versterkt met basaltmuren en steenglooiingen.
A.T. van Wijngaarden was ook architect van vele raadhuizen, kerken, pastorieën, wees- en armenhuizen, post- en telegraafkantoren, scholen en onderwijzerswoningen in tientallen dorpen van West-Friesland. Zijn eclectische bouwstijl is vergelijkbaar met die van Pierre Cuypers, architect van het Rijksmuseumgebouw en het Centraal Station in Amsterdam. Van Wijngaarden onderhield ook correspondentie met Cuypers, die het Kasteel Radboud in Medemblik restaureerde (1890-1897).
Ter gelegenheid van zijn tweehonderdste geboortedag verscheen op 29 juni 2019 een boek met overzicht van zijn bouwwerken.G. de Vries. De architect A.T. van Wijngaarden (1819-1900). Een eclectische signatuur in het West-Friese landschap. . Gearchiveerd op 26 november 2021.
Nageslacht Arnoldus Teunis van Wijngaarden was getrouwd met Sijtje Dekema. Zij kregen 7 (volwassen) kinderen. Cornelis Arnoldus (1846-1918) had in Weesp een bedrijf voor pakkingsringen voor de suikerindustrie in Nederlands-Indië. Ebbo Dirk (1848-1888) stichtte een stoomtimmerbedrijf in Weesp.M. van Melle, Stoomtimmerbedrijf Van Wijngaarden & Co in Weesp. In: Tussen Vecht en Eem, jaargang 9 nr. 2, Naarden, 1991, p.102-107. Gearchiveerd op 30 september 2021. Geertruida Anna (1850-1929) trouwde met een onderwijzer (Kraan). Een van hun kinderen werd later architect in Leiden: Arnoldus Teunis Kraan. Grietje (1852-1922) trouwde met een koopman (Van Vloodorp). Een van hun kinderen, Jan Hendrik van Vloodorp, was architect in Amsterdam.J.H. van Vloodorp, architect van Keizersgracht 693 te Amsterdam. Gearchiveerd op 26 januari 2021. Arnoldus Teunis jr. (1853-1935) was stadsarchitect in Leeuwarden. Hij nam het bedrijf in Weesp over van zijn broer Ebbo Dirk na diens overlijden in 1888. Rond de eeuwwisseling werden meubels vervaardigd in de fabriek van Van Wijngaarden & Co. die versierd werden door Theo van Hoytema.Catalogus van meubelen vervaardigd in de fabriek der firma van Wijngaarden & Co., te Weesp, en versierd door Theo van Hoytema. Rijksmuseum, ±1901. Gearchiveerd op 3 februari 2020. Dirk Jan (1858-1917) was architect in Den Helder en mede-eigenaar van de stoomtimmerfabriek 'De Zwaluw'. Hij vertrok naar Nederlands Indie, was directeur Hotel van Wijk in Singapore, en overleed in Batavia. Cornelia (1864-1945) trouwde met een Leidse timmerman (Filippo). Het echtpaar kocht eind negentiende eeuw twee dakpannen- en aardewerkfabrieken en introduceerde de stoommachine in het bedrijf, dat later gerund werd door hun zonen.
Bouwwerken Datum is de datum van aanbesteding (indien bekend); jaar is het jaar van (geschatte) oplevering.
Plaatsnaam Datum Jaar Gebouw Type gebouw Opmerkingen Afbeeldingen Twisk 1-12-1857 1858 Schoolgebouw School/onderwijzerswoning afgebroken Oostwoud 12-4-1860 1860 Onderwijzerswoning School/onderwijzerswoning Oostwoud 25-5-1860 1860 Pastorie Hervormde Gemeente Pastorie Sijbekarspel 1-2-1861 1861 Kerktoren Kerk Benningbroek 19-12-1861 1862 Onderwijzerswoning School/onderwijzerswoning Opmeer 10-1-1862 1862 Hervormde Kerk en Toren Kerk 100px Midwoud 1866 Mariënhof Burgemeesterswoning Woning 100px Medemblik 1867 Doopsgezinde Vermaning (aanpassingen) Kerk rijksmonumentDoopsgezinde kerk (vermaning) in Medemblik. Gearchiveerd op 1 juli 2018. 100px Nieuwe Niedorp 21-1-1867 1867 Pastorie Hervormde Gemeente Pastorie rijksmonumentPastorie van de Nederlands Hervormde gemeente in Nieuwe Niedorp. Gearchiveerd op 13 januari 2020. en provinciaal monument 100px Twisk 1-2-1867 1868 Vermaning Kerk rijksmonumentDoopsgezinde kerk (vermaning) in Twisk. Gearchiveerd op 1 juli 2018. 100px Winkel 21-10-1867 1868 Toren (vernieuwen) en kerkgebouw (herstellingen) Kerk Nieuwe Niedorp 2-4-1867 1868 Raadhuis Gemeentehuis Midwoud 23-4-1867 1868 Hervormde Kerk en Toren Kerk rijksmonumentNederlands Hervormd kerkgebouw in Westwoud. Gearchiveerd op 1 juli 2018. 100px Hoogwoud 6-5-1868 1868 Pastorie parochie van St. Jans Geboorte Pastorie in 1927 afgebroken en herbouwd Wognum 27-3-1868 1869 Raadhuis Gemeentehuis Wervershoof 7-7-1868 1869 Raadhuis Gemeentehuis in 1939 afgebroken en herbouwd Enkhuizen 23-2-1869 1870 Kerk en pastorie, oud-bisschoppelijke Klerezy Kerk beiden in 1906 afgebroken en herbouwd Winkel 21-12-1869 1870 Onderwijzerswoning School/onderwijzerswoning Wognum 18-3-1870 1870 Pastorie Hervormde Gemeente Pastorie rijksmonumentPastorie van de Nederlands Hervormde gemeente in Wognum. Gearchiveerd op 3 december 2018. Anna Paulowna 20-2-1871 1871 Woonhuis en boerderij Woning provinciaal monument Wieringerwaard 5-7-1871 1871 School en onderwijzerswoning (vergroten) School/onderwijzerswoning Winkel 27-12-1871 1872 Wees- en armenhuis, en boerderij Wees- en armenhuis Wieringerwaard 4-3-1872 1872 Pastorie Hervormde Gemeente Pastorie Oostwoud 31-5-1872 1872 Bewaarschool en woning School/onderwijzerswoning Barsingerhorn 6-7-1872 1872 School School Aartswoud 14-3-1872 1873 Pastorie Hervormde Gemeente Pastorie rijksmonumentPastorie van de Nederlands Hervormde gemeente in Aartswoud. Gearchiveerd op 2 december 2018. Medemblik 3-3-1873 1873 Post- en telegraafkantoor Postkantoor in 1910 vervangen door nieuw postkantoor Sijbekarspel 24-3-1873 1873 School en onderwijzerswoning School/onderwijzerswoning Medemblik 7-9-1874 1874 Pastorie Doopsgezinde gemeente Pastorie afgebroken Westwoud 2-10-1874 1875 Hervormde Kerk en Toren, Westwoud Kerk 100px Midwoud 20-3-1875 1875 Naai- en breischool, onderwijzerswoning en kerkraadskamer Hervormde Gemeente School/onderwijzerswoning provinciaal monument 100px Barsingerhorn 23-9-1874 1876 Wees- en armenhuis Wees- en armenhuis 100px Nieuwe Niedorp 22-12-1875 1877 Kerk Kerk Enkhuizen 5-9-1875 1877 Diakonie-armenhuis Armenhuis afgebroken Abbekerk 22-1-1877 1877 Woonhuis Woning in opdracht Jb. de Jong Abbekerk 21-3-1877 1877 Pastorie Hervormde Gemeente Pastorie Medemblik 1-11-1877 1878 Stadsburgerschool School afgebroken Kolhorn 1-12-1877 1878 Gemeenteschool (vergroten) School/onderwijzerswoning Hensbroek 28-12-1877 1878 Raadhuis Gemeentehuis Midwoud 11-1-1878 1878 Pastorie Hervormde Gemeente Pastorie Midwoud 30-11-1877 1878 Raadhuis (vergroten) en onderwijzerswoning Gemeentehuis provinciaal monument 100px Winkel 29-7-1879 1880 Post- en Telegraafkantoor Postkantoor Abbekerk 8-1-1880 1880 School en onderwijzerswoning School/onderwijzerswoning Benningbroek 3-12-1880 1880 Consistoriekamer Hervormde Gemeente Kerk Benningbroek 23-3-1881 1881 Vergroten en veranderen gemeenteschool School/onderwijzerswoning Twisk 1-4-1881 1881 School en onderwijzerswoning School/onderwijzerswoning school is afgebroken Oostwoud 27-4-1881 1881 School School/onderwijzerswoning school is afgebroken Midwoud 27-4-1881 1881 School School/onderwijzerswoning Hoorn 1881 Christelijk Gereformeerde Kerk Kerk Mariakapel 100px Medemblik 25-8-1881 1881 Rijkskrankzinnigengesticht Rijkskrankzinnigengesticht 100px Lutjewinkel 17-1-1882 1882 School en onderwijzerswoning School/onderwijzerswoning Hauwert 7-2-1882 1882 Pastorie Hervormde Gemeente Pastorie Groetpolder 21-2-1882 1882 School en onderwijzerswoning School/onderwijzerswoning Medemblik 24-4-1882 1882 Onderwijzerswoning (aanpassingen) School/onderwijzerswoning Loenen a/d Vecht 26-7-1882 1882 Post- en telegraafkantoor Postkantoor rijksmonumentPost- en telegraafkantoor in Loenen aan de Vecht. Gearchiveerd op 1 juli 2018. 100px Enkhuizen 5-6-1882 1882 Christelijke Gereformeerde Kerk en consistoriekamer (vergroten) Kerk Haarlem 18-6-1883 1883 Christelijke Gereformeerde Kerk (vergroten) Kerk afgebroken 100px Medemblik 4-10-1883 1883 Rijkskrankzinnigengesticht: ketelhuis, gasfabriek en bijbehorende werken, en portierswoning Rijkskrankzinnigengesticht Binnenwijzend 4-7-1884 1884 School School/onderwijzerswoning Opperdoes 19-7-1884 1884 Gemeenteschool (aanpassingen) School/onderwijzerswoning in 1967 afgebroken Urk 22-1-1885 1885 Christelijke Gereformeerde Kerk Kerk rijksmonumentChristelijk Gereformeerde kerk (Bethelkerk) in Urk. Gearchiveerd op 16 januari 2015. 100px Opperdoes 24-9-1891 1891 Openbare Gemeenteschool (vergroten) School/onderwijzerswoning in 1967 afgebroken Medemblik 26-6-1891 1891 Verbetering Oosterbuitenhaven en Oudevaartsgat Haven
Externe link A.T. van Wijngaarden
Categorie:Nederlands architect