thumb|Bladstand: a. verspreidb. kruisgewijs tegenoverstaandc. tweerijig tegenoverstaandd. kransgewijs, kransstandig Met de term bebladering doelt men bij bedektzadige planten op de bladeren langs de stengels en takken (fyllotaxis), de wijze waarop de bladeren verborgen liggen in bladknoppen (prefoliatie: ptyxis en vernatie), en eventueel ook op de bloembladeren in de knoppen van de bloemen (knopligging).

Bij mossen wordt de term 'bebladering' op vergelijkbare wijze gebruikt, hoewel het bij mossen om haploïde planten met fylloïden gaat en bedektzadige planten daarentegen diploïde zijn met 'echte' bladeren.

Fyllotaxis

Fyllotaxis of bladstand is de rangschikking van de bladeren op de stengels en takken. De bladeren kunnen op verschillende manieren op de stengel geplaatst zijn:

Verspreide of afwisselende bladstand is de meest voorkomende wijze van inplanting van bladeren. Aan elke knoop van de stengel bevindt zich één blad. Elk volgend blad meer dan 90 graden gedraaid ten opzichte van het vorige. De bladen staan in afwisselende richting naar de top van de stengel.

Tweerijig tegenoverstaand bladstand houdt in, dat steeds 1 blad aan elke knoop van de stengel. Elk volgend blad 180 graden gedraaid ten opzichte van het vorige. Komt voor bij veel eenzaadlobbigen.

Bij kruisgewijs tegenoverstaande bladeren staan deze in paren aan elke knoop van de stengel. Elk volgend paar bladeren 90 graden gedraaid ten opzichte van het vorig paar of niet gedraaid en dus allemaal in hetzelfde vlak.

Bij kransstandige bladen staan deze in kransen: drie of meer bladeren op dezelfde plaats aan elke knoop van de stengel.

Bij een rozet vormen bladeren vormen een bladrozet doordat de stengel, en dus de internodiën sterk verkort zijn en de bladeren schijnbaar op elkaar staan ingeplant.

Als de bladeren, afhankelijk van de hoogte aan de stengel een verschillende vorm hebben, heet dit heterofyllie. Als ongelijk gevormde bladeren in eenzelfde zone of aan dezelfde knoop voorkomen, heet dit anisofyllie.

+ Fyllotaxis (bladstand)bladen per hoogtenaam bladstandomschrijvingafbeeldingSlechts één bladop dezelfde knoop,(Slechts één bladop een bepaalde hoogteaan de stengel)afwisselend tweerijig,folia distichaelk blad een halve omgang verder; breuk bladstand ½75px|centerverspreid,folia sparsa, f. alternawaarbij de bladeren in een spiraal op gelijkmatige afstandenvan elkaar staan, waarbij het gedeelte van de spiraalwindingtussen opeenvolgende bladeren een breuk vormt,die verband houdt met de reeks van Fibonacci75px|centerTwee of meer bladerenop dezelfde knoopkruiswijs (tegenoverstaand),folia decussata, oppositabladeren tegenover elkaar staand,met elk volgende paar daar loodrecht op75px|centertegenoverstaand tweerijigbladeren tegenover elkaar staand,met de elkaar volgende paren recht onder elkaar75px|centerkransgewijs, kransstandigfolia verticillatameer dan twee bladeren op dezelfde knoop75px|centerBijzondere gevallenbladeren in een rozet,folia rosulatadoor een sterk verkorte stengel staan de bladerenzeer dicht op elkaar125px|centerbladeren eenzijdig,folia unilateralia, f. secundabladeren naar één zijde gericht op geplaatst75px|centerbladeren in rijen,folia serialia, f. seriatabij dakpansgewijs overlappende bladeren

Prefoliatie, ptyxis en vernatie

Prefoliatie is de wijze waarop bij bedektzadigen een individueel blad, en het geheel van de bladeren in onderlinge samenhang, gevouwen of gerold liggen in een embryonaal stadium van de bladknop. Hoewel de begrippen soms niet scherp worden onderscheiden, gaat het bij prefoliatie om ptyxis en vernatie:Characters useful at higher levels of relationship

Ptyxis is de wijze waarop de individuele bladeren gevouwen of gerold liggen in een embryonaal stadium van een bladknop.

Vernatie is de rangschikking van het geheel van de verschillende bladeren of de wijze waarop de bebladering in een embryonaal stadium van de bladknop bij zaadplanten gevouwen of gerold liggen.

+ Prefoliatie omschrijvingafbeelding Ptyxis(bloemknop)gevouwenreduplicaat, teruggevouwen(1: stengel, 2: hoofdnerf)75px|centerconduplicaat, ingevouwen(1: stengel, 2: hoofdnerf)75px|centerplicaat, geplooid (als een trekharmonica)(1: hoofdnerf, 2: nevennerf)75px|centergeroldrevoluut, teruggerold(1: stengel, 2: hoofdnerf)75px|centerinvoluut, ingerold(1: stengel, 2: hoofdnerf)75px|centerconvoluut, opgerold(1: stengel, 2: hoofdnerf)75px|center Vernatie,knopplooiing circinaat, ingerolde bladtop75px|center contort, convoluut, gedraaid dakpansgewijs equitant, rijdend, elkaar omvattende, dubbelgevouwen imbricaat, dakpansgewijs, met overlappende segmenten induplicaat, klepsgewijs ingevouwen, naar binnen gevouwen supervoluut, overlappende bladranden sterk naar boven gekruld valvaat, klepsgewijs, elkaar rakende segmenten

Knopligging

Knopligging of estivatie is de ligging van de kelkbladen en de kroonbladen in een knop van een bloem. Hierbij valt de nadruk op de overlap van de randen van de verschillende segmenten (kelkbladen, kroonbladen). Er worden verschillende wijzen van knopligging onderscheiden. De knopligging is van belang van de beschrijving van de verschillende taxonomische eenheden als soort, geslacht en familie. (1968) De bloem (Flos) p. 44.

+ Knopligging (bloemknop)bladen per krans, naam bladstandomschrijvingafbeeldingtweetallig, dimeerdrietallig, trimeerdakpansgewijs afwisselend, imbricate alternate75px|centerviertallig, tetrameeropen, aperta, niet-rakende segmenten75px|centervexillair, zijdelings samengedrukt75px|centervijftallig, pentameerdakpansgewijs, imbricaat,dakpansgewijs overlappende segmentengedraaid dakpansgewijs, convoluut, contort75px|centerquincunciaal, in een spiraalaansluitend bij de verspreide (bladspiraal) aan de stengel75px|centercochleair, cochleaatklepsgewijs, valvaatsegmenten elkaar rakend bij de randenvalvaat, klepvormig75px|centerinduplicatief, ingevouwen, naar binnen gevouwen75px|centerreduplicatief, naar buiten gevouwen 75px|center

Samenvattend schema

Categorie:Plantenmorfologie